SpaceX ڕێگە لە گەشتەکانی فالکۆن 9 دەگرێت دوای کێشەیەکی قۆناغی دووەم

ویلایەتە یەکگرتووەکان - ئاژانسی هەواڵی ئەخباری

SpaceX گەشتەکانی فالکۆن 9 ڕادەگرێت دوای کێشەیەکی قۆناغی دووەم

کۆمپانیای SpaceX، کە پێشەنگی بواری گەڕان بەدوای بۆشاییدایە، ڕایگەیاندووە کە بە شێوەیەکی کاتی هەموو چالاکییەکانی ناردنە دەرەوەی مووشەکی فالکۆن 9ی ڕاگرتووە. هۆکارەکە بریتییە لە کێشەیەکی جیدی کە تووشی قۆناغی دووەمی مووشەکە بووە لە کاتی گەشتێکی ئەم دواییەدا، کە بووەتە هۆی گەڕانەوەیەکی بێ کۆنتڕۆڵی بەشی سەرەوەی مووشەکە بۆ ناو هەسارەی زەوی. ئەم ڕووداوە بووەتە هۆی ڕاگرتنی هەموو مووشەکە فאלکۆن 9ەکان، داوای لێکۆڵینەوەی بەپەلە کردووە و پرسیاری لەسەر جێمتمانەی چالاکییەکان و ڕێکارەکانی سەلامەتی کۆمپانیاکە دروست کردووە.

بەپێی زانیارییەکانی SpaceX، کێشەکە وەک "دۆخێکی نائاسایی" لە قۆناغی دووەمدا دەرکەوتووە کاتێک ئامادەکاری بۆ مانوێری گەڕانەوە بۆ زەوی (deorbit burn) دەکرا. ئەم مانوێرە گرنگە بۆ دیاریکردنی ڕێڕەوی گەڕانەوەی قۆناغەکە بۆ ناو هەسارە، بۆ کەمکردنەوەی مەترسییەکانی پەیوەست بە گەڕانەوەی بێ کۆنتڕۆڵ. گەشتەکە، کە لە 2ی شوباتدا لە کالیفۆرنیا هەڵدرا، سەرکەوتووانە 25 مانگی دەستکردی ستارلینکی خستە خولگەوە. قۆناغی یەکەمی فالکۆن 9، کە 31ەمین گەشتی بوو، بە سەرکەوتوویی لەسەر کەشتییە بێفڕۆکەوانەکەی "Of Course I Still Love You" لە زەریای هێمن نیشتەوە. قۆناغەکانی سەرەتایی گەشتەکە، لەوانەش دوو جار کردنەوەی بزوێنەرەکانی قۆناغی دووەم و دانانی مانگە دەستکردەکان، بە بێ عەیب ئەنجامدران.

بەڵام، مانوێری گرنگی گەڕانەوە بۆ زەوی وەک پلاندانرا بوو ئەنجام نەدرا. لە جیاتی ئەوە، قۆناغی دووەم پرۆسەیەکی بە ناوی "پاسڤیکردن" (passivation) بەسەردا تێپەڕاند. ئەم ڕێکارە بریتییە لە دەرکردنی پارێزگاری سووتەمەنییە زیادەکان بە شێوەیەکی پارێزراو بۆ ڕێگرتن لە هەر تەقینەوەیەکی ئەگەری لە کاتی گەڕانەوە بۆ ناو هەسارەدا. بێ مانوێری گەڕانەوەی کۆنتڕۆڵکراو، قۆناغی دووەم ڕۆژی دواتر بە شێوەیەکی خۆکار گەڕایەوە ناو هەسارە. ئەمەش لەلایەن گەردوونناسانی وەک جۆناتان ماکدۆوڵەوە چاودێری کرا، کە ئاماژەی بەوەدا کە گەڕانەوەکە لە نێوان 01:30 تا 03:30ی UTC بوو. سروشتی بێ کۆنتڕۆڵی ئەم گەڕانەوەیە گرنگی مانوێرە شکستیابووەکە دەر دەخات.

