نرخی نەوت هێڵی ئاسمانی ناچار دەکات نرخی بلیت زیاد بکەن و گەشتەکان هەڵبوەشێننەوە

جیهانی - ئاژانسی هەواڵی ئەخباری

نرخی نەوت هێڵی ئاسمانی ناچار دەکات نرخی بلیت زیاد بکەن و گەشتەکان هەڵبوەشێننەوە

پیشەسازیی فڕۆکەوانی جیهانی ڕووبەڕووی زیادبوونی خەرجییەکانی کارپێکردن دەبێتەوە، چونکە نرخی نەوتی نێودەوڵەتی بەرزبوونەوەیەکی خێرا و بەردەوام بەخۆیەوە دەبینێت. ئەم بەرزبوونەوەیە، کە لەلایەن ناجێگیرییەکی جیۆپۆلیتیکی زیادبوو و تێکچوونی زنجیرەکانی دابینکردنی وزەوە ورووژێنراوە، ناچار دەکات هێڵی ئاسمانی جیهانی ئەو خەرجییە زیادبووەی کارپێکردنە لە ڕێگەی نرخی بلیت بەرزتر و سەپاندنی باجی نوێی سوتەمەنییەوە بگوازێتەوە بۆ بەکاربەران. ناجێگیری بازاڕ بووەتە هۆی زیادبوونێکی بەرچاو لە نرخی سوتەمەنی فڕۆکەکان، کە ڕاستەوخۆ کاریگەری لەسەر قازانجی گواستنەوەکان و گەیشتنی گەشتیاران هەیە.

نرخی نەوتی برێنت ناجێگیرییەکی بەرچاوی بەخۆیەوە بینیوە، کە لەم دواییانەدا ڕۆژی پێنجشەممە نزیکەی 97 دۆلار بووە بۆ هەر بەرمیلێک، کە ئەمەش زیادبوونێکی بەرچاوی 60%ـە لە سەرەتای ساڵەوە. ئەم بەرزبوونەوەی نرخە ڕاستەوخۆ پەیوەندی بە گرژییە جیۆپۆلیتیکییەکانەوە هەیە، بەتایبەتیش ڕووداوەکانی پەیوەست بە هێرشەکان بۆ سەر تانکەرەکان لە گەرووی هورموز، کە ڕێگەیەکی ژیانییە بۆ گواستنەوەی وزەی جیهانی. کاریگەرییە ئابوورییەکان لە پیشەسازیی فڕۆکەوانیدا هەستیان پێدەکرێت، کە بەکارهێنەرێکی سەرەکی سوتەمەنییە لەسەر بنەمای نەوت.

گرنگی ستراتیژی ناوچەی کەنداوی عەرەبستان وەک ناوەندێکی فڕۆکەوانی جیهانی، کە کیشوەرەکان بەیەکەوە دەبەستێتەوە و گەشتی نێودەوڵەتی ئاساندەکات، لەلایەن قەیرانی ئێستاەوە زیاتر جەختلێدەکرێتەوە. ئەم وڵاتانە وەک خاڵی گواستنەوەی گرنگ بۆ گەشتەکان کە ئەوروپا بە ئاسیا و ئۆقیانووسیا دەبەستنەوە، خزمەت دەکەن. پێش تێکچوونی دوایی، بۆشایی ئاسمانی کەنداوی عەرەبستان یەکێک بوو لە قەرەباڵغترین ڕێگاکانی جیهان. لەگەڵ ئەوەشدا، دووبارە ڕێڕەوکردنەوەی گەشتەکان بەهۆی نیگەرانییەکانی ئەمنییەتەوە، بەتایبەتی لە کۆتایی مانگی شوباتەوە، گوشاری لەسەر توانای بەردەست و ڕێگاکان زیاد کردووە.

