موشەكەكانی ئێران دەگەنە ئەورووپا: ترس لە خانەكانی تیرۆریستی ئامادە بۆ بڵاوكردنەوەی فەوزا

ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست - ئاژانسی هەواڵی ئەخباری

موشەكەكانی ئێران دەگەنە ئەورووپا: ترس لە خانەكانی تیرۆریستی ئامادە بۆ بڵاوكردنەوەی فەوزا

دۆخی ناجێگیری جیۆپۆلیتیکی لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست، سەرنجی جیهانی بەرینتر کردووەتەوە، ترسی ئەوە زیاد بووە کە تواناکانی سەربازی ئێران بگاتە ئەو ئاستەی ئامانج بگرێتە ناو ئەورووپا. ئەم دڵەڕاوكانە دوای ئەوە هات کە ڕاپۆرتەکان باس لە هێرشی ئاسمانی وێرانکەر بۆ سەر ئێران دەکەن، کە گوایە سەرکردایەتیی وڵاتەکەی تێیدا کوژراون، لەوانەش ڕێبەری باڵا ئایەتوڵڵا عەلی خامنەیی، لە بەیانی ڕۆژی شەممەدا. وەک وەڵامێک، ئێران، بەپێی ڕاپۆرتەکان، زنجیرەیەک موشەک و درۆنی ئاراستەی هاوپەیمانانی ئەمریکا لە ناوچەکە، هەروەها ئیسرائیل و دوورگەی قوبرس کە بنکەی ئاسمانی بەریتانیای تێدایە، کردووە.

لە ناوەڕاستی ئەم نیگەرانیانەدا، چەكخانەی ئێران، بە تایبەتی موشەکی خەڕەمشەهری 4، هەیە. ئەم چەکە خێرایییەکی سەرسوڕهێنەری هەیە، کە پێشبینی دەکرێت لە نێوان 1242 بۆ 1864 میل (نزیکەی 2000-3000 کیلۆمەتر) بێت، و توانای هەڵگرتنی کڵاوێکی جەنگی بەهێزی هەیە. شارەزایان پێیان وایە ئەم موشەکە نەوەیەكە لە تەکنەلۆژیای كۆریای باكور، و ماوەیەکی زۆرە پێشبینی دەکرێت ببێتە ئامرازێکی گواستنەوەی کڵاوی ئەتۆمی، ئەگەر ئێران ئەو توانایە پەرەپێبدات. خەڕەمشەهری 4 دەتوانرێت بە شێوەی بازە (volleys) بنێردرێت، کە کاریگەریی و مەودای تواناکانی لە ناوچەیەکی فراوانی ئەورووپا بە شێوەیەکی بەرچاو زیاد دەکات، و ئەگەری هەیە پایتەختەکانی وەک ڕۆما، کۆپنهاگن، بووداپێست و ئەتینا، هەروەها وڵاتانی وەک یۆنان، ئیتاڵیا، ئەڵمانیا، پۆڵەندا و دانیمارک بخاتە ژێر هەڕەشەوە.

جگە لە موشەکە بالیستییەکان، ئێران فڕۆکەی بێفڕۆکەوانی خۆکوژی "شاهد" (Shahed) ی هەیە، کە مەوداکەی نزیکەی 1242 میل ە، و دەتوانێت بە هەمان شێوە بگاتە بەشێک لە ئەورووپا. لەگەڵ ئەوەی خێراییان لە موشەکەکان کەمترە، ئەم درۆنانە جۆرێکی تر لە هەڕەشە دروست دەکەن. ئاسانی بڵاوبوونەوەیان بە ژمارەیەکی زۆر، واتای ئەوەیە کە دەتوانرێت لە شەپۆلی دووبارەدا بەکاربهێنرێن بۆ تێکشکاندن و لاوازکردنی سیستەمەکانی بەرگری ئاسمانی، و فشاری زۆر بخەنە سەر وڵاتە ئامانج لێدراوەکان. ئەم هەڕەشە دووانەییە، موشەک و درۆن، کێشەیەکی قورس بۆ بەرگری ئەورووپا دروست دەکات.

