ڕوویەکی زۆر تەنک بە دوو ڕێگەی جیاواز ڕێگەکە بەڕێوەدەبات

[Global] - ئاژانسی هەواڵی ئەخباری

مێتا-ڕووی شۆڕشگێڕانە کۆنترۆڵی بێکۆتایی ڕێگەکە بە دەست دەهێنێت بەهۆی مامەڵەی سەربەخۆی خێرایی

لە پێشکەوتنێکی بەرچاو لە بواری زانستی ئۆپتیکی و نانۆتەکنۆلۆژیدا، توێژەران دیزاینێکی نوێی مێتا-ڕوویان خستووەتە ڕوو کە کۆنترۆڵێکی بێکۆتایی بەسەر ڕێگەکەدا پێشکەش دەکات. ئەم ماددە زۆر تەنکە خاوەنی توانایەکی بەرچاوی هەیە بۆ مامەڵەکردن لەگەڵ ڕێگەکە بە گوێرەی تایبەتمەندییەکانی خێرایی خۆی، کە ڕێگەی دەدات بە تیشکی ڕێگەکە کە ئاراستەی خێرایی جیاوازیان هەیە، بە تەواوی سەربەخۆ ببنە دیار، فووکەس بکەن و ڕەفتار بکەن. گرنگ ئەوەیە، ئەم مامەڵە سەربەخۆیە بە بەدەستهێنانی وردی وێنەی تیژ بەسەر ڕێژەیەکی فراوانی ڕەنگەکاندا بەدەست دەهێنرێت، کە ئەمەش کێشەیەکی سەرەکی لە تەکنەلۆژیاکانی پێشووی ئۆپتیکیدا تێپەڕ دەکات.

هەوێنی نوێکارییەکە لە یەکگرتنی زیرەکانەی دوو کاریگەری جیاوازی قۆناغی ئەندازەییدایە (geometric phase effects). ئەم ڕێکارە پێشکەوتووە ڕێگە بە ڕێکخستنی وردی هەر کەناڵێکی خێرایی ڕێگەکە دەدات بەبێ هیچ تێکچوونێکی هاوبەش. بە واتایەکی تر، ڕێگەی کە لە خولانەوەی کاتژمێردا دەسوڕێتەوە دەتوانرێت بە وردی کۆنترۆڵ بکرێت و لە ڕێگەی کە لە خولانەوەی پێچەوانەی کاتژمێردا دەسوڕێتەوە جیا بکرێتەوە، هەمووی لەناو یەک ڕووی زۆر تەنکدا. ئەم ئاستە لە جیاکردنەوە پێشکەوتنێکی بەرچاوە، کە توانای کارکردن دەکات کە پێشتر بە بەکارهێنانی پێکهاتە ئۆپتیکییەکانی نەریتی نەکراو دانرابوو.

نیشاندانی تاقیکارییەکان تواناکانی ئەم مێتا-ڕووە نوێیەیان پشتڕاست کردووەتەوە. توێژەران سەرکەوتوو بوون لە نیشاندانی ئاراستەکردنی تیشک (beam steering) کە جێگیرە، کە کارکردنێکی گرنگە بۆ ئاراستەکردنی ڕێگەکە بە وردی، و دروستکردنی هاوێنەی دوو فووکەسی (dual-focus lenses) کە دەتوانن ڕێگەکە لە دوو خاڵی جیاوازدا چڕ بکەنەوە. ئەم هاوێنانە بە شێوەیەکی کاریگەر لە ناوچەکانی فریکوێنسی فراواندا کاردەکەن، کە هەمەلایەنەیی دیزاینەکەی دەردەخات. ئەم توانایانە بۆ ژمارەیەکی زۆر لە بەکاربردنەکان گرنگن، لەوانە سیستەمەکانی پەیوەندی پێشکەوتوو، وێنەگرتنی بەرز، و تەکنەلۆژیاکانی هەستەوەرگیری پێشکەوتوو.

