ناسا مووشەکی ئارتیمس 2 دەگەڕێنێتەوە بۆ چاککردنەوەی بەپەلە، گەشتی مانگ دوا دەکەوێت

عێراق - ئاژانسی هەواڵی ئەخباری

گەشتی ئارتیمس 2 دووچاری پاشەکشەیەکی نوێ دەبێتەوە: ناسا فەرمانی گەڕانەوەی مووشەکەکە دەدات بەهۆی کێشەی هیلیۆمەوە

دەزگای نیشتمانی فڕۆکەوانی و بۆشایی ئاسمان (ناسا) جارێکی دیکە خشتەی کاتی گەشتی مرۆڤایەتی ئارتیمس 2 بۆ مانگی ڕێکخستەوە، ڕایگەیاند کە مووشەکی سیستەمی هەڵدانی بۆشایی ئاسمان (SLS) و کەشتی ئاسمانی ئۆریۆن لە سەکۆی هەڵدانی 39B لە سەنتەری بۆشایی ئاسمانی کێنیدی (KSC) لە فلۆریدا دەگەڕێنرێنەوە. ئەم بڕیارە گرنگە، کە بەهۆی کێشەیەکی تازە دۆزراوەی هەڵئاوسانی هیلیۆمەوە پێویست بوو، وادەکات مووشەکەکە بگەڕێتەوە بۆ بینای کۆکردنەوەی ئۆتۆمبێل (VAB) بۆ چاککردنەوەی بەپەلە، بەمەش هەڵدانی گەشتە مێژووییەکە بۆ مانگی نیسان یان دواتر دوا دەخات.

لە سەرەتادا بڕیار بوو گەشتەکە لە مانگی ئازاردا هەڵبدرێت، کە یەکەم گەشتی مرۆڤایەتی دەبێت بە دەوری مانگدا لە ماوەی 50 ساڵی ڕابردوودا، بەڵام ئێستا ڕووبەڕووی بەربەستێکی تەکنیکی چاوەڕواننەکراو بووەتەوە. ئەم پاشەکشەیە سەرەڕای سەرکەوتنی مانۆڕێکی گرنگی سووتەمەنی دانان چەند ڕۆژێک لەمەوبەر دێت، کە سروشتی ناسک و ئاڵۆزییەکانی ئۆپەراسیۆنەکانی بۆشایی ئاسمان و ستانداردە توندەکانی پێویست بۆ گەشتە مرۆڤایەتییەکان نیشان دەدات.

شی کردنەوەی نائاسایی بوونی هەڵئاوسانی هیلیۆم

ئەندازیاران نائاسایی بوونێکیان لە هەڵئاوسانی هیلیۆمدا بۆ قۆناغی سەرەوەی مووشەکی SLS ئارتیمس 2 دۆزییەوە. هیلیۆم ڕۆڵێکی گرنگ لە ئۆپەراسیۆنەکانی مووشەکەکەدا دەگێڕێت، بە پلەی یەکەم بۆ کۆنترۆڵکردنی بارودۆخی ژینگەیی لەناو بزوێنەری قۆناغی سەرەوە و بۆ پەستاندنی تانکەکانی سووتەمەنییەکەی بەکاردێت. بۆیە، هەڵئاوسانی دروستی هیلیۆم بۆ سەلامەتی و باشترین کارایی کەشتی ئاسمانییەکە زۆر گرنگە. قۆناغی سەرەوە، کە بە فەرمی بە قۆناغی پاڵنەری کرایۆجینیکی کاتی (ICPS) ناسراوە، بوتڵی هیلیۆم بەکاردەهێنێت بۆ پاککردنەوەی بزوێنەرەکانی و بۆ پەستاندنی تانکەکانی سووتەمەنی هایدرۆجینی شل (LH2) و ئۆکسجینی شل (LOX).

هەرچەندە ناسا پشتڕاستی کردەوە کە سیستەمەکانی SLS، لەوانەش میکانیزمەکانی هیلیۆم، لە کاتی پرۆڤەکانی پێشووی جلوبەرگی تەڕدا (WDR1 و WDR2) بە دروستی کاریان کردووە، بەڵام تیمی کارەکە لە کاتی پشکنینەکانی شەودا لە نێوان ڕۆژانی هەینی، 20ی شوبات، و شەممە، 21ی شوبات، لە بەدەستهێنانی هەڵئاوسانی هیلیۆمی جێگیر لەناو کەشتییەکەدا تووشی کێشە بوون. ئەم بەربەستە چاوەڕواننەکراوە بووە هۆی نیگەرانییەکی دەستبەجێ و دواتر بڕیاری گەڕانەوەی مووشەکەکە.

لێکۆڵینەوە و هەوڵەکانی چارەسەرکردن بەردەوامن

وتەبێژێکی ناسا جەختی لەسەر پێویستی گەڕانەوەی مووشەکەکە کردەوە و ڕایگەیاند: "گەڕانەوە بۆ بینای کۆکردنەوەی ئۆتۆمبێل لە کێنیدی پێویستە بۆ دیاریکردنی هۆکاری کێشەکە و چاککردنەوەی." دەزگاکە لە ئێستادا لێکۆڵینەوەیەکی ورد لەسەر هۆکارە ئەگەرییەکانی کێشەی هەڵئاوسانی هیلیۆم ئەنجام دەدات. ئەمەش بریتییە لە وردبینییەکی ورد لەسەر ڕووکاری نێوان هێڵەکانی زەمینی و مووشەک کە بۆ گواستنەوەی هیلیۆم بەکاردێن، پشکنینێکی تێروتەسەل بۆ فیلتەرێک کە لە نێوان سیستەمەکانی زەمینی و مووشەکدا جێگیر کراوە، و پشکنینێکی وردی ڤالڤێک کە لەناو قۆناغی سەرەوەدا جێگیر کراوە.

