کتێبێکی نوێ وردەکاریی گرنگ لەسەر پەیوەندیی نێوان کرستی نۆم و کوری لیڤاندۆڤسکی لە وەزارەتی ئاسایشی ناوخۆ ئاشکرا دەکات

ویلایەتە یەکگرتووەکان - ئاژانسی هەواڵی ئەخباری

کتێبێکی نوێ وردەکاریی گرنگ لەسەر پەیوەندیی نێوان کرستی نۆم و کوری لیڤاندۆڤسکی لە وەزارەتی ئاسایشی ناوخۆ ئاشکرا دەکات

کتێبێکی نوێ چاوەڕوانکراو، ئامادەیە ڕووناکی نوێ بخاتە سەر کارەکانی ناوخۆیی وەزارەتی ئاسایشی ناوخۆ (DHS)، کە تیشک دەخاتە سەر پەیوەندییە جەنجاڵییەکەی نێوان وەزیر کرستی نۆم و ڕاوێژکارە نزیکەکەی، کوری لیڤاندۆڤسکی. ئەم کتێبە، کە لەلایەن ڕۆژنامەنووسی NBC News، جولیا ئەینسلی، نووسراوە و ناوی "Undue Process: The Inside Story of Trump’s Mass Deportation Program" ە، بانگەشەی ئەوە دەکات کە پەیوەندییە کەسی و پیشەیی نێوان نۆم و لیڤاندۆڤسکی گرژییەکی ناوخۆیی بەرچاوی دروست کردووە و لەوانەیە ئەرکی دەزگاکە بخاتە مەترسییەوە.

بەپێی ئەو بەشانەی کە گۆڤاری The Atlantic دەستی کەوتووە، بەرپرسانی باڵای DHS ساڵی ڕابردوو، ماوەیەکی کەم دوای سوێندخواردنی دۆناڵد ترامپ، کۆبوونەوەیەکی نھێنیی شەش کاتژمێرییان لە ماڵێکی تایبەت لە واشنتن دی سی سازدا. بابەتی سەرەکیی کۆبوونەوەکە، قەیرانی وا دادەنرا کە لە پەیوەندیی نێوان وەزیر نۆم و لیڤاندۆڤسکی دروست بووە، کە وەک ڕاوێژکار، جێبەجێکار، و خۆشەویستە بەناوبانگەکەی وەسف کراوە. ئەم کۆبوونەوەیە لە کاتێکی هەستیاردا بوو، چونکە ئیدارەی ترامپ ئامادە بوو بەرنامەیەکی زۆر مشتومڕهەڵگر و لە ڕووی لۆجستییەوە سەختی سنوور دەرکردنی بەکۆمەڵ جێبەجێ بکات، کە بنەمای بەرنامەی بانگەشەی ترامپ بوو.

بەرپرسان لە ژێر گوشارێکی زۆردا بوون بۆ ئەوەی DHS، کە دوای 11/9 بۆ بەرەنگاربوونەوەی تیرۆر دامەزراوە، بگۆڕن بۆ جێبەجێکردنی سیاسەتە قورسەکانی کۆچبەری. بەڵام، بوون و کاریگەریی لیڤاندۆڤسکی، کە گوایە ئەزموونی ڕاستەوخۆی لە بواری جێبەجێکردنی یاساکانی کۆچبەری نەبووە بەڵام خاوەنی دەسەڵاتێکی بەرچاو بووە، ئەم هەوڵانەی ئاڵۆزتر کرد. کۆبوونەوە نھێنییەکە بۆ داڕشتنی ستراتیژییەکان بۆ کەمکردنەوەی کاریگەرییە وێرانکەرەکانی پەیوەندیی نۆم لەگەڵ لیڤاندۆڤسکی لەسەر کارەکانی بەشەکە و مۆڕاڵی بەشەکە، ڕێکخرا.