هۆکارێکی تری نیگەرانی، ئەگەری چالاککردنی خانە شاراوەکانی ئێرانە لە ئەورووپا. ئەم تیرۆریستانە بۆ ئەوە دروست کراون بچنە ناو وڵاتان، خۆیان بشارنەوە، و چاوەڕێی چالاککردن بن بۆ ئەنجامدانی هێرشی تیرۆریستی. مارک هینریشمان، ئەندامی لیژنەی هەواڵگری پەرلەمانی ئەڵمانیا، بە ڕوونی هۆشداری داوە کە گرژییەکانی ئێستا لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست تەنها سنوردار نابێت بۆ ناوچەکە. ئەو جەخت دەکاتەوە کە ڕژێمی ئێران جاروبار، توانای خۆی بۆ بڵاوکردنەوەی کاریگەری و ئەنجامدانی کردەوەی دوژمنانە لە دەرەوەی سنوورەکانی نیشانداوە، ئەمەش وادەکات کە ئەگەری بوونی خانەی شاراوەی ئێران لە ئەورووپا، وەک بەشێک لە ستراتیژی تۆڵەسەندنەوەی تاران، ببێتە هەڕەشەیەکی باوەڕپێکراو.

شیکەرەوەکان ئاماژە بە "عقیدەی جەنگی مۆزایکی" (mosaic warfare) ئێران دەکەن وەک هۆکارێک کە هۆکارە بۆ نەبوونی پێشبینی لە وەڵامدانەوەی ئێران. دکتۆر سیدهارت کوشال، توێژەری باڵا لە پەیمانگای شاهانەی خزمەتگوزارییە یەکگرتووەکان (RUSI)، ڕوونی دەکاتەوە کە ئەم عقیدەیە بۆ ئەوە پەرەی پێدراوە کە پێشبینی سیناریۆیەک بکات کە تێیدا سەرکردایەتی ئێران لە شەڕێکدا لەگەڵ هێزێکی گەورە وەک ویلایەتە یەکگرتووەکان "سەرببڕدرێت". لە ئەنجامدا، دەبێت کۆنترۆڵ بدرێتە ئاستەکانی خوارەوەی فەرماندەیی بۆ ئەوەی بەردەوامی سەربازی مسۆگەر بکرێت. بەڵام، مەترسییەکە ئەوەیە کە فەرماندەکان لە ئاستی خوارەوە، کە ئەگەری هەیە لەژێر یاسای جەنگی فراوانتر کار بکەن، بتوانن ئیختیاری زیاتر بەکاربهێنن، ئەمەش دەبێتە هۆی بڕیاردانێک کە ئەگەری هەیە بێ ویستی خۆیان جەنگەکە فراوانتر بکات، بە تایبەتی ئەگەر پەیوەندی لەگەڵ فەرماندەیی باڵا پچڕا.

ئەم هەڕەشانە لە چوارچێوەی ناکۆکی ناوخۆیی لە ویلایەتە یەکگرتووەکان سەبارەت بە کردەوە سەربازییەکانی دوایی، ڕوودەدەن. ڕاپرسییەک لەلایەن ڕۆیتەرز/ئایپسۆسەوە ئاماژەی بەوە کرد کە تەنها یەک لە چوار ئەمریکی لەگەڵ بڕیاری هێرشکردنە سەر ئێران بوون، 43% ڕەتیان کردووەتەوە و 29% بێلایەن ماون. ئەم ناکۆکییە ناوخۆیییە دەتوانێت کاریگەری لەسەر سیاسەتی داهاتووی ئەمریکا و ڕێگاکانی کەمکردنەوەی گرژییەکان هەبێت.

کۆمەڵێک لە تواناکانی پێشکەوتووی موشەک و درۆنی ئێران، لەگەڵ ئەگەری کردەوە تیرۆریستییە شاراوەکان و سیستەمێکی فەرماندەیی نافەرمی، هەڕەشەیەکی گرنگ و فرەلایەنە بۆ ئەورووپا دروست دەکات. پێویستە ئاگاداری و ستراتیژی بەرگری بەهێز هەبێت بۆ بەرەنگاربوونەوەی ئەم هەڕەشانەی کە لە گەشەسەندندان و بۆ پاراستنی سەقامگیری.

ئاژانسی هەواڵی ئەخباری