زنجیرەیەکی مەترسیدار: ئیسرائیل هێرشی بەرفراوان دەکاتە سەر تاران و بەیرووت

تەل ئەبیب - ئاژانسی هەواڵی ئەخباری

زنجیرەیەکی مەترسیدار: ئیسرائیل هێرشی بەرفراوان دەکاتە سەر تاران و بەیرووت

لە گەشەسەندنێکی کتوپڕ و بێ پێشینەدا، هێزەکانی بەرگری ئیسرائیل (IDF) لە بەرەبەیانی سێشەممە، 17ی ئازاری 2026، دەستپێکردنی شەپۆلێکی بەرفراوانی هێرشی ئاسمانییان ڕاگەیاند کە ئامانجە دیاریکراوەکانی لە پایتەختی ئێران، تاران، کردبووە ئامانج. هاوکات، IDF ژێرخانی حزبوڵڵای لە پایتەختی لوبنان، بەیرووت، کردە ئامانج. ئەم ئۆپەراسیۆنە سەربازییە دووانەیە زنجیرەیەکی بەرچاو لە ململانێی درێژخایەنی هەرێمی نیشان دەدات، کە پرسیاری جدی لەبارەی سەقامگیری لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا دروست دەکات.

سەرچاوە سەربازییەکانی ئیسرائیل ڕایانگەیاند کە هێرشەکانی تاران ئەوەی کە وەک 'ئامانجە تیرۆریستییەکان' وەسفیان کردووە، کردووەتە ئامانج، کە پەیوەندییان بە بەرنامە یان چالاکییەکانەوە هەیە کە هەڕەشە لە ئاسایشی ئیسرائیل دەکەن. هاوکات، هێرشەکانی بەیرووت سەرنجیان خستە سەر 'ژێرخانی حزبوڵڵا'، ئەو ڕێکخراوەیەی کە ئێران پشتیوانی لێدەکات و ئیسرائیل وەک هەڕەشەیەکی سەرەکی بۆ سەر سنووری باکووری خۆی دەیبینێت. ئەم ڕاگەیاندنە لەناو گرژییەکی بەردەوامی نێوان ئیسرائیل، ئێران و هاوپەیمانەکانیان لە ناوچەکەدا دێت، کە زۆرجار لە جەنگی وەکالەت و ئۆپەراسیۆنە نهێنییەکاندا خۆی دەردەخات.

هێرشێکی ڕاستەوخۆ بۆ سەر تاران وەک هەنگاوێکی ستراتیژی بە قەبارەیەکی بێ وێنە دادەنرێت. لە کاتێکدا ئیسرائیل پێشتر هێرشی بۆ سەر ئامانجەکانی ئێران یان پەیوەندیدار بە ئێرانەوە لە سووریا و شوێنەکانی تر ئەنجامداوە، بەڵام کردنی پایتەختی ئێران بە ئامانج، نوێنەرایەتی تێپەڕاندنی هێڵێکی سووری ئەگەری دەکات، کە دەتوانێت کاردانەوەیەکی ڕاستەوخۆ و پێشبینی نەکراوی ئێران وروژێنێت. ئێران ماوەیەکی درێژە هۆشداری داوە لە هەر هێرشێک بۆ سەر خاکەکەی، جەختی لەوە کردووەتەوە کە بە هێز و سووربوونەوە وەڵام دەداتەوە.

سەبارەت بە هێرشەکانی سەر بەیرووت، ئەوان لە سروشتی خۆیاندا نوێ نین، چونکە ئیسرائیل لە ڕابردوودا چەندین ئۆپەراسیۆنی دژی حزبوڵڵا لە لوبنان ئەنجامداوە. بەڵام، هاوکاتبوونیان لەگەڵ هێرشەکانی تاران ئاماژەیە بۆ ستراتیژییەکی فراوانتری ئیسرائیل کە ئامانجی لێدانە لە تەواوی تۆڕی کاریگەری ئێران لە ناوچەکەدا. حزبوڵڵا، کە خاوەنی کۆگایەکی گەورەی مووشەک و هێزێکی سەربازیی باش ڕاهێنراوە، ئاستەنگێکی گەورە بۆ ئیسرائیل دروست دەکات، و کردنی ژێرخانەکەی بە ئامانج دەتوانێت ببێتە هۆی کاردانەوەیەکی توند لەلایەن ئەوەوە، کە بەرەیەکی نوێ لە ململانێکاندا دەکاتەوە.

کۆمەڵگەی نێودەوڵەتی بە نیگەرانییەکی زۆرەوە چاودێری ئەم گەشەسەندنانە دەکات. ڕێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکان و زلهێزەکان پێدەچێت داوای خۆگرتن و هێورکردنەوەی خێرا بکەن بۆ ئەوەی ڕێگری لەوە بگرن کە ناوچەکە نەکەوێتە ناو ململانێیەکی گشتگیرەوە کە ئەنجامەکانی دەتوانێت وێرانکەر بێت. ویلایەتە یەکگرتووەکانی ئەمریکا، هاوپەیمانی سەرەکی ئیسرائیل، خۆی لە دۆخێکی ناسکدا دەبینێتەوە، کە دەبێت هاوسەنگی لە نێوان پشتگیریکردنی هاوپەیمانەکەی و داواکارییەکانی بۆ سنووردارکردنی زنجیرەدا بکات.

شیکەرەوە سیاسی و سەربازییەکان پێشنیار دەکەن کە ئەم هێرشانە دەتوانن وەڵامێک بن بۆ هەڕەشەکانی ئێران یان جووڵەکانی حزبوڵڵا کە بە ئاشکرا ئاشکرا نەکراون، یان دەتوانن هەوڵێکی ئیسرائیل بن بۆ گۆڕینی یاساکانی بەریەککەوتن لە ناوچەکەدا. بەبێ گوێدانە هۆکارە ڕاستەوخۆکان، لێکەوتەکانی ئەم هێرشانە دەتوانن دوورمەودا بن، بە ئەگەری ئەوەی کاریگەری لەسەر نرخی نەوتی جیهانی، گەشەی بازرگانی، و سەقامگیری سیاسی لە چەندین وڵاتی دراوسێدا هەبێت. پێویستە کە کەناڵە دیپلۆماسییەکان کراوە بمێننەوە بۆ ئەوەی قەیرانەکە زیاتر تێک نەچێت، بەڵام بەپێی سروشتی ئەم هێرشانە، ڕێگای هێورکردنەوە پڕ لە سەختی دەردەکەوێت.

ئاژانسی هەواڵی ئەخباری