ناسا پێش ئەرکی مانگی ئارتمیس II ڕاهێنانێکی شێداری گرنگ ئەنجام دەدات

ئەمریکا - ئاژانسی هەواڵی ئەخباری

ناسا پێش ئەرکی مانگی ئارتمیس II ڕاهێنانێکی شێداری گرنگ ئەنجام دەدات

بەڕێوەبەرایەتی نیشتمانی فڕۆکەوانی و بۆشایی ئاسمانی ئەمریکا (ناسا) لەسەر دەمی ئەنجامدانی کۆتا تاقیکردنەوە گرنگەکانیەتی، لە چوارچێوەی ئامادەکارییەکانی بۆ یەکەم گەڕانەوەی مرۆڤایەتی بۆ نزیک مانگ لە ماوەی زیاتر لە نیو سەدەی ڕابردوودا. ئەم هەوڵە گەورەیە، کە لەلایەن پڕۆگرامی ئارتمیسەوە سەرپەرشتی دەکرێت، بەشێکی نوێ لە گەڕان بەدوای بۆشایی ئاسماندا دەکاتەوە، بە ئامانجی دامەزراندنی بوونێکی بەردەوام لەسەر مانگ و دواجار گەشتکردن بۆ مەریخ. ئەرکی ئارتمیس II، کە یەکەم گەشتی مرۆڤایەتی دەبێت لە پڕۆگرامەکەدا، گرنگییەکی زۆری هەیە، چونکە چوار گەشتیاری ئاسمان بە دەوری مانگدا دەفڕن بەبێ نیشتنەوە، ئەم گەشتە بۆ تاقیکردنەوەی سیستەمە گرنگەکان و دڵنیابوون لە سەلامەتی تیمی گەشتەکان بۆ ئەرکەکانی داهاتوو دیزاین کراوە.

لە ناوەڕاستی ئەم ئامادەکارییانەدا 'ڕاهێنانی شێداری' گشتگیر بۆ ئارتمیس II دێت. ئەمە تەنها لاسایی کردنەوەیەکی سادە نییە؛ بەڵکو خولێکی ڕاهێنانی تەواو قەبارەیە کە تێیدا مووشەکی سیستەمی هەڵدانی بۆشایی (SLS) بە سووتەمەنی ڕاستەقینە بار دەکرێت، ئەمەش وای لێدەکات ببێتە تاقیکردنەوەیەکی ڕاستەقینە بۆ هەموو ڕێکارەکانی پێش هەڵدان. زاراوەی 'شێدار' لە پیشەسازی بۆشایی ئاسماندا بەکاردێت بۆ ئاماژەدان بەوەی کە مووشەکەکە بە سووتەمەنی شل کار دەکات، بە پێچەوانەی ڕاهێنانی 'وشک' کە تێیدا سیستەمەکان بە تانکی بەتاڵ تاقیدەکرێنەوە. لەم ڕاهێنانەدا، ئەندازیاران و تیمی هەڵدان بە وردی کەشتییە ئاسمانییەکە تاقیدەکەنەوە، و هەموو هەنگاوەکانی ژماردنەوەی پێش هەڵدان پڕاکتیزە دەکەن لە کاتێکدا مووشەکەکە بە تەواوی بە سووتەمەنی زۆر سارد بارکراوە.

لە سەرەتادا، تاقیکردنەوەی بارکردنی سووتەمەنی بۆ ڕۆژی شەممە دیاریکرابوو، دوو هەفتە دوای ئەوەی مووشەکی سیستەمی هەڵدانی بۆشایی (SLS) بە بەرزی 98 مەتر گوازرایەوە بۆ سەکۆی هەڵدان. بەڵام، ناسا ناچار بوو ڕۆژی پێنجشەممە تاقیکردنەوە و ئەرکەکەش دوابخات، بەهۆی پێشبینییەکانی پلەی گەرمی نزیک لە خاڵی بەستن لە شوێنی هەڵدان. ئەم دواخستنە جەخت لەسەر هەستیاری زۆری ئۆپەراسیۆنەکانی بۆشایی ئاسمان بۆ بارودۆخی کەشوهەوا و پێویستی فاکتەرە ژینگەییە گونجاوەکان دەکاتەوە بۆ دڵنیابوون لە سەلامەتی ئامێر و کارمەند. ڕاهێنانی گشتی گرنگ ئێستا بۆ ڕۆژی دووشەممە، 2ی شوبات، دیاریکراوەتەوە، بە مەرجێک کەشوهەوا گونجاو بێت.

