یەکێتیی ئەورووپا سیاسەتێکی نوێی کۆچبەری توندتر بۆ داخڵبوونی نایاسایی پەیڕەو دەکات

کوردستان - ئاژانسی هەواڵی ئەخباری

یەکێتیی ئەورووپا سیاسەتێکی نوێی کۆچبەری توندتر بۆ داخڵبوونی نایاسایی پەیڕەو دەکات

لە هەنگاوێکی بەرچاو بۆ کۆنترۆڵکردنی زیاتری سنوورەکانی و ڕووبەڕووبوونەوەی قەیرانی کۆچبەری، یەکێتیی ئەورووپا (EU) سیاسەتێکی نوێی کۆچبەری توندتر و کاریگەرتر پەیڕەو دەکات. کۆمیسیۆنی ئەورووپی ڕایگەیاند کە گەڕانەوەی خێرا و کارای ئەو کەسانەی کە بە نایاسایی سنوورەکانی یەکێتیی ئەورووپا تێپەڕاندووە بۆ وڵاتانی خۆیان، یەکێکە لە "پێداویستییە پەلەکانی" حکومەتی نوێی ئەم بلۆکە. ئەم پلانە نوێیە، کە بۆ ماوەی پێنج ساڵ داڕێژراوە، لەسەر بنەمای "ئەورووپا بڕیار دەدات کێ سەردانی یەکێتیی ئەورووپا دەکات" کاردەکات، کە ئەمەش جەخت لەسەر سەروەری و کۆنترۆڵی وڵاتانی ئەندام دەکاتەوە بەسەر هاتنی کۆچبەراندا.

ئەمڕۆ، کۆمیسیۆنی ئەورووپی ڕایگەیاند کە پلانێکی نوێی بۆ سیاسەتی کۆچبەری یەکێتیی ئەورووپا پێشکەش کردووە، کە ئامانجی سەرەکی لێی بریتییە لە ڕووبەڕووبوونەوەی کۆچبەری نایاسایی و پتەوکردنی هاوکاری لەگەڵ وڵاتانی دەرەوەی بلۆکەکەدا. ماگنوس برونەر، کۆمیساری کۆچبەری یەکێتیی ئەورووپا، لە لێدوانێکدا وتی: "پێداویستییە سەرەکییەکان ڕوونن: کەمکردنەوەی ژمارەی هاتنی نایاسایی و مانەوەیان لە ئاستێکی نزمدا. سوءاستفادە لە سیستەمی پەنابەرێتی، ناوبانگێکی خراپ بۆ کۆچبەری دروست دەکات، متمانەی گشتی لاواز دەکات، و لە کۆتاییدا توانای ئێمە بۆ دابینکردنی پارێزگاری و ڕاکێشانی پسپۆڕان کەم دەکاتەوە."

ئەم ڕاگەیاندنە لە کاتێکدایە کە فشاری سیاسی لەسەر یەکێتیی ئەورووپا بۆ توندترکردنی ڕێکارەکانی دژی کۆچبەری نایاسایی بەردەوامە، سەرەڕای ئەوەی کە ژمارەی هاتنی نایاسایی لە ساڵی 2025دا زیاتر لە چارەکێک کەمیکردووە. برونەر بەڵێنی "چڵە قەفەزێکی نوێ" بۆ سیاسەتی کۆچبەری و پەنابەرێتی بۆ 27 وڵاتی ئەندام دا. ئەم سیاسەتە نوێیە بە شێوەیەکی بەرچاو جەخت لەسەر گەڕانەوەی ئەو کەسانە دەکاتەوە کە داواکارییان بۆ پەنابەرێتی ڕەتکراوەتەوە، بەڵام لە هەمان کاتدا هەوڵ دەدات کێشەی کەمبوونی پسپۆڕان و کرێکاران لە بازاڕی کاری ئەورووپا چارەسەر بکات.

