EU Inazidisha Mkazo Juu ya Wahamiaji Haramu kwa Sera Mpya

Ulaya - Shirika la Habari la Ekhbary

EU Inazidisha Mkazo Juu ya Wahamiaji Haramu kwa Sera Mpya

Brussels, Ubelgiji – Tume ya Ulaya imezindua sera mpya na iliyoimarishwa ya uhamiaji, ikisisitiza kwa nguvu kauli mbiu kwamba "Ulaya ndiyo huamua ni nani anayeweza kuingia Umoja wa Ulaya (EU)". Hatua hii, iliyowasilishwa siku ya Alhamisi, inalenga kuleta sura mpya katika usimamizi wa uhamiaji na hifadhi kwa nchi wanachama 27, ikilenga kupunguza kwa kiasi kikubwa uhamiaji haramu huku pia ikitafuta kuvutia wataalamu wenye ujuzi ili kukabiliana na changamoto za kiuchumi.

Mpango huu wa miaka mitano unatokana na msingi wa "ulazimishaji na ufanisi", huku kipaumbele kikubwa kikiwa ni kuhakikisha kuwa wahamiaji haramu wanaoingia kinyume na sheria wanarejeshwa kwa ufanisi katika nchi zao za asili. Tume imeeleza kuwa urejeshaji huu si tu "kipaumbele cha haraka" bali pia ni jambo la lazima kwa ajili ya uendeshaji mzuri na uaminifu wa mfumo wa uhamiaji na hifadhi wa EU.

Kamishna wa Uhamiaji wa EU, Magnus Brunner, amesisitiza kuwa lengo kuu ni "kupunguza idadi ya wahamiaji haramu na kuendelea kuwa chini". Aliongeza kuwa matumizi mabaya ya mfumo wa hifadhi yanadhuru sifa ya uhamiaji kwa ujumla, yanadhoofisha uaminifu wa umma, na hatimaye yanapunguza uwezo wa EU kutoa ulinzi kwa wanaohitaji kweli na pia inakatisha tamaa juhudi za kuvutia vipaji vya kimataifa.

Tangazo hili linakuja wakati ambapo shinikizo la kisiasa kwa Umoja wa Ulaya kuimarisha udhibiti dhidi ya uhamiaji haramu limekuwa kubwa, licha ya kwamba idadi ya wahamiaji wasio na vibali imepungua kwa zaidi ya robo moja mwaka 2025. Hata hivyo, serikali za EU zinahisi haja ya kuimarisha zaidi udhibiti ili kuhakikisha mfumo unafanya kazi kwa njia ambayo inalinda maslahi ya wananchi wake na maadili ya Umoja.

Katika taarifa rasmi, Tume ya Ulaya imeeleza kuwa inataka kuweka "mfumo ambao ni wa haki na imara". Mfumo huu unasisitiza kanuni kwamba "ni Ulaya ndiyo inayodhibiti ni nani anayeweza kuingia Umoja wa Ulaya, na chini ya masharti gani". Hii inamaanisha kuwa EU itakuwa na mamlaka kamili ya kuweka vigezo na masharti ya kuingia na kukaa katika nchi wanachama.

EU inatarajiwa kulenga maeneo makuu matano katika sera yake mpya: kuzuia uhamiaji haramu, kupambana vikali na magendo ya binadamu, kutoa fursa za hifadhi huku ikizuia matumizi mabaya ya mfumo, na kuvutia wataalamu wenye ujuzi kwa ajili ya kukuza uchumi wa EU. Uamuzi huu unatokana na utambuzi wa EU kwamba kuna uhaba mkubwa wa wafanyakazi wenye ujuzi katika sekta nyingi muhimu kote barani Ulaya.