زیادبوونی داواکاری بۆ گەشتی ڕاستەوخۆ لە نێوان ئاسیا و ئەوروپا، لەگەڵ کەمبوونەوەی توانای گەشتەکان بەهۆی دووبارە ڕێڕەوکردنەوە و ڕێکخستنە کارپێکردنە ئەگەرییەکان، هۆکارێکی گرنگە کە هۆکارە بۆ بەرزبوونەوەی نرخی ئێستا. گەشتیارانیش کە هەوڵی داوە گەشت بۆ ئەم ڕێگایانە بکەن، ڕووبەڕووی کرێی بەرزتر دەبنەوە، چونکە هێڵی ئاسمانی خەرجییە کارپێکردنە زیادبووەکە دەگوازنەوە.

چەندین کۆمپانیای گەورەی هێڵی ئاسمانی بە فەرمی ڕایانگەیاندووە کە ستراتیژییەکانیان بۆ کەمکردنەوەی کاریگەری بەرزبوونەوەی نرخی سوتەمەنی. کۆمپانیای نیشتمانی ئوسترالیا، کوانتاس، یەکێک بوو لە یەکەمینەکان کە زیادبوونی نرخی ڕاگەیاند. کۆمپانیاکە لەم هەفتەی سەرەتادا بە میدیا ناوخۆییەکانی ڕاگەیاند کە گەشتەکانی بۆ ئەوروپا داواکارییەکی زۆر بەرز بەخۆیەوە دەبینێت، و ڕێژەی پڕبوونی دەگاتە 90%، کە بەشێوەیەکی بەرچاو زیاترە لە توانای سێ-چارەکی پڕی ئاسایی بۆ ئەم کاتەی ساڵ. لە لێدوانێکدا، کوانتاس ئینتەرناشناڵ پشتڕاستی کردەوە کە زیادبوونی نرخەکان وەڵامێکی ڕاستەوخۆ بووە بۆ زیادبوونی خەرجییەکان، بەتایبەتی ئاماژەی بە بازدانی بەرچاوی نرخی سوتەمەنی فڕۆکەکان کرد، و ئاماژەی بەوە کرد کە ڕێکخستنەکان بەپێی ڕێگاکان جیاواز دەبن.

ئیر ئیندیە، گواستنەوەی نیشتمانی هیندستان، ڕێگەیەکی قۆناغ بە قۆناغی بۆ جێبەجێکردنی باجی سوتەمەنی دیاری کرد. لە 10ی مارسەوە، کۆمپانیاکە ڕایگەیاند کە دەست دەکات بە وەرگرتنی ئەم باجانە لەسەر هەموو کڕینەکانی بلیت. لە 12ی مارسەوە، باجەکان بۆ بلیتەکانی گەشتی ناوخۆیی لە هیندستان، هەروەها گەشتە نێودەوڵەتییەکان بۆ ڕۆژئاوای ئاسیا و ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست زیاد کران. جگە لەوەش، باجە دیاریکراوەکان لەسەر گەشتەکان بۆ باشووری ڕۆژهەڵاتی ئاسیا و ئەفریقا زیاد کران. گۆڕانکارییەکی تر بۆ 18ی مارس پلاندانراوە، کاتێک بلیتەکانی بەرەو ئەوروپا، باکووری ئەمەریکا و ئوسترالیا تا 50 دۆلار زیاد دەکەن. بۆ نموونە، باجی سوتەمەنی بۆ گەشتەکان بۆ ئەمەریکا، کە پێشتر 150 دۆلار بوو، دەگاتە 200 دۆلار. باجی زیادە بۆ گەشتەکان بۆ ڕۆژهەڵاتی دوور چاوەڕوان دەکرێت دواتر ڕابگەیەنرێت.

ئیر ئیندیە ئێکسپرێس، کۆمپانیایەکی سەر بە ئیر ئیندیە، کە پێشتر باجی سوتەمەنی وەرنەدەگرت، لە 12ی مارسەوە دەستی بەم کارە کرد وەک بەشێک لە ستراتیژی بەڕێوەبردنی خەرجییەکانی گروپی فڕۆکەوانییەکە. لە هەمان کاتدا، گروپی فڕۆکەوانی فەرەنسی-هۆڵەندی ئیر فڕانس-کەی ئێڵ ئێم کاریگەری توندی دۆخی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستی لەسەر نرخی سوتەمەنی، بەتایبەتی سوتەمەنی فڕۆکەکان، قبوڵ کرد. لە ئەنجامدا، گروپی ناوبراو ڕایگەیاند کە نرخی گەشتە دوورەکان بۆ بلیتەکانی دەرچووی لە 11ی مارس 2026 زیاد دەکات. گەشتیارانی پۆلی ئابووری کە بلیتەکانی گەڕانەوە دەکەن، ڕووبەڕووی زیادبوونی نزیکەی 50 یۆرۆ (57 دۆلار) دەبنەوە.