ڕێکخراوی مافەکانی مرۆڤی ئەمنستی ئینتەرناشناڵ ڕەخنەی لەم ڕێکارانەی یەکێتیی ئەورووپا گرت و بە "کەموکووڕ" وەسفی کرد. ئەوان هۆشدارییان دا کە زیادکردنی پشت بەستن بە وڵاتانی "سێیەم" (واتە وڵاتانی دەرەوەی یەکێتیی ئەورووپا) یەکێتیی ئەورووپا "هاوبەش دەکات لە هەر پێشێلکارییەک لە مافەکانی مرۆڤ کە لە ئەنجامدا ڕووبدات".

لە ڕاگەیەندراوێکدا کە ستراتیژی سیاسەتی کۆچبەری یەکێتیی ئەورووپای ڕوونکردووەتەوە، کۆمیسیۆنەکە ئاماژەی بەوە کرد کە دەیانەوێت "چوارچێوەیەک دابنێت کە هاوسەنگ و بەهێز بێت". "ئەم چوارچێوەیە جەخت لەسەر ئەو بنەمایە دەکاتەوە کە ئەورووپا بڕیار دەدات کێ سەردانی یەکێتیی ئەورووپا دەکات، و لە چ بارودۆخێکدا."

چاوەڕوان دەکرێت یەکێتیی ئەورووپا گرنگی بدات بە چەند لایەنێکی سەرەکی: ڕێگریکردن لە کۆچبەری نایاسایی، توندترکردنی هەڵمەتەکان دژی قاچاخچیانی مرۆڤ، پێشکەشکردنی دەرفەتی پەنابەرێتی بۆ ئەوانەی شایستەن، لە هەمان کاتدا "ڕێگریکردن لە سوءاستفادە لە سیستەمەکە". هەروەها، یەکێتیی ئەورووپا هەوڵ دەدات پسپۆڕان و کرێکارانی شارەزا لە کۆچبەران ڕابکێشێت بۆ بەهێزکردنی ئابووری یەکێتیی ئەورووپا. کۆمیسیۆنەکە ڕایگەیاندووە کە چاوەڕوان دەکرێت کەمپینی پسپۆڕی و کەمی کرێکار لە زۆرێک لە سێکتەرە گرنگەکانی بلۆکەکەدا هەبێت. "یەکێتیی ئەورووپا دەبێت ببێتە جێگەی سەرنجڕاکێشترین شوێن لە پێشبڕکێی جیهانیدا بۆ ڕاکێشانی پسپۆڕان."

بۆ گەیشتن بەم ئامانجە، کۆمیسیۆنەکە بەڵێنی داوە کە "ڕێنمایی و پرۆسەکان بۆ ڕاکێشانی ئەو پسپۆڕییانەی کە ئەورووپا پێویستی پێیەتی، سادە و خێراتر بکرێت، لەوانەش ناسین و پشتڕاستکردنەوەی بڕوانامە و پسپۆڕییەکان."

کۆمیسیۆنی یەکێتیی ئەورووپا ئاماژەی بەوە کردووە کە تەنها نزیکەی چارەکێک لەو کۆچبەرانەی کە فەرمانی جێهێشتنی وڵاتیان پێدراوە، لە ڕاستیدا دەگەڕێنەوە بۆ وڵاتانی خۆیان. بلۆکەکە ڕایگەیاندووە کە زیادکردنی کاریگەریی سیستەمی گەڕانەوەی یەکێتیی ئەورووپا "پێویستییەکی پەلە" بووە. "گەڕانەوەیەکی خێرا، کاریگەر، و شکۆمەند بۆ بەڕێوەچوونی باش و متمانەپێکراوی سیستەمی کۆچبەری و پەنابەرێتیمان زۆر پێویستە."

