آفریقای جنوبی، کاردار سفارت اسرائیل را عنصر نامطلوب اعلام کرد

آفریقای جنوبی - خبرگزاری اخباری

آفریقای جنوبی، کاردار سفارت اسرائیل را عنصر نامطلوب اعلام کرد؛ تنش‌های دیپلماتیک اوج می‌گیرد

پرتوریا، پایتخت اداری آفریقای جنوبی، روز گذشته شاهد تحولی دیپلماتیک بود که موجی از واکنش‌ها را در سطح منطقه‌ای و بین‌المللی برانگیخت. دولت آفریقای جنوبی رسماً اعلام کرد که آریل سایدمن، کاردار سفارت اسرائیل در پرتوریا، به عنوان "عنصر نامطلوب" (persona non grata) شناخته شده و باید خاک این کشور را ترک کند. این تصمیم، که ضربه‌ای جدی به روابط دیپلماتیک پرتوریا و تل‌آویو محسوب می‌شود، در پی ماه‌ها تنش فزاینده و بحث‌های داغ در داخل پارلمان آفریقای جنوبی درباره پیامدهای اخلاقی و حقوق بشری جنگ در غزه اتخاذ شده است.

این اقدام، که توسط وزارت روابط بین‌الملل و همکاری آفریقای جنوبی (DIRCO) اعلام شد، نشان‌دهنده موضع قاطع پرتوریا در قبال سیاست‌های اسرائیل در مناطق فلسطینی است. در بیانیه‌ای که توسط سخنگوی وزارت خارجه صادر شد، جزئیات دقیقی درباره دلایل این تصمیم ارائه نشد، اما تاکید شد که این اقدام در راستای منافع ملی آفریقای جنوبی و مطابق با قوانین بین‌المللی صورت گرفته است. با این حال، منابع آگاه در پرتوریا گزارش می‌دهند که این تصمیم پس از بحث‌های مفصل در کابینه و در واکنش به اظهارات و اقدامات اخیر مقامات اسرائیلی و همچنین فشارهای فزاینده از سوی گروه‌های مدنی و احزاب مخالف در آفریقای جنوبی اتخاذ شده است.

آریل سایدمن، که از تابستان گذشته مسئولیت کاردار سفارت اسرائیل را بر عهده گرفته بود، در دوران حضور خود شاهد پرتنش‌ترین دوران روابط بین دو کشور بوده است. از زمان آغاز عملیات نظامی اسرائیل در غزه در واکنش به حملات هفتم اکتبر حماس، آفریقای جنوبی همواره از منتقدان سرسخت اقدامات اسرائیل بوده و این کشور را به نقض قوانین بین‌المللی و ارتکاب جنایات جنگی متهم کرده است. پرتوریا حتی در ماه دسامبر، پرونده‌ای را علیه اسرائیل در دیوان بین‌المللی دادگستری (ICJ) به اتهام نسل‌کشی در غزه مطرح کرد که این اقدام با واکنش‌های تندی از سوی اسرائیل و متحدانش مواجه شد.

تصمیم اخیر آفریقای جنوبی مبنی بر اخراج کاردار سفارت اسرائیل، واکنش‌های متفاوتی را در سطح بین‌المللی در پی داشته است. در حالی که برخی کشورها و سازمان‌های حقوق بشری از این اقدام استقبال کرده و آن را گامی در جهت پاسخگو کردن اسرائیل در قبال اقداماتش دانسته‌اند، اسرائیل به شدت این تصمیم را محکوم کرده و آن را "همکاری با حماس" خوانده است. وزارت خارجه اسرائیل در بیانیه‌ای اعلام کرد که این تصمیم پرتوریا "به روابط دوجانبه آسیب می‌زند" و "حماس را تشویق می‌کند". این کشور همچنین اعلام کرده است که در حال بررسی گزینه‌های دیپلماتیک و حقوقی متقابل است.

تحلیلگران معتقدند که این اقدام، فراتر از یک مسئله دوجانبه بین آفریقای جنوبی و اسرائیل، بازتاب‌دهنده شکاف عمیق‌تر در جامعه جهانی درباره نحوه مدیریت بحران انسانی در غزه و پیامدهای آن است. آفریقای جنوبی، با سابقه تاریخی مبارزه با آپارتاید، خود را در صف کشورهای مدافع حقوق فلسطینیان قرار داده و این موضع‌گیری را با جدیت پیگیری می‌کند. این کشور بارها خواستار آتش‌بس فوری و پایدار در غزه شده و بر ضرورت اجرای راه‌حل دو دولتی تاکید کرده است. در داخل آفریقای جنوبی، بحث بر سر این موضوع بسیار داغ بوده است؛ احزاب مخالف، دولت را به کوتاهی در قبال آنچه "حمایت از فلسطین" خوانده‌اند، متهم کرده و خواستار اقدامات قاطع‌تری علیه اسرائیل شده بودند. در مقابل، برخی محافل دیپلماتیک و تجاری نسبت به پیامدهای منفی این رویکرد بر روابط اقتصادی و سیاسی آفریقای جنوبی هشدار داده‌اند.