لە بەیاننامەیەکی فەرمیدا، SpaceX وتی: "تیمەکان لە ئێستادا داتاکان لێکدەدەنەوە بۆ دیاریکردنی هۆکاری سەرەکی و کرداری چاکسازی پێویست پێش گەڕانەوە بۆ گەشتەکان". ئەم ڕووداوە یەکەمجار نییە کە قۆناغی دووەمی فالکۆن 9 کێشەی دروست کردبێت. لە تەمموزی 2024، تەقینەوەیەک بووە هۆی لەدەستدانی بارێکی مانگە دەستکردەکانی ستارلینك. هەروەها، لە مانگی شوباتی 2025، پارچە لاشەی مووشەک کەوتە سەر پۆڵەندا دوای گەڕانەوەیەکی بێ کۆنتڕۆڵ، لە ئەنجامی هەوڵێکی شکستیابووی گەڕانەوە بۆ زەوی، کە ئەمەش ئاماژەیە بۆ کێشەیەکی دووبارە بووەوە کە پێویستی بە گرنگیپێدانی ورد هەیە.

SpaceX دیاری نەکردووە کە چەندە ماوە گەشتەکانی فالکۆن 9 دەستپێبکاتەوە. بەڵام، ئەم ڕاگرتنە ناچار بووە گۆڕانکاری لە بەرنامەی ناردنە دەرەوەی کۆمپانیاکەدا بکات. گەشتێکی نوێی ستارلینك، کە بڕیار بوو لە 6ی شوباتدا لە فلۆریدا هەڵبدرێت، ئێستا بۆ 14ی شوبات دواخراوە. گرنگتر لەوە، ئەم ڕاگرتنە کێشەیەکی گەورەیە بۆ گەشتی Crew-12 بۆ وێستگەی نێودەوڵەتیی بۆشایی ئاسمان (ISS)، کە بڕیار بوو لە 11ی شوباتدا دەستپێبکات. وێستگەی نێودەوڵەتیی ئێستا بە ژمارەیەکی کەمتر لە ئەندامانی تیمی کاردەکات بەهۆی گەڕانەوەی پێشوەختی تیمی Crew-11، ئەمەش واتایە کە هەر دواکەوتنێک زۆر ناخۆش و لەوانەیە تێکدەر بێت بۆ کارە بەردەوامەکان.

لە ماوەی بریفینگێکی ئەم دواییەدا سەبارەت بە تاقیکردنەوەکانی "Wet Dress Rehearsal"ی گەشتی Artemis II، ناسا دان بەوەدا نا کە لێکۆڵینەوە لە کێشەی فالکۆن 9 بەردەوامە. سەرچاوەیەک لە ناو ئاژانسی بۆشایی ئاسمان ئاماژەی بەوەدا کە SpaceX گەشبینە بە چارەسەرکردنی خێرا کێشەکە بۆ ئەوەی گەشتی Crew-12 لە کاتی خۆیدا ئەنجام بدرێت. لەگەڵ ئەوەشدا، سەرچاوەکە هۆشداری دا کە لەوانەیە پێویست بێت کۆمپانیاکە لانیکەم یەک گەشتی تەواو سەرکەوتووی فالکۆن 9 نیشان بدات پێش ئەوەی بتوانرێت مرۆڤ بە سەلامەتی ببردرێتە سەر. فەرمانگەی فیدراڵی فڕین (FAA) یش بە چالاکانە بەشداری لێکۆڵینەوەکان دەکات، وەک ناسا پشتڕاستی کردووەتەوە. وتەبێژێکی FAA بە The Register وت: "سەلامەتی یەکەم ئامانجی ئێمەیە. لە SpaceX داوا دەکرێت کە لێکۆڵینەوە لە ڕووداوەکە بکات. FAA چاودێری هەموو قۆناغەکانی لێکۆڵینەوە دەکات، ڕاپۆرتی کۆتایی و هەر کردارێکی چاکسازی پەسەند دەکات." ئەم چاودێرییە وردەی FAA بۆ ڕووداوەکانی پەیوەست بە ناردنە دەرەوە پراکتیزەیەکی ستانداردە، کە دڵنیایی لە بەرپرسیارێتی و پابەندبوون بە ستانداردەکانی سەلامەتی لە پیشەسازی گەشتی بۆشایی ئاسمانی بازرگانیدا دەکات.

ئاژانسی هەواڵی ئەخباری