جگە لەوەش، ناسا خەریکی پێداچوونەوەی داتاکانی ئارتیمس 1ـە، کە گەشتی پێشەنگی بێ مرۆڤی ئارتیمس 2 بوو، کە پێش هەڵدانی سەرکەوتووانەی لە ساڵی 2022دا، کێشەیەکی پەیوەندیدار بە پەستاندنی هیلیۆمەوە هەبوو. ئەم پێداچوونەوە گشتگیرە ئامانجی ئەوەیە کە سوود لە ئەزموونەکانی ڕابردوو وەرگرێت و دڵنیا بێت لەوەی کە هەموو فاکتەرە ئەگەرییەکان کە بەشداری لە نائاسایی بوونی ئێستادا دەکەن بە تەواوی تێبگەن و چارەسەر بکرێن.

مێژووی دواکەوتنەکانی بەرنامەی ئارتیمس و ئاواتەکانی داهاتوو

بەرنامەی ئارتیمس لە درێژایی گەشەکردنیدا تووشی چەندین ئاستەنگ و پاشەکشە بووەتەوە، لەوانەش زنجیرەیەک دزەکردنی هایدرۆجین لە قۆناغەکانی پێشوودا. ئەم دواکەوتنە نوێیە بەتایبەتی بۆ ئارەزوومەندانی بۆشایی ئاسمان مایەی بێ هیواکردنە کە دوای ئەوەی مووشەکی SLS بە سەرکەوتوویی مانۆڕێکی گرنگی سووتەمەنی دانانی لە ڕۆژی پێنجشەممە، 19ی شوباتدا تێپەڕاند، گەشبین بوون. ئەو تاقیکردنەوەیە توانای سیستەمەکانی بۆ سووتەمەنی دانانی سەلامەتی زیاتر لە 2.6 ملیۆن لیتر سووتەمەنی کرایۆجینیک و تەواوکردنی هەڵدانێکی هاوشێوە نیشاندا، کە بووە هۆی کۆنفرانسێکی ڕۆژنامەوانی گەرموگوڕ لەلایەن بەرپرسانی ناساوە.

سەرەڕای ئەم بەربەستانە، ناسا پابەندە بە ئامانجە گەورەکانی. لۆری گلەیز، بەڕێوەبەری پڕۆگرامی ناسا لە مانگەوە بۆ مەریخ، وروژاندنی گەشەسەندووی بۆ ئارتیمس 2 دەربڕی و ڕایگەیاند: "هەموو شەوێک سەیری مانگ دەکەم و دەیبینم، و زۆر خۆشحاڵ دەبم چونکە هەست دەکەم بانگمان دەکات و ئێمە ئامادەین." دەزگاکە هیوادارە کە کارە خێراکە بۆ ئامادەکاری گەڕانەوەی مووشەکەکە یارمەتیدەر بێت بۆ پاراستنی کاتی هەڵدانی مانگی نیسان، کە بەروارەکانی وەک 1ی نیسان، 3 تا 6ی نیسان و 30ی نیسان دەگرێتەوە. بەڵام، ئاڵۆزییەکانی سروشتی گەشتەکانی بۆشایی ئاسمان واتای ئەوەیە کە هیچ گەرەنتییەکی ڕەها نییە.

گرنگی مێژوویی ئارتیمس 2

کاتێک ئارتیمس 2 لە کۆتاییدا هەڵدەدات، ساتێکی گەورە لە گەڕان بەدوای بۆشایی ئاسمانی مرۆڤایەتیدا دەنوێنێت. ئەمە یەکەم جار دەبێت لە ماوەی زیاتر لە پێنج دەیەدا کە مرۆڤەکان دەچنە نزیک مانگ، و بە تایبەتی، یەکەم جار دەبێت کە ژنێک و پیاوێکی ڕەشپێست بەشێک بن لە تیمی مانگ. گەشتە 10 ڕۆژییەکە بە دەوری مانگدا بە شێوەیەکی ورد سیستەمە گرنگەکان تاقی دەکاتەوە و زانیاری بەنرخ کۆدەکاتەوە وەک ئامادەکارییەک بۆ گەشتی ئارتیمس 3، کە ئامانجی نیشتاندنی گەشتیارانی بۆشایی ئاسمانە لەسەر ڕووی مانگ تا ساڵی 2028.

بیرۆکەی گەورەتری ناسا بۆ پڕۆگرامی ئارتیمس ئەوەیە کە بوونێکی مرۆیی درێژخایەن و بەردەوام لەسەر مانگ دابمەزرێنێت، و لە کۆتاییدا مانگ وەک هەنگاوێکی گرنگ بۆ ناردنی گەشتیارانی بۆشایی ئاسمان بۆ مەریخ بەکاربهێنێت. ئەم دواکەوتنە نوێیە، هەرچەندە بێزارکەرە، بەڵام جەخت لەسەر پلاندانانی ورد و خۆبەخشینی نەگۆڕ دەکاتەوە کە بۆ بەدەستهێنانی دەستکەوتە پێشەنگەکانی لە بۆشایی ئاسماندا پێویستن.

ئاژانسی هەواڵی ئەخباری