تای هێویز (Thai Airways) زیادکردنی نرخی 10% بۆ 15% جێبەجێ دەکات، و ئەم بڕیارە بۆ داواکاری "بێسنوور"ی گەشتیاران و زیادبوونی نرخی سوتەمەنی دەگەڕێتەوە. چێردچۆم تێردیراساک، بەڕێوەبەری دارایی، ڕێنمایی گەشتیارانی کرد کە لە زووترین کاتدا بلیتەکانیان دابین بکەن بەهۆی چاوەڕوانییەکانی زیادبوونی زیاتری نرخی و سنووردارییەکی زۆری بەردەست لەسەر ڕێگاکانی ئەوروپا و شوێنەکانی تر لە ماوەی دوو هەفتەی داهاتوودا.

بەرپرسی باڵای کۆمپانیای نیشتمانی هۆنگ کۆنگ لە کۆنگرەیەکی ڕۆژنامەوانیدا ڕایگەیاند کە نرخی سوتەمەنی ئەم مانگە دوو هێندە بووە بە بەراورد بە تێکڕای دوو مانگی پێشوو. ناوبراو وتی کە زیادبوونی نرخی سوتەمەنی هاوکات بووە لەگەڵ گرژبوونی قەیرانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست، و کۆمپانیاکە زوو دەبێت زیادکردنی باجەکانی ڕابگەیەنێت. وەک وەڵامێکی جیاواز بۆ قەیرانەکە، کۆمپانیای نیشتمانی نیوزیلەندا ڕایگەیاند کە 1100 گەشتی هەڵوەشاندووەتەوە، کە کاریگەری لەسەر زیاتر لە 44,000 گەشتیار دەبێت لە نێوان ئێستا و سەرەتای مانگی ئایار. بەرپرسی باڵا وەسفی کرد کە ئەم دۆخە "کێشەیەکی بێ وێنەیە" سەبارەت بە نرخی سوتەمەنی، بەڵام ئاماژەی بەوە کرد کە بەڕێوەبردنی ئەم جۆرە بازدانانە ئەرکێکی کارپێکردنی ئاساییە بۆ کۆمپانیاکانی هێڵی ئاسمانی.

کۆمپانیای ئابووری خێرا لە باشووری ئەفریقیا، فڵای سەیفێر (FlySafair)، پشتڕاستی کردەوە کە لە 12ی مارسەوە باجێکی سوتەمەنی داینامیکی کاتی جێبەجێ دەکات. کۆمپانیاکە ڕوونی کردەوە کە نرخی سوتەمەنی جیهانی بە شێوەیەکی بەرچاو بەرز بووەتەوە لە دوای کۆتایی مانگی شوباتی 2026 بەهۆی ناکۆکییەکە لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست، کە ڕێگاکانی دابینکردنی نەوتی تێکداوە و بووەتە هۆی بەرزبوونەوەیەکی خێرا لە نرخی سوتەمەنی فڕۆکەکان. فڵای سەیفێر وتی کە ئەم خەرجییە زیادبووەی تا ئەو ڕادەیەی کە پێویست بوو هەڵی گرتووە، بەڵام باجەکەی هێناوەتە کایەوە بۆ پاراستنی نرخی گونجاو و دڵنیابوون لە کارپێکردنی بەردەوام. چاوەڕوان دەکرێت ڕێکخستنەکانی نرخ بۆ فڵای سەیفێر مامناوەند بن، باجی سوتەمەنی لە نزیکەی 4 دۆلار بۆ ڕێگاکانی کورتترەوە تا نزیکەی 18 دۆلار بۆ گەشتە درێژەکان.

ئاژانسی هەواڵی ئەخباری