پژواک کی‌یف در تهران: لفاظی ترامپ درباره ایران و سایه‌های جنگ پوتین در اوکراین

بین‌المللی - خبرگزاری اخباری

پژواک کی‌یف در تهران: لفاظی ترامپ درباره ایران و سایه‌های جنگ پوتین در اوکراین

تشدید اخیر تنش‌ها پیرامون ایران، تحت مدیریت رئیس‌جمهور سابق آمریکا، دونالد ترامپ، مجموعه‌ای از مقایسه‌ها و تحلیل‌های نگران‌کننده را با تهاجم روسیه به اوکراین توسط ولادیمیر پوتین برانگیخته است. اگرچه ماهیت دو درگیری متفاوت است – یک کمپین بمباران پیچیده علیه یک حکومت دینی تهاجمی در مورد ایران، در مقابل یک تهاجم زمینی گسترده علیه یک دموکراسی نوظهور در سناریوی اوکراین – اما لفاظی‌ها، انتظارات و رویکردهای اولیه رهبران شباهت‌های چشمگیری دارند که مستلزم بررسی روزنامه‌نگارانه است.

یکی از آشکارترین شباهت‌ها در اصرار هر دو دولت بر اجتناب از واژه "جنگ" نهفته است. پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، در مورد وضعیت ایران گفت: "ما این جنگ را آغاز نکردیم، اما تحت ریاست ترامپ، آن را به پایان خواهیم رساند." این عبارت به شدت یادآور توجیه ولادیمیر پوتین پس از تهاجم به اوکراین در سال ۲۰۲۲ است: "ما به اصطلاح جنگ در اوکراین را آغاز نکردیم. برعکس، ما در تلاشیم تا آن را به پایان برسانیم." انکار واژه "جنگ" یک استراتژی برای شکل‌دهی به افکار عمومی و بین‌المللی، به حداقل رساندن جدیت اقدامات و شاید تلاش برای اجتناب از برخی تعهدات قانونی یا اخلاقی مرتبط با وضعیت جنگ اعلام‌شده است.

این اصطلاحات توسط چهره‌های سیاسی عالی‌رتبه تقویت می‌شود. مایک جانسون، رئیس مجلس نمایندگان آمریکا، وقتی از او پرسیده شد که آیا وضعیت ایران "جنگ" است، قاطعانه پاسخ داد: "فکر می‌کنم این یک عملیات است." از طرف روسیه، ویاچسلاو ولودین، رئیس دومای دولتی، دو ماه پس از آغاز تهاجم به اوکراین، از عبارت رسمی کرملین، "عملیات نظامی ویژه" استفاده کرد و اظهار داشت که "اگر روسیه یک جنگ تمام‌عیار را آغاز کرده بود، خیلی وقت پیش به پایان می‌رسید." زبان انتخاب شده برای تغییر ماهیت درگیری، تبدیل یک مداخله نظامی گسترده به چیزی مهارشده‌تر و از نظر تاکتیکی محدودتر، حداقل در روایت رسمی، عمل می‌کند.

شباهت نگران‌کننده دیگر در اهداف متغیر، تهدیدات اغراق‌آمیز و ماموریت‌های مبهمی است که هر دو رویکرد را مشخص می‌کند. پیام کاخ سفید درباره ایران، با پژواک‌های روسی‌اش، خطرات ذاتی یک جنگ مبهم و با مدت نامشخص را برجسته می‌کند، جایی که امید به تغییر رژیم اغلب ستون اصلی است. پوتین، در ژوئیه ۲۰۲۲، پس از ماه‌ها جنگ در اوکراین، با بیان اینکه "ما هنوز هیچ چیز جدی را آغاز نکرده‌ایم"، سعی در نشان دادن چالش داشت. تقریباً به همین شیوه، ترامپ اخیراً به سی‌ان‌ان گفت: "ما هنوز شروع به زدن آنها با قدرت نکرده‌ایم." چنین اظهاراتی، اگرچه با هدف نمایش قدرت و عزم است، می‌تواند نشانه‌ای از تشدید مداوم و دست‌کم گرفتن مقاومت حریف نیز باشد.