"Undue Process"، DHS وەک دامەزراوێکی خراپکار لەناو ئیدارەی گشتیی ترامپدا وێنا دەکات، کە ئەرکی جێبەجێکردنی بەرنامەیەکی کۆچبەری توندوتیژە، لە کاتێکدا کەڵتووری ناوخۆییەکەی گوایە بەهۆی پەیوەندیی نێوان وەزیرێکی دەستکەوتخواز و یاریدەدەری زاڵمی، کە دەگوترێت خۆشەویستەکەشیەتی، شێواوە. رێپۆرتاژی ئەینسلی ئاماژە بەوە دەکات کە کاریگەریی لیڤاندۆڤسکی نزیکەی هەموو لایەنەکانی دەزگاکەی گرتووەتەوە، لە دیاریکردنی بەرنامەی کۆبوونەوەکان و ڕێڕەوی زانیاری بۆ نۆم، تا کاریگەریی لەسەر هەڵبژاردنی کۆنتراکچەرەکان و دیزاینی دامەزراوەکانی مانەوە بۆ کۆچبەران.

هەم نۆم و هەم لیڤاندۆڤسکی، کە هەردووکیان هاوسەرن و منداڵیان هەیە، بە ئاشکرا نکۆڵییان لە هەر هاوبەشییەکی ڕۆمانسی کردووە. لیڤاندۆڤسکی بەناوبانگ وتوویەتی بە The Atlantic: "ئەمە قسەی پووچە"، لە کاتێکدا وتەبێژێکی DHS قسەکانی بە "قسەی بێ بنەما و بێ بنەمای سێکسی" وەسف کردووە. سەرەڕای ئەم نکۆڵییانە، پەیوەندییە بەناوخۆییەکەیان لە بازنەکانی سیاسی و میدیایی واشنتن دی سی بووەتە "نهێنییەکی کراوە". لە کاتێکدا سەرەتا بە نهێنی باس دەکرا، ئەم چیرۆکە لە ڕوماڵی میدیاکانەوە وەک The Daily Mail، گەیشتە ڕوماڵی سەرەکیتر وەک The Wall Street Journal، کە باس لە گەشتەکانیان دەکرد بە فڕۆکەیەکی تایبەت و پرسیارەکانی سەرۆک ترامپ سەبارەت بە پەیوەندییەکەیان دەکرد.

کتێبەکە ئاماژە بە بەرپرسانی بێ ناو دەدات کە پەیوەندییە بەناوخۆییەکەیان وەک "زانیاری گشتی" وەسف دەکەن. یەکێک لە بەرپرسانی گومرک و پاراستنی سنوور (CBP) وتوویەتی: "ئەوان ناشارنەوە". ئەندامێکی پێشووی تیمی گواستنەوەی ترامپ لە کتێبەکەدا لە مانگی January 2025 دا قسەیەکی ڕاشکاوتری کردووە: "ئۆه بەڵێ، هێشتا سێکسی دەکەن". ئەم تێڕوانینە بۆ ناڕەوایی گوایە گرژیی لەناو کۆشکی سپی دروست کردووە. کتێبەکە دەڵێت کە باڵی ڕۆژئاوا، هەوڵەکەی نۆمی بۆ دانانی لیڤاندۆڤسکی وەک سەرۆکی کارگێڕی ڕەتکردەوە، بە بیانووی بوونی قسەی زۆر و ناڕەزایی تایبەتی ستێفن میلەر بەرامبەر خیانەتی ئەوان. میلەر، کە وەک "توندڕەوێک سەبارەت بە یەک ژنی" وەسف دەکرێت، گوایە ڕاوێژی بە بەرپرسێکی CBP کردووە کە "لە کوری دوور بکەوەرەوە". بەرپرسێکی کۆشکی سپی ئەم قسانەی ڕەتکردەوە و ڕایگەیاند کە ستێفن میلەر هیچ گفتوگۆیەک لەمبارەیەوە نەکردووە یان هیچ بیروڕایەکی لەسەر نەبووە.

لە کۆتاییدا، لیڤاندۆڤسکی وەک "کارمەندی حکومی تایبەت" دامەزرا، کە پێویست بوو ساڵانە 130 ڕۆژ سنووردار بێت، بەڵام بەپێی کتێبەکە، لیڤاندۆڤسکی بە زۆری ئەم یاسایەی پشتگوێ خستووە. گوایە لە بارەگای DHS خۆی وەک "سەرۆک ڕاوێژکار" بۆ وەزیر ناساندووە. بەڵام، وتەبێژێکی DHS ڕایگەیاند کە لیڤاندۆڤسکی ساڵی ڕابردوو 115 ڕۆژ لەو پۆستەدا کاری کردووە.