لە کاتی ڕاهێنانەکەدا، تیمەکان زیاتر لە 700,000 گالۆن سووتەمەنی زۆر سارد لە مووشەکەکە بار دەکەن، ئەمەش کارێکی ئاڵۆز و زۆر وردە. ژماردنەوەکە نزیکەی 30 چرکە پێش داگیرساندنی بزوێنەرەکان دەوەستێت، ئەمەش ڕێگە بە تیمەکان دەدات هەموو داتا و زانیارییەکان پێداچوونەوە بکەن و ئامادەیی سیستەمەکە پشتڕاست بکەنەوە. جگە لەوەش، تیمەکان ڕاهێنان لەسەر ڕێکارەکانی خاڵیکردنەوەی سووتەمەنی لە مووشەکەکە دەکەن، ئەمەش ڕێکارێکی گرنگە لە کاتی باری نائاسایی یان هەڵوەشانەوەی هەڵداندا، و ژماردنەوەیەکی تەواوی هەڵدان ئەنجام دەدەن. بڕیارە پەنجەرەیەکی هەڵدانی هاوشێوەکراو لە کاتژمێر 9ی ئێوارە بە کاتی ڕۆژهەڵاتی ئەمریکا (3ی بەیانی بە کاتی ناوەندی ئەوروپا) دەست پێبکات و تا کاتژمێر 1ی بەیانی (6ی بەیانی بە کاتی ناوەندی ئەوروپا) بەردەوام بێت، ئەمەش دڵنیایی دەدات لەوەی کە هەموو لایەنە ئۆپەراسیۆنییەکان لە ژێر بارودۆخی ڕاستەقینەدا بە باشی تاقیدەکرێنەوە.

ئەگەر ئەم تاقیکردنەوە گرنگە سەرکەوتوو بێت، ناسا لەوانەیە هەوڵی هەڵدانی ئەرکی ئارتمیس II لە سەرەتای 8ی شوباتدا بدات، لەگەڵ ئەگەری بەردەستبوونی پەنجەرەکانی هەڵدانی زیادە لە مانگەکانی ئازار و نیساندا. ئەم خشتەی کاتییە نەرمە ڕەنگدانەوەی ئاستەنگە سروشتییەکانی گەشتە ئاسمانییە ئاڵۆزەکانە، کە تێیدا چەندین فاکتەر دەتوانن کاریگەری لەسەر خشتەی کاتی هەڵدانەکان دابنێن. لە چوارچێوەی ئامادەکارییەکان بۆ ئەرکەکە، چوار گەشتیاری ئاسمان وەک ڕێوشوێنێکی خۆپارێزی لە کەرەنتینەدان بۆ ڕێگریکردن لە هەر نەخۆشییەک کە ڕەنگە بەشدارییان بخاتە مەترسییەوە. ئەم گەشتیارە ئاسمانیانە ڕاهێنانی گشتی لە بنکەکەیان لە هیوستنەوە بەدواداچوون دەکەن پێش ئەوەی بچنە ناو سەنتەری بۆشایی ئاسمانی کێنێدی پاش ئەوەی مووشەکەکە ئامادەی فڕین ڕادەگەیەنرێت.

تیمەکە، کە لە گەشتیارانی ئاسمانی ئەمریکی و کەنەدی – ڤیکتۆر گلۆڤەر، ڕید وایسمان، کریستینا کۆخ، و جێرمی هانسن – پێکهاتووە، گەشتێک بە دەوری مانگدا ئەنجام دەدەن پێش ئەوەی ڕاستەوخۆ بگەڕێنەوە سەر زەوی، لەگەڵ نیشتنەوەیەک لە زەریای هێمن. پێشبینی دەکرێت ئەرکەکە نزیکەی دە ڕۆژ بخایەنێت و داتای بێ نرخ لەسەر کارایی کەشتی ئاسمانی ئۆریۆن و سیستەمی هەڵدانی بۆشایی ئاسمان لە ژینگەیەکی بۆشایی قووڵدا دابین بکات. لە ڕووی مێژووییەوە، ناسا لە نێوان ساڵانی 1968 و 1972دا 24 گەشتیاری ئاسمانی لە کاتی پڕۆگرامی ئەپۆلۆدا ناردووە بۆ مانگ، کە دوانزە لەوانە لەسەر ڕووی مانگ ڕۆیشتوون، ئەمەش ئەرکی ئارتمیس لە چوارچێوەیەکی دەوڵەمەندی دەستکەوتەکان و ئاواتەکانی داهاتوو بۆ گەڕان بەدوای بۆشایی ئاسماندا دادەنێت.

ئاژانسی هەواڵی ئەخباری