Shambulio la Kigaidi la Kifo kwenye Gwaride la Kijeshi la Iran huko Ahvaz Ladhuru Maisha 29 Huku Kukiwa na Madai Yanayokinzana ya Uwajibikaji

Iran - Shirika la Habari la Ekhbary

Shambulio la Kigaidi la Kifo kwenye Gwaride la Kijeshi la Iran huko Ahvaz Ladhuru Maisha 29 Huku Kukiwa na Madai Yanayokinzana ya Uwajibikaji

Katika tukio lililoishtua Jamhuri ya Kiislamu ya Iran, shambulio la kutisha la silaha lilipiga gwaride la kijeshi la kila mwaka huko Ahvaz, mji mkuu wa jimbo la Khuzestan lenye utajiri wa mafuta, mnamo Septemba 22, 2018. Shambulio hilo lilisababisha vifo vya angalau watu 29 na kuacha zaidi ya 70 wamejeruhiwa, wakiwemo wanachama wa Walinzi wa Mapinduzi, wanajeshi wengine, na raia wasio na hatia, ikiwa ni pamoja na wanawake na watoto waliokuwa wakishuhudia tukio la sherehe. Kitendo hiki cha kikatili kilizua shutuma kubwa za kitaifa na kimataifa, na kuibua maswali mazito kuhusu usalama wa ndani wa taifa na kuongezeka kwa mvutano wa kikanda.

Shambulio hilo lilifanyika wakati wa gwaride la "Wiki ya Ulinzi Mtakatifu", tukio la kila mwaka linalokumbusha Vita vya Iran-Iraq (1980-1988). Kwa mujibu wa mashuhuda na vyanzo vya usalama, watu wanne wenye silaha, wakiwa wamevalia sare za kijeshi, walifyatua risasi kiholela kutoka bustani iliyo karibu. Malengo yao yalijumuisha jukwaa kuu la kutazama, ambapo maafisa wakuu wa kijeshi na raia walikuwa wamekaa, pamoja na safu za wanajeshi walioshiriki katika gwaride hilo. Shambulio hilo liliingiza umati katika machafuko na hofu. Vikosi vya usalama vilizingira haraka eneo hilo na kushiriki mapigano na washambuliaji, na kusababisha vifo vya washambuliaji watatu papo hapo, huku wa nne akikamatwa baadaye baada ya kujeruhiwa.

Taarifa zinazokinzana ziliibuka kuhusu uwajibikaji wa shambulio hilo. Hapo awali, "Upinzani wa Kitaifa wa Ahvaz", kundi la waasi wa Kiarabu linalofanya kazi katika jimbo hilo, lilidai kuhusika, likisisitiza lengo lao la kukomboa eneo hilo, ambalo wanaliona kuwa limekaliwa na Iran. Baadaye, Dola la Kiislamu (ISIS) pia lilidai kuhusika na shambulio hilo kupitia shirika lake la habari la Amaq, likitoa video inayodaiwa kuwa ya washambuliaji. Hata hivyo, mamlaka ya Iran ilikataa madai ya ISIS, ikisisitiza kuwa shambulio hilo lilifanywa na makundi ya waasi yanayoungwa mkono na mataifa ya kigeni, ikimaanisha Saudi Arabia, Falme za Kiarabu, na Marekani.

Majibu ya uongozi wa Iran yalikuwa thabiti. Kiongozi Mkuu Ayatollah Ali Khamenei aliapa "adhabu kali" kwa waliohusika, akisisitiza kuwa "maadui wa Iran" walitaka kuvuruga utulivu wa nchi. Rais Hassan Rouhani, kwa upande wake, aliwashutumu moja kwa moja "nchi zinazoungwa mkono na Marekani" katika eneo hilo kwa kuunga mkono ugaidi, akiahidi kwamba Iran itajibu "kwa uamuzi". Waziri wa Mambo ya Nje Mohammad Javad Zarif pia alisema kuwa "magaidi wanaoungwa mkono na kigeni" walihusika, akithibitisha ahadi ya Iran ya kulinda watu wake. Matamshi haya yalionyesha kuongezeka kwa mvutano kati ya Tehran na wapinzani wake wa kikanda na kimataifa huku kukiwa na vikwazo vipya vya Marekani na migogoro ya wakala katika eneo hilo.

Jimbo la Khuzestan lina umuhimu mkubwa wa kimkakati kwa Iran, likiwa na hifadhi nyingi za mafuta za taifa na makazi ya sehemu kubwa ya jamii ndogo ya Waarabu nchini. Kihistoria, jimbo hilo limekumbana na mvutano na machafuko yanayohusiana na madai ya haki na usambazaji wa utajiri. Makundi ya waasi yametumia malalamiko haya hapo awali kufanya mashambulizi ya hapa na pale. Shambulio la Ahvaz lilionyesha tena udhaifu wa hali ya usalama katika baadhi ya mikoa ya mpakani ya Iran na changamoto ambazo Tehran inakabiliwa nazo katika kusimamia utofauti wa kikabila na madai ya kisiasa.

Majibu ya Iran hayakuishia kwenye hotuba. Siku chache baada ya shambulio hilo, ilizindua mashambulizi ya makombora dhidi ya nafasi za ISIS mashariki mwa Syria, ikisisitiza kuwa mashambulizi hayo yalikuwa kulipiza kisasi kwa tukio la Ahvaz. Kitendo hiki kilizua maswali kuhusu ufanisi wa mashambulizi na uhusiano wao wa moja kwa moja na tukio hilo, lakini kilisisitiza dhamira ya Tehran kujibu kwa nguvu tishio lolote kwa usalama wake wa kitaifa. Mamlaka ya Iran pia iliahidi kuwafuatilia waliohusika na kuwafikisha mahakamani, ikitangaza kukamatwa kwa wingi kufuatia shambulio hilo.

Shambulio la Ahvaz liliongeza safu mpya ya utata kwenye mazingira ya kisiasa ya Mashariki ya Kati tayari yenye misukosuko. Wakati Marekani ikiendelea kuongeza shinikizo kwa Iran kupitia vikwazo, na mvutano na mataifa ya Ghuba na Israeli ukiongezeka, mashambulizi kama hayo ya ndani yanazidi kudhoofisha usalama wa kikanda na yanaweza kusababisha kuongezeka zaidi. Iran inabaki katika hali ya tahadhari kubwa, ikiwa imedhamiria kukabiliana na changamoto za usalama za ndani na nje, huku ikiendelea kuwanyooshea kidole mataifa ya kigeni inayoyashutumu kwa kutaka kudhoofisha mfumo wake.

Shirika la Habari la Ekhbary