هەنگاریا ڕێگری لە پشتبەندی سزاكانی ڕوسیا دەكات بەهۆی قەرزێكی بەرگری 16 ملیار یۆرۆیی یەكێتیی ئەوروپا

برۆكسل - ئاژانسی هەواڵی ئەخباری

هەنگاریا ڕێگری لە پشتبەندی سزاكانی ڕوسیا دەكات بەهۆی قەرزێكی بەرگری 16 ملیار یۆرۆیی یەكێتیی ئەوروپا

بەپێی وتەی دوو دیپلۆماتكاری یەكێتیی ئەوروپا، هەنگاریا بەمەبەست ڕێگری لە تازەترین كۆمەڵە سزاكانی یەكێتیی ئەوروپا دەكات دژی ڕوسیا، وەك كارتێكی فشار بۆ ناچاركردنی كۆمسیۆنی ئەوروپی بۆ پەسەندكردنی داواكاریی قەرزێكی بەرگری بە بڕی 16 ملیار یۆرۆ. ئەم هەنگاوە، كە لەلایەن دوو دیپلۆماتكاری یەكێتیی ئەوروپا كە ئاگاداری دانوستاندنەكانن پشتڕاست كراوەتەوە، جەخت لەسەر گرژییەكی قووڵتر دەكاتەوە لە نێوان بوداپێست و برۆكسل سەبارەت بە هاوكاریی بۆ ئۆكرانیا و وەڵامی یەكگرتووی بلۆكەكە بۆ داگیركردنی ڕوسیا.

سەرۆك وەزیرانی هەنگاریا، ڤیكتۆر ئۆربان، ململانێ دیپلۆماسییەكەی لەگەڵ دامەزراوەكانی یەكێتیی ئەوروپا سەبارەت بە پشتیوانی لە ئۆكرانیا توندتر كردووە. ڕۆژی هەینی، ئاماژەی بە نیازی خۆی دا بۆ بەكارهێنانی مافی ڤیتۆ، نەك تەنها دژی 20ەمین كۆمەڵە سزای بلۆكەكە دژی مۆسكۆ، بەڵكو دژی پاكێجێكی قەرز بە بڕی 90 ملیار یۆرۆ بۆ كیێڤیش. مەرجی ئۆربان بۆ هەڵگرتنی ئەم ڤیتۆیانە، دەستپێكردنەوەی هاتوچۆی نەوتە بەو بۆرییە سەرەكییەی كە ئۆكرانیا دەڵێت لە هێرشێكی ڕوسیدا زیانی بەر كەوتووە. لە كاتێكدا هەندێك لە بەرپرسانی یەكێتیی ئەوروپا ئاماژەی بەوە كردووە كە بەڵێنی چاككردنەوەی بۆرییەكە لەوانەیە ئۆربان ئارام بكاتەوە، دیپلۆماتكارەكان ئاماژەیان بەوە كردووە كە ئامانجی سەرەكی هەنگاریا بریتییە لە دابینكردنی قەرزە بەرگرییەكەی.

كۆمەڵە سزای نوێیەكە، كە ئامانج لێی فراوانكردنی سنوورداركردنەكانە بۆسەر وزە، دامەزراوە داراییەكان، كاڵا و خزمەتگوزارییەكانی ڕوسیا، لە 6ی شوباتدا بە فەرمی لەلایەن كۆمسیۆنی ئەوروپاوە پێشنیار كرا. یەكێتیی ئەوروپا هیوای خواستبوو كە پەسەندكردنی كۆتایی بۆ هەردوو سزاکان و قەرزە 90 ملیار یۆرۆییەكە پێش ڕۆژی سێشەممەی هەفتەی ڕابردوو بەدەست بهێنێت، كە چوارەمین ساڵیادی داگیركردنی فراوانی ئۆكرانیا لەلایەن ڕوسیاوەیە. پێشبینییەكان سەبارەت بەوەی كە كیێڤ لە مانگی نیساندا ڕووبەڕووی قەیرانی دارایی سەخت دەبێتەوە، كە هاوكاتە لەگەڵ هەڵبژاردنی نیشتمانی لە هەنگاریا، ئاڵۆزییەكە زیاتر دەكات.

