ئاڵۆزییەکانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست: هێرشی ئاسمانی ئیسرائیل سێ گەڕەکی بەیروتی کردە ئامانج

لوبنان - ئاژانسی هەواڵی ئەخباری

ئاڵۆزییەکانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست: هێرشی ئاسمانی ئیسرائیل سێ گەڕەکی بەیروتی کردە ئامانج

بەیروت، 17ی ئازاری 2026 – پایتەختی لوبنان، بەیروت، شانۆی زنجیرەیەک هێرشی ئاسمانی چڕی ئیسرائیل بوو کە هاوکات سێ گەڕەکی جیاوازی کردە ئامانج، لە ئۆپەراسیۆنێکدا کە میدیای لوبنانی ڕاستەوخۆ بە ڕاگەیاندنەکانی ئیسرائیلەوە دەبەستێتەوە کە دەیەوێت هێرشەکانی دژی گرووپی شیعەی حزبوڵڵا لە بەیروت و، لە گەشەسەندنێکی بێ وێنەدا، هەروەها دژی ئامانجەکانی تاران چڕتر بکاتەوە. ئەم هێرشە، کە لە کاتژمێرەکانی سەرەتای 17ی ئازاری 2026 ڕووی دا، نیگەرانییەکی جدی سەبارەت بە فراوانبوونێکی زیاتری ململانێی هەرێمی کە لە بنەڕەتدا ناسەقامگیرە، وروژاندووە.

بەپێی ڕاپۆرتی دەزگا هەواڵییە سەرەکییەکانی لوبنان و پشتڕاستکردنەوەی ئاژانسی نیشتمانی هەواڵی لوبنان، فڕۆکە جەنگییەکانی ئیسرائیل بۆمبارانەکانیان لەسەر ناوچە باشوورییەکانی بەیروت چڕکردەوە، کە ناوچەی ناسراون بە قەڵای حزبوڵڵا. بە تایبەتی، گەڕەکەکانی کەفائات و حارەت حڕەیک کرانە ئامانجی هێرشە ئاراستەکراوەکان. ڕاپۆرتە زیادەکانیش ئاماژە بەوە دەکەن کە هێرشێک بەر شوقەیەک کە لە نهۆمەکانی سەرەوەی بینایەکی نیشتەجێبوون لە دۆحا عاراموون، شوێنێک لە هەمان ناوچەی باشوور، کەوتووە، ئەمەش ئاماژەیە بۆ هەوڵێک بۆ لێدانی ئامانجی دیاریکراو لە ناوچە مەدەنییە چڕوپڕەکاندا.

ئەم زنجیرە هێرشە ئاسمانییانە دوای ماوەیەک لە زیادبوونی گرژی لەسەر سنووری ئیسرائیل و لوبنان و زیادبوونی زمانی توندوتیژ لە نێوان لایەنەکان دێت. ئیسرائیل چەندین جار ڕایگەیاندووە کە بوونی ژێرخانی سەربازی حزبوڵڵا لە نزیک سنوورەکەی قبوڵ ناکات و ئامادەیی خۆی دەربڕیوە بۆ ئەنجامدانی کاری پێشوەختە دژی هەر هەڕەشەیەکی پێشبینیکراو. گرتنەبەری تاران لە ڕاگەیاندنەکانی ئیسرائیلدا فراوانبوونێکی جوگرافی و ستراتیژی ململانێکە نیشان دەدات، کە ئاماژەیە بۆ ئەوەی ئیسرائیل ڕەنگە ئێران بە شێوەیەکی ڕاستەوخۆ بەرپرسیار بزانێت لە کردارەکانی حزبوڵڵا و گرووپە وەکالەتییەکانی دیکە لە ناوچەکەدا.

لێکەوتە ڕاستەوخۆکانی هێرشەکانی بەیروت هێشتا بە تەواوی ڕوون نین لە ڕووی قوربانی یان زیانە ماددییەکانەوە، بەڵام سروشتی ئامانجەکان، لەوانەش بینا نیشتەجێبوونەکان، زەنگی ئاگادارکردنەوە بۆ سەلامەتی خەڵکی سڤیل لێدەدات. ئاژانسی نیشتمانی هەواڵی لوبنان هەروەها ڕاپۆرتی داوە کە "زنجیرەیەک هێرش و بۆمبارانی تۆپخانەیی شارەکانی باشووریان لە بەرەبەیاندا کردووەتە ئامانج"، ئەمەش ئاماژەیە بۆ ئەوەی کە کردەوە سەربازییەکانی ئیسرائیل تەنیا بە پایتەختەوە سنووردار نەبووە بەڵکو ناوچەکانی دیکەی باشووری لوبنانیشی گرتووەتەوە، کە بە شێوەیەکی نەریتی شانۆی پێکدادانەکانن.

شیکەرەوە سیاسی و سەربازییەکان بە نیگەرانییەوە چاودێری ئەم گەشەسەندنە دەکەن. ئاراستەکردنی ڕاستەوخۆی گەڕەکەکانی بەیروت و ڕاگەیاندنی هێرشی ئەگەری بۆ سەر تاران، هەنگاوێکی بوێرانەی ئیسرائیلە کە دەتوانێت کاردانەوەیەکی بەرچاو لە لایەن حزبوڵڵا و هاوپەیمانە هەرێمییەکانی، لەوانەش ئێران، لێبکەوێتەوە. کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی داوای لێدەکرێت دەستوەردان بکات بۆ کەمکردنەوەی ئاڵۆزییەکان و ڕێگریکردن لە ململانێیەکی گشتگیر کە لێکەوتەی وێرانکەری بۆ تەواوی ناوچەی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست دەبێت.

دۆخی مرۆیی لە لوبنان، کە بەهۆی قەیرانێکی قووڵی ئابووری و سیاسییەوە لە بنەڕەتدا ناسەقامگیرە، مەترسی خراپتربوونی زیاتری لەسەرە. هێرشە ئاسمانییەکان لە ناوچە شارییە چڕوپڕەکاندا نەک تەنیا وێرانکاری و ئاوارەیی لێدەکەوێتەوە، بەڵکو متمانە بە سەقامگیری و ئاسایشی وڵاتەکەش لاواز دەکات. پاراستنی خەڵکی سڤیل وەک کارێکی لەپێشینەی ڕەها دەمێنێتەوە و ڕێکخراوە نێودەوڵەتییەکان بە وردی چاودێری گەشەسەندنەکانی سەر زەوی دەکەن.

حکومەتی لوبنان هێشتا لێدوانێکی فەرمی وردی سەبارەت بە هێرشەکان بڵاونەکردووەتەوە، بەڵام چاوەڕوان دەکرێت ئیدانەیەکی توند بۆ پێشێلکارییەکانی سەروەری نیشتمانی بکرێت. فشارە دیپلۆماسییەکان لە ڕۆژانی داهاتوودا یەکلاکەرەوە دەبن بۆ ئەوەی ڕێگری لەوە بکرێت کە ئەم خولگەی توندوتیژییە گەشە بکات بۆ ململانێیەکی کراوە و کۆنترۆڵنەکراو، کە لێکەوتەکانی زۆر لە سنوورەکانی لوبنان و ئیسرائیل تێپەڕێنێت.

ئاژانسی هەواڵی ئەخباری