Umoja wa Mataifa Hatari ya Kuanguka Kifedha Huku Nchi Zikikataa Kulipa Madeni

Kimataifa - Shirika la Habari la Ekhbary

Umoja wa Mataifa Hatari ya Kuanguka Kifedha Huku Nchi Zikikataa Kulipa Madeni

Katibu Mkuu wa Umoja wa Mataifa, Antonio Guterres, Ijumaa iliyopita alitoa onyo kali na la kutisha, akisema kuwa shirika hilo la kimataifa linalotegemewa sana liko ukingoni mwa anguko la kifedha. Katika taarifa yake, Guterres alisisitiza umuhimu wa haraka kwa nchi wanachama kulipa michango yao ya lazima, akionya kuwa kukosekana kwa fedha hizi kunaweza kulemaza kabisa uwezo wa Umoja wa Mataifa kutekeleza majukumu yake muhimu duniani kote. Kauli hii imezua hofu kubwa kuhusu mustakabali wa ushirikiano wa kimataifa na uwezo wa kushughulikia changamoto za dunia.

Onyo la Guterres linakuja wakati ambapo Umoja wa Mataifa unakabiliwa na shinikizo kubwa la kifedha, hali ambayo imekuwa ikijitokeza mara kwa mara katika miaka ya hivi karibuni. Michango ya nchi wanachama ni uti wa mgongo wa bajeti ya Umoja wa Mataifa, inayofadhili shughuli mbalimbali kuanzia operesheni za kulinda amani, misaada ya kibinadamu, programu za maendeleo endelevu, hadi juhudi za kukabiliana na mabadiliko ya tabianchi. Kushindwa kwa nchi kulipa madeni yao kunaweka rehani uwezo wa shirika hilo kutoa huduma hizi muhimu kwa mamilioni ya watu duniani kote.

Guterres alifafanua kuwa, bila michango ya kutosha na kwa wakati, Umoja wa Mataifa unalazimika kupunguza huduma zake, kuchelewesha malipo kwa wafanyakazi, na hata kusitisha baadhi ya programu muhimu. "Tunakabiliwa na hali mbaya ya kifedha ambayo inaweza kuathiri vibaya utendaji wetu katika maeneo mengi muhimu, kuanzia kulinda amani hadi kutoa msaada wa kibinadamu," alisema Guterres. Aliongeza kuwa hali hii inahatarisha "utulivu na ufanisi wa shirika letu."

Hali hii ya kifedha si jambo geni kwa Umoja wa Mataifa. Mara kadhaa huko nyuma, Katibu Mkuu na maafisa wengine wakuu wametoa wito kama huo, wakisisitiza jinsi shirika hilo linavyotegemea utayari wa nchi wanachama kutekeleza majukumu yao ya kifedha. Mgogoro huu wa sasa, hata hivyo, unaonekana kuwa mbaya zaidi, ukitishia kufikia hatua ya "kuanguka kifedha" – maneno ambayo hayajawahi kutumika kirahisi katika muktadha wa Umoja wa Mataifa.

Sababu za nchi kushindwa kulipa michango yao ni mbalimbali. Baadhi ya nchi zinaweza kukabiliwa na changamoto za kiuchumi za ndani, zikishindwa kumudu kulipa kiasi kinachotakiwa. Nyingine zinaweza kutumia michango hiyo kama chombo cha shinikizo la kisiasa, zikishikilia fedha hizo kwa matumaini ya kushawishi maamuzi au sera za Umoja wa Mataifa. Pia, kunaweza kuwa na ucheleweshaji wa kiutawala au urasimu unaosababisha malipo kuchelewa. Hata hivyo, bila kujali sababu, matokeo ni sawa: Umoja wa Mataifa unakosa rasilimali muhimu kwa ajili ya operesheni zake.

Athari za anguko la kifedha la Umoja wa Mataifa zitakuwa kubwa na za kimataifa. Fikiria operesheni za kulinda amani katika maeneo yenye migogoro kama vile Jamhuri ya Kidemokrasia ya Kongo, Sudan Kusini, au Mali. Operesheni hizi zinategemea ufadhili thabiti ili kuwezesha wanajeshi na wafanyakazi wa kiraia kutekeleza majukumu yao ya kulinda raia, kuwezesha mazungumzo ya amani, na kusaidia ujenzi mpya baada ya migogoro. Kupunguza ufadhili kunaweza kumaanisha kuondolewa kwa vikosi, na hivyo kuacha mamilioni ya watu katika hatari kubwa zaidi.

