گرژییەکانی غەززە و کەناری ڕۆژئاوا لە کاتێکدا هەوڵەکانی ئاگربەست وەستاون

ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست - ئاژانسی هەواڵی ئەخباری

گرژییەکانی غەززە و کەناری ڕۆژئاوا لە کاتێکدا هەوڵەکانی ئاگربەست وەستاون

ململانێی ئیسرائیل و حەماس وەک خاڵێکی سەرەکی سەرنجی جیهان ماوەتەوە، کە بە یەکگرتنی مانۆڕی سیاسی، چڕبوونەوەی ئۆپەراسیۆنە سەربازییەکان و هەوڵە دیپلۆماسییە بەردەوامەکان دیاری دەکرێت. بڕیارە بنیامین نەتەنیاهوی سەرۆک وەزیرانی ئیسرائیل لە 24ی تەمموزدا لە کۆبوونەوەیەکی هاوبەشی کۆنگرێسی ئەمریکادا وتارێک پێشکەش بکات، ئەم بانگهێشتەش لەلایەن هەموو چوار سەرکردە باڵاکەی کۆنگرێسەوە کراوە، لەوانە سەرۆکی ئەنجومەنی نوێنەران مایک جۆنسن، سەرۆکی کەمینەی ئەنجومەنی نوێنەران حەکیم جێفریز، سەرۆکی زۆرینەی ئەنجومەنی پیران چاک شومەر و سەرۆکی کەمینەی ئەنجومەنی پیران میچ مەککۆنێڵ. ئەم بانگهێشتە، سەرەڕای "ناکۆکییە ڕوون و قووڵەکان" کە شومەر باسی لێوە کرد، جەخت لەسەر ئەو سروشتە "پتەوە"ی پەیوەندییەکانی ئەمریکا لەگەڵ ئیسرائیل دەکاتەوە کە بە وتەی شومەر، لە سەرکردە تاکەکان تێدەپەڕێت.

هاوکات، جۆ بایدن سەرۆکی ئەمریکا تێڕوانینی خۆی لەسەر کردەوە سەربازییەکانی ئیسرائیل لە ڕەفەح خستەڕوو، و متمانەی خۆی دەربڕی کە سەرۆک وەزیران نەتەنیاهو "گوێی لێیە" و ئیسرائیل هێرشێکی "بە هێزی تەواوەوە" بۆ سەر شارەکە دەستپێنەکردووە – ئەمەش ڕێچکەیەک بوو کە ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا بە بەردەوامی هۆشداری لەسەر داوە. بایدن ئاماژەی بەوەشدا کە ئیسرائیل ڕەزامەندی دەربڕیوە لەسەر "ڕێککەوتنێکی گرنگ" بۆ ئاگربەست، هەرچەندە حەماس هێشتا پێشنیارەکەی قبوڵ نەکردووە. ئەو جەختی لەسەر پشتیوانی بەرفراوان بۆ ئەم دەستپێشخەرییە لەلایەن میسر، سعودیە و زۆربەی وڵاتانی عەرەبی کردەوە، کە پاڵنەری دیپلۆماسی لە پشت ڕێککەوتنە وەستاوەکە نیشان دەدات.

لەسەر زەوی، قەیرانی مرۆیی لە غەززە قووڵتر بووەوە دوای هێرشێکی ئاسمانی کوشندەی ئیسرائیل بۆ سەر قوتابخانەیەکی سەر بە نەتەوە یەکگرتووەکان لە کەمپی پەنابەرانی نوسەیڕات لە ناوەڕاستی غەززە، کە بەپێی ڕاپۆرتەکان لانیکەم 40 کەسی لێ کوژرا. قوتابخانەکە، کە پێشتر لەلایەن ئاژانسی نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ یارمەتیدان و کارکردنی پەنابەرانی فەلەستین لە ڕۆژهەڵاتی نزیک (ئونروا) بەڕێوەدەبرا، نزیکەی 6000 کەسی ئاوارەی لەخۆ گرتبوو کاتێک بەبێ ئاگاداری پێشوەختە لێی درا. سکرتێری گشتی نەتەوە یەکگرتووەکان ئەنتۆنیۆ گوتێرێس بە بێ چاوپۆشی هێرشەکەی ئیدانە کرد، جەختی لەسەر پێشێل نەکردنی بنکەکانی نەتەوە یەکگرتووەکان لە کاتی ململانێی چەکداریدا و پێویستی پاراستنی خەڵکی سڤیل کردەوە. سوپای ئیسرائیل بەرگری لە هێرشەکە کرد و ڕایگەیاند کە "هێرشێکی ورد و هەواڵگری بووە کە دەیان چەکداری حەماس و جیهادی ئیسلامی" کردووەتە ئامانج کە لەناو سێ پۆلەوە کاریان کردووە. بەڵام، پشتڕاستکردنەوەی سەربەخۆی سی ئێن ئێن بۆ ئەم بانگەشانە هێشتا یەکلایی نەکراوەتەوە، و شیکارییەکی سی ئێن ئێن ئاماژەی بەوەدا کە هێرشەکە بە چەکێکی دروستکراوی ئەمریکی ئەنجامدراوە، کە پرسیاری زیاتر لەبارەی بەڕێوەبردنی ململانێیەکە دروست دەکات.