وزارت روابط بین‌الملل و همکاری آفریقای جنوبی در بیانیه خود تاکید کرده است که این کشور به تعهدات بین‌المللی خود پایبند است و همواره از راه‌حل‌های مسالمت‌آمیز و مبتنی بر قوانین بین‌المللی حمایت کرده است. با این حال، منتقدان دولت آفریقای جنوبی معتقدند که این کشور در قبال دیگر بحران‌های بین‌المللی رویکردی دوگانه اتخاذ کرده و در مورد تحولات اوکراین یا سایر مناطق، واکنش مشابهی نشان نداده است. این ادعاها از سوی دولت رد شده و مقامات پرتوریا تاکید کرده‌اند که موضع‌گیری آنها بر اساس اصول حقوق بشر و قوانین بین‌المللی استوار است.

پیامدهای این تصمیم برای روابط دیپلماتیک آفریقای جنوبی و اسرائیل همچنان نامشخص است. اخراج کاردار سفارت، به معنای قطع کامل روابط نیست، اما قطعاً سطح نمایندگی دیپلماتیک را کاهش می‌دهد و ارتباطات را دشوارتر می‌سازد. این اقدام می‌تواند منجر به کاهش همکاری‌های دوجانبه در زمینه‌های مختلف از جمله تجارت، گردشگری و تبادلات فرهنگی شود. همچنین، ممکن است سایر کشورهایی که تحت تاثیر فشارهای داخلی یا بین‌المللی قرار دارند، از این اقدام آفریقای جنوبی به عنوان الگو استفاده کنند و تنش‌های دیپلماتیک در سطح جهانی افزایش یابد.

این رویداد در حالی رخ می‌دهد که تلاش‌های بین‌المللی برای برقراری آتش‌بس در غزه و ارسال کمک‌های بشردوستانه به این منطقه همچنان ادامه دارد. آفریقای جنوبی یکی از فعال‌ترین کشورها در مجامع بین‌المللی برای فشار بر اسرائیل جهت پایان دادن به عملیات نظامی بوده است. پرونده شکایت آفریقای جنوبی در دیوان بین‌المللی دادگستری، که اسرائیل را به ارتکاب نسل‌کشی متهم می‌کند، یکی از مهم‌ترین ابزارهای دیپلماتیک این کشور در این زمینه بوده است. دادگاه اخیراً دستورات موقتی را صادر کرد که در آن از اسرائیل خواسته شده تا از اقدامات نسل‌کشی در غزه خودداری کند و اجازه ورود کمک‌های بشردوستانه را بدهد، هرچند که این دستورات به طور کامل توسط اسرائیل رعایت نشده است.

در داخل آفریقای جنوبی، حزب کنگره ملی آفریقا (ANC) که حزب حاکم است، همواره موضعی قوی در حمایت از آرمان فلسطین داشته است. این حمایت ریشه در همبستگی تاریخی با مبارزات ضد آپارتاید دارد. بسیاری از رهبران جنبش ضد آپارتاید، از جمله نلسون ماندلا، از حقوق فلسطینیان حمایت کرده بودند. بنابراین، موضع‌گیری فعلی دولت، بازتابی از این میراث تاریخی و ارزش‌های بنیادین حزب حاکم است. با این حال، فشارهای داخلی برای اقدام قاطع‌تر علیه اسرائیل، به خصوص پس از افزایش تلفات غیرنظامیان در غزه، رو به افزایش بوده است. احزاب مخالف، مانند اتحاد دموکراتیک (DA)، نیز در حالی که با سیاست‌های اسرائیل مخالفند، نگرانی‌هایی را درباره نحوه اجرای این سیاست‌ها و پیامدهای آن برای روابط خارجی آفریقای جنوبی مطرح کرده‌اند.

اقدام پرتوریا همچنین می‌تواند بر روابط آفریقای جنوبی با کشورهای دیگر در قاره آفریقا تأثیر بگذارد. برخی از کشورهای آفریقایی نیز مواضع مشابهی در قبال مسئله فلسطین اتخاذ کرده‌اند، در حالی که برخی دیگر روابط نزدیک‌تری با اسرائیل دارند. این تصمیم می‌تواند منجر به ایجاد شکاف‌های جدید یا تقویت اتحادهای موجود در میان کشورهای آفریقایی شود. در سطح جهانی، این اقدام پرتوریا نشان‌دهنده افزایش فشارهای بین‌المللی بر اسرائیل و تلاش برای پاسخگو کردن این کشور در قبال اقداماتش است. این روند می‌تواند فشارها بر کشورهای دیگر را نیز برای اتخاذ مواضع مشابه افزایش دهد.

با توجه به پیچیدگی‌های حقوقی و سیاسی این موضوع، انتظار می‌رود که تحولات آینده در روابط آفریقای جنوبی و اسرائیل با دقت از سوی جامعه بین‌المللی دنبال شود. تصمیم آفریقای جنوبی مبنی بر اعلام کاردار سفارت اسرائیل به عنوان عنصر نامطلوب، نقطه عطفی در روابط پرتنش این دو کشور است و پیامدهای گسترده‌تری برای سیاست خارجی آفریقای جنوبی و همچنین وضعیت بین‌المللی مسئله فلسطین خواهد داشت. این رویداد، بار دیگر بر عمق شکاف‌ها و چالش‌های موجود در حل منازعه خاورمیانه و لزوم پایبندی همه طرف‌ها به قوانین بین‌المللی و حقوق بشر تأکید می‌کند.

منبع: خبرگزاری اخباری