Zaidi ya hayo, mashirika kama vile Mpango wa Chakula Duniani (WFP), Shirika la Kuhudumia Wakimbizi (UNHCR), na Shirika la Watoto (UNICEF) yanategemea sana ufadhili wa Umoja wa Mataifa kutekeleza majukumu yao ya kutoa msaada wa kibinadamu kwa mamilioni ya watu walioathirika na majanga ya asili, migogoro, na njaa. Ukosefu wa fedha utamaanisha kupungua kwa uwezo wa kufikia watu hawa, na hivyo kusababisha mateso makubwa zaidi na hata vifo visivyo vya lazima.

Katika ngazi ya maendeleo, Umoja wa Mataifa kupitia Mipango ya Maendeleo ya Umoja wa Mataifa (UNDP) na mashirika mengine, inasaidia nchi nyingi zinazoendelea katika kufikia Malengo ya Maendeleo Endelevu (SDGs). Miradi ya afya, elimu, miundombinu, na kupunguza umaskini inaweza kuathirika pakubwa, na hivyo kurudisha nyuma maendeleo yaliyopatikana kwa ugumu katika miongo kadhaa iliyopita. Juhudi za kukabiliana na mabadiliko ya tabianchi, ambazo ni muhimu kwa mustakabali wa sayari yetu, pia zitakabiliwa na vikwazo vikubwa.

Wito wa Guterres unapaswa kutazamwa kama ukumbusho wa umuhimu wa Umoja wa Mataifa katika dunia ya leo. Licha ya changamoto na ukosoaji unaoukabili, Umoja wa Mataifa unabaki kuwa jukwaa muhimu zaidi la ushirikiano wa kimataifa na kushughulikia matatizo yanayovuka mipaka. Kuanzia masuala ya amani na usalama, haki za binadamu, maendeleo, hadi mabadiliko ya tabianchi, hakuna shirika lingine lenye uwezo wa kukusanya nchi zote na kujaribu kutafuta suluhisho za pamoja.

Ili kuepusha anguko hili la kifedha, nchi wanachama zinahitaji kuonyesha dhamira mpya ya kusaidia Umoja wa Mataifa. Hii inajumuisha sio tu kulipa michango yao iliyopitwa na wakati, bali pia kuhakikisha malipo ya baadaye yanafanywa kwa wakati. Ni muhimu pia kwa nchi wanachama kujadili na kutafuta suluhisho za kimuundo kwa matatizo ya kifedha yanayoendelea, ikiwemo uwezekano wa kurekebisha mfumo wa michango au kutafuta vyanzo mbadala vya mapato.

Katibu Mkuu Guterres amesisitiza kwamba "Umoja wa Mataifa ni muhimu zaidi kuliko hapo awali katika kukabiliana na changamoto za dunia." Kauli yake inaakisi ukweli kwamba katika ulimwengu unaozidi kuunganishwa, matatizo ya nchi moja yanaweza kuathiri nchi nyingine kwa urahisi. Hivyo, uwekezaji katika Umoja wa Mataifa si tu suala la kusaidia shirika, bali ni uwekezaji katika mustakabali wa pamoja wa ubinadamu.

Anguko la kifedha la Umoja wa Mataifa lisingekuwa tu ishara ya kushindwa kwa shirika hilo, bali pia ishara ya kushindwa kwa ushirikiano wa kimataifa. Katika nyakati hizi za migogoro mingi, mabadiliko ya tabianchi, na changamoto za afya duniani, uwezo wa nchi kufanya kazi pamoja ni muhimu zaidi kuliko hapo awali. Wito wa Guterres ni ukumbusho wa dharura kwamba Umoja wa Mataifa unahitaji msaada kamili wa nchi wanachama ili kuendelea kutumikia malengo yake ya amani, usalama, na maendeleo kwa wote.

Shirika la Habari la Ekhbary