لەم نێوەندەدا، لە کەناری ڕۆژئاوای داگیرکراو، هێزەکانی ئیسرائیل ڕۆژی پێنجشەممە سێ فەلەستینییان لە جێنین بە گوللە کوشت، لە کاتێکدا ڕاپۆرتەکان باس لە پێکدادان لە نێوان چەکدارانی فەلەستینی و هێزەکانی ئیسرائیل دەکەن. هێزەکانی بەرگری ئیسرائیل (IDF)، بە ڕێنمایی دەزگای ئاسایشی ناوخۆیی شین بێت، ڕایگەیاند کە ئۆپەراسیۆنێکیان بۆ "لەناوبردنی چەکدارەکان" ئەنجامداوە و بانگەشەی ئەوەیان کرد کە چەکدارانیان "لە نزیکەوە" کوشتووە و "کەسێکی داواکراو"یان دەستگیرکردووە. ڤیدیۆکانی کۆمەڵەی مانگی سووری فەلەستین (PRCS) تیمی فریاگوزارییان نیشاندا کە دوو تەرمیان دەرهێناوە، لەنێویاندا کەسێک کە لە کاتی سواربوونی ماتۆڕسکیلێکی ڤیسپادا بە گوللە کوژراوە. بەپێی وەزارەتی تەندروستی فەلەستین، لە 7ی تشرینی یەکەمەوە لانیکەم 531 فەلەستینی، لەوانە 132 منداڵ، کوژراون و زیاتر لە 5200 کەس لە کەناری ڕۆژئاوا و قودس لەلایەن هێزەکانی ئیسرائیل و دانیشتووانەوە بریندار کراون.

هەوڵە دیپلۆماسییەکان بۆ دابینکردنی ئاگربەست و ئاڵوگۆڕی دیلەکان بەردەوامن، و ناوبژیوانانی قەتەر، میسر و ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا چاوەڕێی وەڵامی حەماس دەکەن سەبارەت بە نوێترین پێشنیار. ماجد ئەلئەنساری وتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی قەتەر پشتڕاستی کردەوە کە حەماس هێشتا "پێشنیارەکە تاوتوێ دەکات." لە هەڵمەتێکی بە پەلەدا بۆ پاڵنانی حەماس بەرەو قبوڵکردن، ئیدارەی بایدن فشارەکانی لەسەر هاوپەیمانانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست چڕتر کردووەتەوە و داوایان لێدەکات "هەڕەشەی تایبەت" بگەیەننە گرووپەکە. ئەنتۆنی بلینکن وەزیری دەرەوەی ئەمریکا چەندین پەیوەندی لەگەڵ لایەنە پەیوەندیدارەکانی هەرێم ئەنجامداوە، لەکاتێکدا برێت مەکگێرک هەماهەنگیکاری کۆشکی سپی بۆ ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و بیل بێرنس بەڕێوەبەری سی ئای ئەی بە مەبەستی بەهێزکردنی هەوڵەکانی دانوستان، بەڕێککەوت سەردانی میسر و قەتەریان کردووە.

ناوچەکە بە شێوەیەکی مەترسیدار هاوسەنگ ماوەتەوە، لە کاتێکدا کردەوە سەربازییەکان و مانۆڕە دیپلۆماسییە ئاڵۆزەکان تێکەڵ بوون، و ئومێدەکانی ئاگربەستێکی هەمیشەیی بە بەردەوامی لەلایەن توندوتیژی بەردەوام و ناکۆکییە قووڵەکان لە نێوان لایەنە شەڕکەرەکانەوە ڕووبەڕووی ئاستەنگ دەبنەوە.

ئاژانسی هەواڵی ئەخباری