Tume imesema kuwa "Umoja wa Ulaya unapaswa kujitahidi kuwa eneo linalovutia zaidi katika ushindani wa kimataifa wa kuvutia vipaji". Ili kufikia lengo hili, Tume imeahidi "kurahisisha na kuharakisha sheria na taratibu za kuvutia ujuzi unaohitajika Ulaya, ikiwa ni pamoja na utambuzi na uhakiki wa sifa na ujuzi". Hii inalenga kufanya iwe rahisi kwa wataalamu kutoka nje ya EU kuja kufanya kazi na kuchangia katika maendeleo ya kiuchumi.

Hata hivyo, changamoto kubwa inayokabili EU ni ufanisi mdogo wa kurejesha wahamiaji ambao wameamriwa kuondoka. Takwimu zinaonyesha kuwa ni takriban robo moja tu ya wahamiaji hao wanaorejea katika nchi zao za asili. Kwa hivyo, Tume imeainisha kuongeza ufanisi wa mfumo wa urejeshaji kama "jambo la haraka sana".

"Urejeshaji wa haraka, wenye ufanisi, na wenye heshima ni muhimu sana kwa uendeshaji mzuri na uaminifu wa mfumo wetu wa uhamiaji na hifadhi," imeeleza taarifa ya Tume. Hii inaashiria dhamira ya EU ya kuhakikisha kuwa wale ambao hawastahili kukaa wanaondoka kwa njia ambayo inazingatia utu na sheria za kimataifa.

Mojawapo ya vipengele vipya na "vya ubunifu" katika sera hii ni dhana ya "vituo vya kurejesha" (return hubs), ambavyo vingewekwa nje ya mipaka ya EU. Lengo la vituo hivi ni kusimamia mchakato wa kurejesha wahamiaji kwa njia iliyopangwa zaidi na kwa ushirikiano na nchi za tatu.

EU imesema kuwa iko tayari kuweka shinikizo kwa nchi za tatu kukubali kurudishiwa wakimbizi ambao maombi yao yamekataliwa, na pia kuweka vikwazo kwa wale ambao hawatashirikiana. Tayari EU imefikia makubaliano au inafanya mazungumzo na nchi kama Tunisia, Mauritania, Misri, na Morocco ili kusaidia kudhibiti uhamiaji kuelekea Ulaya. Kwa kurudishiwa ushirikiano huo, nchi hizi zitapokea misaada na uwekezaji kutoka EU.

Hata hivyo, sera hii imekabiliwa na ukosoaji kutoka kwa mashirika ya haki za binadamu. Shirika la Amnesty International, kwa mfano, limeikosoa EU kwa kusema kuwa mbinu hiyo ni "yenye kasoro". Wameonya kuwa kutegemea zaidi "nchi za tatu" kutafanya EU "kushiriki katika ukiukwaji wowote wa haki za binadamu unaoweza kutokea". Wasiwasi huu unalenga kuhakikisha kuwa haki za wahamiaji na wakimbizi zinalindwa katika mchakato huu mgumu.

Uchambuzi wa kina unaonyesha kuwa sera mpya ya EU inalenga kuleta uwiano kati ya udhibiti wa mipaka na mahitaji ya kiuchumi. Kwa upande mmoja, EU inajitahidi kukabiliana na changamoto za uhamiaji haramu na shinikizo la kisiasa, na kwa upande mwingine, inatambua umuhimu wa kuvutia wataalamu ili kudumisha ukuaji wa uchumi na kushindana katika soko la kimataifa la vipaji. Changamoto kubwa itakuwa utekelezaji wa sera hii, hasa katika kuhakikisha ushirikiano wa nchi za tatu na kulinda haki za binadamu.

Sera hii inatazama mbele kwa miaka ijayo, ikijaribu kutatua matatizo ya muda mrefu ya uhamiaji barani Ulaya. Kwa kuweka wazi kanuni ya "Ulaya huamua", EU inajitahidi kujenga mfumo wenye uwazi na uthabiti zaidi. Mafanikio ya mpango huu yatategemea ufanisi wa utekelezaji wake, ushirikiano wa kimataifa, na uwezo wa EU wa kusawazisha mahitaji yake ya kiuchumi na majukumu yake ya kibinadamu.

Shirika la Habari la Ekhbary