کاروانی سیاسی لیڤاندۆڤسکی لە ساڵی 2015 دا دەستی پێکرد کاتێک بوو بە یەکەمین بەڕێوەبەری بانگەشەی ترامپ. ئەو زوو ناوبانگێکی وەک تاکڕەو و زاڵم پەیدا کرد، و ماوەی کورتەی کارکردنی بە پێکدادانی جەستەیی لەگەڵ ڕۆژنامەنووسان و خۆپیشاندەران و تۆمەتەکانی وروژاندنی سێکسی نیشان درا. ئەو کاتە نکۆڵی لەم تۆمەتانە کرد.

بەڵام، دڵسۆزی بێوچانی بۆ ترامپ، شوێنێکی هەمیشەیی لە بازنەی ناوخۆیی سەرۆکی پێشوودا بۆی مسۆگەر کرد. لیڤاندۆڤسکی ئەم پۆستەی بەکارهێنا بۆ پێشخستنی بەرژەوەندییە سیاسییەکانی کرستی نۆم، کە هاندانی ناساندنەکان بۆ کەسایەتییە سەرەکییەکان لە بازنەی ترامپ و داڕشتنی وێنە گشتییەکەی. گۆڕانکاریی نۆم لە پارێزگاری داگۆتا باشوورەوە بۆ بوون بە کەسایەتییەکی دیاری MAGA، بە وردی باسکراوە، کە بریتییە لە گۆڕانکارییە جەستەیییە بەرچاوەکان، وەک نەشتەرگەری ددان و باشترکردنی جوانکاریی تر، و تا ساڵی 2024، گوایە لەگەڵ میکیاژکارێکی تایبەت گەشتی کردووە، ئەمەش بەپێچەوانەی قسەی وتەبێژێکی DHS ەوەیە.

کتێبەکە ئاماژە بە هەروەها بەشداربوونی نۆم لە نمایشە شانۆییەکاندا دەکات. بەشداریکردنی لە کۆبوونەوەی پێش هێرشێک بۆ بەرپرسانی ICE لە نیویۆرک، بە ماکیاژ، قژێکی ڕێکخراو، و جلی پارێزگاریی، لەگەڵ گۆرانییەکی کانتری، نازناوی "ICE Barbie" (باربی ICE) ی بۆ دروست کرد. ئەم نمایشی شانۆییە، ناوبانگەکەی لەناو بزووتنەوەی MAGA دا زیاتر کرد.

سەیر ئەوەیە، ترامپ گوایە لە ساڵی 2024 دا، نۆمی وەک کاندیدی جێگری سەرۆک وەرگرتووە. شانسەکانی گوایە کەم بوونەتەوە دوای ئەوەی لە یاداشتەکانی خۆیدا ئاشکرای کرد کە سەگەکەی "نا-ڕاهێندراو"ی کوشتووە. بەڵام، ئەینسلی ڕاپۆرت دەدات کە ترامپ ئەم چیرۆکە جەنجاڵییەی وەک ئەرزشێک وەرگرتووە نەک کەموکوڕییەک، و بە نیشانەی بڕیاردارییەک دایدا کە لە وەزیری ئاسایشی ناوخۆدا دەیویست.

لە کاتێکدا نۆم نمایشی گشتیی دەکرد، ئەینسلی بانگەشەی ئەوە دەکات کە لیڤاندۆڤسکی "دەسەڵاتێکی بێ سنووری" لەناو DHS دا کۆدەکردەوە. بەرپرسان گوایە لە تۆڵەسەندنەوەی نۆم دەترسان ئەگەر لیڤاندۆڤسکی ڕەتبکەنەوە، کە بووە هۆی زەقبوونی بارودۆخێک لە کۆبوونەوانەی کە تیایدا بەشدار بوو. "ئەو دەپرسی، 'بۆچی هەمووان بێدەنگن؟' کاتێک ئاشکرابوو خەڵک لەبەردەم کوری دەترسان بدوێن"، یەکێک لە بەرپرسانی CBP وتوویەتی. ترس لە تۆڵەسەندنەوە، وەک لەکارلابردن، بارودۆخێکی بێدەنگی دروست کرد، کە تیایدا ڕەتکردنەوەی لیڤاندۆڤسکی وەک خۆکوژی پیشەیی سەیر دەکرا.

ئاژانسی هەواڵی ئەخباری