کۆمیسیۆنەکە پێشنیاری چەمکی "ناوچەکانی گەڕانەوە" (return hubs) دەکات، کە لە دەرەوەی سنوورەکانی یەکێتیی ئەورووپا دادەمەزرێنرێن. ئەمە وەک بەشێکی نوێ و "داهێنەرانە" لە سیاسەتی کۆچبەرییەکەیاندا دادەنرێت. یەکێتیی ئەورووپا ئاماژەی بەوە داوە کە ئامادەیە فشار بخاتە سەر وڵاتانی سێیەم بۆ ئەوەی پەنابەرە ڕەتکراوەکان وەربگرنەوە، هەروەها سزادانی ئەو وڵاتانەی کە هاوکاری ناکەن. یەکێتیی ئەورووپا پێشتر ڕێککەوتنی لەگەڵ وڵاتانی وەک تونس، مۆریتانیا، میسر، و مەغریبدا واژۆ کردووە یان لە دانوستانداندایە بۆ یارمەتیدانی کۆنترۆڵکردنی کۆچبەر بەرەو ئەورووپا. لە بەرامبەر هاوکارییاندا، ئەم وڵاتانە یارمەتی و وەبەرهێنان وەردەگرن.

ئەم سیاسەتە نوێیە هەوڵێکە بۆ هاوسەنگکردنی پێداویستییە مرۆییەکان لەگەڵ پێویستییەکانی ئاسایش و ئابووری یەکێتیی ئەورووپا. لە لایەکەوە، ئامانج لێی پاراستنی سنوورەکان و ڕووبەڕووبوونەوەی قاچاخچێتییە، لە لایەکی ترەوە، هەوڵ دەدات کەمبوونی هێزی کار و پسپۆڕیی لە بازاڕی کاری ئەورووپا چارەسەر بکات. ئەمە ئاماژەیە بۆ گۆڕانکارییەک لە تێڕوانینی یەکێتیی ئەورووپا بەرامبەر بە کۆچبەران، کە تێیدا جەخت لەسەر "هاتنی یاسایی و ڕێکخراو" دەکرێتەوە، لەکاتێکدا ڕێگە نادات "سوءاستفادە" لە سیستەمەکە بکرێت.

ڕەخنەگرانی حکومەتی یەکێتیی ئەورووپا باس لەوە دەکەن کە ڕێککەوتن لەگەڵ وڵاتانی دەرەوەی یەکێتیی ئەورووپا بۆ گەڕانەوەی کۆچبەران، دەکرێت ببێتە هۆی پێشێلکردنی مافەکانی مرۆڤ، بەتایبەت بۆ ئەو کەسانەی کە لە وڵاتەکانی خۆیاندا ڕووبەڕووی مەترسی دەبنەوە. هەروەها، پرسیاری ئەوەش دەکرێت کە ئایا "ناوچەکانی گەڕانەوە" لە دەرەوەی سنوورەکانی یەکێتیی ئەورووپا، هاوسنوور دەبن لەگەڵ بنەماکانی مافی پەنابەرێتی و یاسا نێودەوڵەتییەکان. لەلایەکی ترەوە، لایەنگرانی ئەم سیاسەتە نوێیە پێیان وایە کە ئەم ڕێکارانە بۆ پاراستنی سنوورەکان و دروستکردنی سیستەمێکی کۆچبەری دادپەرانە و بەڕێوەچوو پێویستن.

ئەم پلانە نوێیە چەندین پرسیاری گرنگ ورووژێنێت دەربارەی داهاتووی کۆچبەری بۆ ئەورووپا. یەکێتیی ئەورووپا هەوڵ دەدات لە نێوان پاراستنی سنوورەکانی، چارەسەرکردنی کەمبوونی کرێکاران، و پابەندبوون بە مافەکانی مرۆڤدا هاوسەنگی دروست بکات. سەرکەوتنی ئەم پلانە نوێیە بەندە بە چۆنیەتی جێبەجێکردنی و هاوکاری نێوان وڵاتانی ئەندام و وڵاتانی دەرەوەی یەکێتیی ئەورووپا.

سەرچاوەی هەواڵ