لفاظی‌های خطاب به سربازان دشمن نیز شباهت قابل توجهی را نشان می‌دهد. پوتین در سخنرانی خود در ۲۴ فوریه ۲۰۲۲، هنگام اعلام "عملیات نظامی ویژه"، مستقیماً از سربازان اوکراینی خواست: "فوراً سلاح‌های خود را زمین بگذارید و به خانه بازگردید"، و در مورد مسئولیت "خونریزی" که بر عهده رژیم اوکراین خواهد افتاد، هشدار داد. به طرز شگفت‌انگیزی، ترامپ در سخنرانی شبانه خود نیز رویکرد مشابهی را اتخاذ کرد و "عملیات‌های رزمی بزرگ" در ایران را اعلام کرد. او تهدید موشک‌های ایرانی را اغراق کرد و از دهه‌ها "خونریزی و کشتار جمعی" توسط ایران سخن گفت و نتیجه گرفت که "ما دیگر نمی‌توانیم این را بپذیریم." درخواست او از سربازان ایرانی مستقیم بود: "سلاح‌های خود را زمین بگذارید" یا "با مرگ حتمی روبرو شوید." روز بعد، ترامپ این درخواست را تکرار کرد و ایرانیان را تشویق کرد تا "از این لحظه استفاده کنند" تا دولت خود را سرنگون کنند، که بازتاب تلاش پوتین، در روز دوم تهاجم، برای متقاعد کردن اوکراینی‌ها به "در دست گرفتن قدرت" بود.

انتظارات اولیه از یک پیروزی سریع شاید غم‌انگیزترین پژواک باشد. مقامات غربی و نخبگان روس انتظار پایان سریعی برای جنگ در اوکراین را داشتند، به طوری که افسران روس حتی لباس‌های رسمی خود را برای رژه در کی‌یف آماده کرده بودند. با این حال، "برتری هوایی کامل" ادعایی روسیه شکست خورد و خطوط تدارکاتی کشیده شده به اهداف آسانی تبدیل شدند. روزها به هفته‌ها، ماه‌ها و اکنون سال‌ها تبدیل شدند. اهداف پوتین محدود شد، از "نازی‌زدایی" و "غیرنظامی‌سازی" اوکراین به تمرکز بر تصرف دونباس. تلفات انسانی حیرت‌آور است و نزدیک به ۵۰۰ هزار نفر می‌رسد، در حالی که رئیس‌جمهور زلنسکی همچنان در قدرت است.

در مورد ایران، دولت ترامپ، که هنوز در هفته اول عملیات خود بود، هیچ نشانه‌ای از تسلیم شدن نمی‌دید. این طنز از دید وبلاگ‌نویسان روسی، چه طرفدار و چه مخالف کرملین، پنهان نماند که قبلاً طرح ترامپ را "تهران در سه روز" نامیده‌اند، اشاره‌ای مستقیم به تکبر اولیه کرملین در مورد "کی‌یف در سه روز". اعتقاد پوتین مبنی بر اینکه می‌تواند الحاق سریع کریمه در سال ۲۰۱۴ را تکرار کند و توصیه‌های مشاوران خود را نادیده بگیرد، با یک ارزیابی بیش از حد احتمالی از سهولت مداخله در ایران موازی است، شاید بر اساس موفقیت‌های قبلی در اقدامات سیاست خارجی. اگرچه ترامپ هنوز می‌تواند به سرعت به درگیری پایان دهد و پیروزی را اعلام کند، تاریخ اخیر درگیری‌های مبهم و با اهداف متغیر نشان می‌دهد که خودبینی و خوش‌بینی بیش از حد می‌تواند منجر به عواقب طولانی‌مدت و غیرقابل پیش‌بینی شود.

خبرگزاری اخباری