توانای پەرەپێدانی ئەم ڕێکارە یەکێکی ترە لە سوودە سەرەکییەکان. دیزاینی مێتا-ڕوو تەنها سنووردار نییە بە بانێکی تەنگی بواری ئەلکترۆمەگناتیکییەوە. لەبری ئەوە، کاریگەرییەکەی لە ڕێژەیەکی فراواندا دەردەخات، لە شەپۆلەکانی مایکرۆ (microwaves) کە بە شێوەیەکی گشتی لە ڕادار و تەلەکۆمدا بەکاردەهێنرێت، هەتا ڕێگەی بینراو (visible light). ئەم جێبەجێکردنە فراوانە ئاماژە بەوە دەکات کە تەکنەلۆژیاکە دەتوانرێت بە ئاسانی بۆ بەکارهێنان لە بوارە جیاوازەکاندا بگونجێندرێت، کە پتانسیلی شۆڕشگێڕانی هەموو شتێک لە پەیوەندییە سەیتەلایتییەکانەوە تا نمایشی واقیع زیادکراو. توانای کارکردن لەم بەشانەی سپێکتרוםدا، سروشتی بنەڕەتی ئەم پێشکەوتنە دەردەخات.

لێکەوتەکانی ئەم توێژینەوەیە زۆر فراوانن. لە ڕابردوودا، زاناکان بەدوای ڕێگاکاندا گەڕاون بۆ کۆنترۆڵکردنی تایبەتمەندی جیاوازەکانی ڕێگەکە، وەک پۆلاریزاسیۆن یان خێرایی. توانای بەدەستهێنانی ئەم کۆنترۆڵە دووانە بە بەکارهێنانی یەک ئامێری بچووک و بە کارایی بەرز، دەروازە دەکاتەوە بۆ دیزاینکردنی سیستەمی ئۆپتیکی ئاڵۆزتر و بەهێزتر. بەکاربردنی پتانسیالییەکان بریتین لە پەرەپێدانی تۆڕەکانی پەیوەندی کوانتومی بەهێزتر، تەکنیکەکانی میزرۆسکۆپی پێشکەوتوو کە توانای وێنەگرتنی نموونە بایۆلۆجییە ناسکەکان بە کەمترین زیانەوە هەیە، و ئەرکیتێکتوورەکانی کۆمپیوتەری ئۆپتیکی نەوەی نوێ.

مێتا-ڕووەکان لە پێشەنگی ئەندازیاری ئۆپتیکیدان، کە وەک ڕووەکانی ئەندازیاریکراو کە لە نانۆستراکچەری ژێر-شەپۆل پێکهاتوون کاردەکەن. ئەم ستراکچەرانە بە وردی دیزاین کراون بۆ ئەوەی بە شێوەی دیاریکراو لەگەڵ ڕێگەکەدا کارلێک بکەن، کە توانای کارکردن دەکات کە سنوورەکانی ئۆپتیکی نەریتی وەک هاوێنە و پڕیزمەکان تێپەڕ دەکات. ئەم دیزاینە نوێیە پێشکەوتنێکی بەرچاو لە تواناکانی مێتا-ڕوودا نوێنەرایەتی دەکات، کە چینێکی نوێی کۆنترۆڵی پێشکەوتوو زیاد دەکات کە بەڵێنی کردنەوەی دەرگای دیاردە ئۆپتیکییە نوێیەکان و دیزاینی ئامێرەکان دەدات. ڕێکخستن و شێوەی وردی نانۆ-ئەندامەکان ڕەفتاری ڕێگەکە دیاری دەکەن، کە ڕێگە دەدات بۆ مامەڵەی ئاڵۆز.

پەرەپێدانەکە چاوەڕوان دەکرێت کە نوێکاری لە زۆرێک لە سێکتەرەکاندا خێراتر بکات. پتانسیلی بچووککردنەوەی ئامێرە ئۆپتیکییەکان، بەرزکردنەوەی کاراییان، و فراوانکردنی بواری کارکردنیان، هەموویان هۆکارن کە بەڵێنی زۆر بۆ تەکنەلۆژیاکانی داهاتوو دەدەن. چ لە بواری کۆمپیوتەری ئۆپتیکی، یان وێنەگرتنی پێشکەوتوو، یان گواستنەوەی داتای خێرا، ئەم دیزاینە نوێیەی مێتا-ڕوو نموونەیەک لە داهاتوو دەدات کە بە توانای تەکنەلۆژی بەرزکراوە و چارەسەرە نوێیەکان بۆ کێشە زانستییە بەردەوامەکان تایبەتمەندە. توانای ڕێکخستنی وردی کارلێکی ڕێگەکە لەگەڵ ماددە لە ئاستی نانۆدا بۆ ئەم پێشکەوتنە بنەڕەتییە.

لینک بۆ Ekhbary.com