شتاینمایەر لە پەنەما: ئەمریکای لاتین 'باخچەی دواوەی هیچ کەسێک نییە'

پەنەما - ئاژانسی هەواڵی ئەخباری

شتاینمایەر لە پەنەما: ئەمریکای لاتین 'باخچەی دواوەی هیچ کەسێک نییە'

سەرۆکی ئەڵمانیا فرانک-واڵتەر شتاینمایەر، لە سەردانێکی مێژوویی بۆ پەنەما لە 17ی ئازاری 2026، بە ڕوونی ڕایگەیاند کە ئەمریکای لاتین 'باخچەی دواوەی هیچ کەسێک نییە'، و جەختی لە مێژووی جیاواز و سەربەخۆیی سروشتی ناوچەکە کردەوە. ئەم ڕاگەیاندنە گرنگە لە کاتی یەکەم سەردانی فەرمی سەرۆکێکی دەوڵەتی ئەڵمانی بۆ پەنەما هات، کە تێیدا شتاینمایەر لەگەڵ هاوتا پەنەماییەکەی، خوسێ رائول مولینۆ کۆبووەوە. سەردانەکە جەخت لە گۆڕانکاری ستراتیژی ئەڵمانیا بۆ بەهێزکردنی پەیوەندییە دیپلۆماسی و ئابوورییەکان لەگەڵ وڵاتانی ئەمریکای لاتین دەکاتەوە، بە دانپێدانانی کاریگەریی گەشەسەندوویان لە گۆڕەپانی جیهانیدا.

کۆبوونەوەی دوو کاتژمێری دوولایەنە لە کۆشکی گارز، سەرنجی لەسەر پەرەپێدانی هاوکاری لە بوارە جیاوازەکاندا بوو. لێدوانەکانی شتاینمایەر گۆڕانکارییەکی بەرفراوانتری لە سیاسەتی دەرەوەی ئەوروپادا خستەڕوو، کە ئەمریکای لاتین وەک هاوبەشێکی گرنگ و سەربەخۆ لە دیمەنێکی نێودەوڵەتیی زیاتر ئاڵۆزدا دەناسێت. ئەم پەیامە بەتایبەتی کاریگەرە لە کاتێکدا کە پەیوەندییە جیهانییەکان ڕووبەڕووی ناجێگیری و ئاڵنگارییەکی بەرچاو بوونەتەوە، کە دروستکردنی هاوپەیمانی لەسەر بنەمای ڕێزگرتنی دوولایەنە و سەروەری زۆر پێویست دەکات.

بە جەختکردنەوە لەسەر گرنگی بەرگریکردن لە سیستەمی نێودەوڵەتی، سەرکردە ئەوروپییەکە پێداگری لەسەر پێویستی هەوڵە هاوبەشەکان بۆ چارەسەرکردنی قەیرانە جیهانییە ئێستاییەکان کرد. ناوبراو وتی: «ئێمە دەمانەوێت هاوپەیمانییەتییەکەمان بەهێز بکەین، بەتایبەتی ئێستا کە یاساکانی جیهان لەژێر هێرشدان.» ئەم لێدوانە نیگەرانییەکی بەرفراوانتری ئەوروپا لەسەر ئەو ئاڵنگارییانە دەردەبڕێت کە سیستەمی نێودەوڵەتی بنەمادار بە یاسا ڕووبەڕووی دەبێتەوە و جەخت لەسەر ویستی ئەڵمانیا بۆ هاوکاری لەگەڵ هاوبەشە جیاوازەکان بۆ دڵنیابوون لە سەقامگیری و ئاسایشی جیهانی دەکاتەوە.

جگە لە گفتوگۆ سیاسی و دیپلۆماسییەکان، کارنامەی سەردانەکە دەستپێشخەری ئابووری و ستراتیژی گرنگی لەخۆگرتبوو. شاندە ئەڵمانییەکە سەرنجی لەسەر بەهێزکردنی هاوکاری لە کەرتی لۆجستیدا بوو، بە سوودوەرگرتن لە پێگەی جوگرافی ستراتیژی پەنەما و ڕۆڵی سەرەکی کەناڵی پەنەما، کە شتاینمایەر وەک «ناوەندێک کە زەریای ئەتڵەسی لەگەڵ زەریای هێمن یەکدەخات» وەسفی کرد. هەروەها بایەخێکی تایبەت بە وزەی نوێبووەوە، بەتایبەتی هایدرۆجینی سەوز درا، کە ئەڵمانیا بە پێکهاتەیەکی گرنگ لە ستراتیژی گواستنەوەی وزەی خۆی و بەرەنگاربوونەوەی گۆڕانی کەشوهەوا دەزانێت. ئەم هاوکارییە ئامانجی لێکۆڵینەوە لە پۆتانسێلی پەنەما وەک ناوەندێک بۆ بەرهەمهێنان و هەناردەکردنی هایدرۆجینی سەوزە، کە سوودی بۆ هەردوو ئابووری دەبێت و بەشداری لە ئامانجەکانی بەردەوامی جیهانیدا دەکات.

سەرۆکی ئەڵمانیا گەشبینی خۆی لەبارەی ئەنجامە ئەرێنییەکانی ئەم سەردانە دەربڕی، و پێشبینی کرد کە پاڵپشتێکی بەرچاو بۆ وەبەرهێنانەکانی ئەڵمانیا لە پەنەما و بەهێزکردنی پەیوەندییە بازرگانییە دوولایەنەکان دەبێت. پەنەما، بە سوودی جوگرافی و کەناڵی پەنەما، وەک دەروازەیەکی گرنگ بۆ بازرگانی جیهانی خزمەت دەکات، ئەمەش وای لێدەکات ببێتە هاوبەشێکی سروشتی بۆ ئەڵمانیا، وڵاتێک کە زۆر پشت بە بازرگانی نێودەوڵەتی دەبەستێت. ئەم سەردانە بناغەی قۆناغێکی نوێی هاوکاری نێوان ئەڵمانیا و پەنەما دادەنێت، و دووپاتی گرنگی گەشەسەندووی ناوچەکە لە داڕشتنی داهاتوویەکی جیهانیی سەقامگیر و گەشەسەندوو دەکاتەوە.

ئاژانسی هەواڵی ئەخباری