ئەم كاتە، سەرۆكی یەكێتیی ئەوروپا لە بارودۆخێكی ناجێگیردایە، كە هەوڵی چارەسەری دیپلۆماسی دەدەن بۆ ناچاركردنی بوداپێست بۆ وازهێنان، بێ ئەوەی تووشی كێشەی یاسایی لەگەڵ ئۆربان ببنەوە. ئەم جۆرە ململانێیەكە لەوانەیە لەلایەن ئۆربانەوە بۆ بەهێزكردنی بانگەشەی هەڵبژاردنی ناوخۆییەكەی بەکاربهێنرێت. داواكاریی هەنگاریا بۆ قەرزە 16 ملیار یۆرۆییەكە لە چوارچێوەی بەرنامەی "Strategic Autonomous Defence Equipment" (SAFE)ی یەكێتیی ئەوروپادا دێت، كە بۆ دابینكردنی بودجەی باشتر دیزاین كراوە بۆ وڵاتە ئەندامەكان كە كڕیاری چەكی سەربازی بە كۆمەڵ دەكەن بۆ بەهێزكردنی توانای بەرگری كۆمەڵایەتی بلۆكەكە دژی هەڕەشەكانی ڕوسیا.

كۆمسیۆنی ئەوروپا تا ئێستا داواكاریی قەرزە SAFEی هەنگاریای پەسەند نەكردووە. باس لەوە دەكرێت كە كۆمسیۆن بە مەبەست "هێواش هێواش" پرۆسەكە بەڕێوە دەبات، لەوانە بڕی 2.4 ملیار یۆرۆی سەرەتایی، وەك تاكتیكێك بۆ فشارخستنە سەر بوداپێست. لەگەڵ ئەوەشدا، بەرپرسانی كۆمسیۆن بە فەرمی ڕەتیان كردووەتەوە كە داواكاریی هەنگاریا بلۆك بكەن. دوو دیپلۆماتكارەكە جەختیان لەسەر گرنگیی كۆمسیۆن كردەوە بۆ تەواوكردنی خێرا پشكنینی داواكاریی قەرزە SAFE، بۆ ئەوەی هەر بیروڕایەك سەبارەت بە هۆكاری سیاسی بۆ دواكەوتنەكە لاببرێت. لەگەڵ ئەوەشدا، بڕیاری كۆتایی سەبارەت بە دابینكردنی پارە بەرگرییەكان هێشتا پێویستی بە پەسەندكردنی حكومەتە نیشتمانییەكانی ناو یەكێتیی ئەوروپا دەبێت.

وتەبێژێكی نوێنەرایەتی هەمیشەیی هەنگاریا لە برۆكسل، وەڵامی خێرا نەداوەتەوە بۆ داواكاریی كۆمێنت. شایەنی باسە، كۆمسیۆنی ئەوروپا پێشتر نزیكەی 17 ملیار یۆرۆی لە پشكی گەشەپێدانی هەرێمی و چاكبوونی دوای پەتای كۆرۆنا بۆ هەنگاریا ڕاگرتووە، بەهۆی نیگەرانییەكان سەبارەت بە یاسا سەروەر لە وڵاتەكە.

سەرۆكی یەكێتیی ئەوروپا دەیانەوێت لە ململانێی یاسایی گشتی لەگەڵ ئۆربان دوور بكەونەوە، كە لەوانەیە بەبێ مەبەست كاریگەریی لەسەر گێڕانەوەی سیاسی ناوخۆییەكەی هەبێت. ئۆربان هەوڵ دەدات ڕكابەرە سیاسییە سەرەكییەكەی، پیتەر ماگیار، وەك بووكەڵەیەك لە دەستی دوژمنە باوەكانی: برۆكسل و كیێڤ نیشان بدات. بەڵام، پێگەی سیاسی ماگیار ئاڵۆزتر و قورسرتە بۆ پۆلێنكردن، كە ئەمەش بانگەشە باوەكانی ئۆربانی خستووەتە ژێر پرسیارەوە.

ئەم جوڵە جوگرافیای سیاسییە ئاڵۆزە، جەخت لەسەر ئەو ئاستەنگانە دەكاتەوە كە یەكێتیی ئەوروپا ڕووبەڕووی دەبێتەوە لە پاراستنی بەرەی یەكگرتوو دژی ڕوسیا، لە كاتێكدا كە هەڵسوكەوت لەگەڵ بەرژەوەندییە نیشتمانییە تاكەكەسییەكان و حسابە سیاسییەكانی وڵاتە ئەندامەكانیدا، بە تایبەت لە سەردەمی گرژییە نێودەوڵەتییەكان و بازنە سیاسییە ناوخۆییەكاندا.

ئاژانسی هەواڵی ئەخباری