SpaceX کاروانی فالکۆن 9 ڕاگرت دوای کێشەیەکی قۆناغی دووەم

ئەمریکا - ئاژانسی هەواڵی ئەخباری

SpaceX کاروانی فالکۆن 9 ڕاگرت دوای کێشەیەکی قۆناغی دووەم

SpaceX، هێزی پێشەنگی گواستنەوەی بۆشایی ئاسمانی بازرگانی، وەستانێکی پێشگرتنەخوازانەی لەسەر هەموو فڕینەکانی بەکارهێنانی مووشەکی Falcon 9 ی سەلامەتی ڕاگەیاندووە. ئەم بڕیارە دوای کێشەیەکی بەرچاو دێت کە قۆناغی دووەمی مووشەکەکەی گرتەوە، کە شکستی هێنا و بووە هۆی کەوتنە خوارەوەی بێ کۆنترۆڵ بەرەو زەوی. ئەم ڕووداوە هۆکاری لێکۆڵینەوەیەکی ورد و گشتگیر بووە لەلایەن کۆمپانیاکە و دەزگا ڕێکخەرە پەیوەندیدارەکانەوە.

بەپێی لێدوانێکی فەرمی لەلایەن SpaceX، "قۆناغی دووەم تووشی دۆخێکی نائاسایی بوو لە کاتی ئامادەکاری بۆ سووتاندنی دواکەوتن (deorbit burn)." ئەرکەکە، کە لە 2ی شوباتدا کاتژمێر 15:47 UTC لە کالیفۆرنیاوە هەڵدرا، ئەرکی دانانی 25 مانگی دەستکردی تری Starlink بوو لە خولگەی گەردوونیدا. قۆناغی یەکەمی Falcon 9، کە 31ـەمین فڕینی بوو، بە بێ کەم و کووڕی ئەنجامدرا، و بە سەرکەوتووی لەسەر کەشتییە بێفڕۆکەوانەکەی 'Of Course I Still Love You' لە زەریای هێمن نیشتەوە.

سەرەتای کارەکانی قۆناغی دووەمیش وەک پلاندانرا بوو. یەکەم و دووەم سووتاندنی بزوێنەر کە پێویست بوون بۆ چوونی بۆشایی ئاسمانی سەرکەوتووبوون، و مانگە دەستکردەکانی Starlink بێ کێشە دانران. بەڵام، سووتاندنی گرنگی دواکەوتن، کە بۆ دەستپێکردنی ڕێڕەوێکی کۆنترۆڵکراوی گەڕانەوە بۆ زەوی دیزاین کرابوو، ڕووینەدا. لە جیاتی ئەوە، قۆناغەکە ڕووبەڕووی پرۆسەیەک بووەوە کە بە "پاسیفیکەیشن" (passivation) ناسراوە.

پاسیفیکەیشن، لەم بارودۆخەدا، بریتییە لە ڕێکارێکی سەلامەتی کە بریتییە لە فڕێدانی پێشوەختەی سووتەمەنیی مانەوە بۆ کەمکردنەوەی مەترسی تەقینەوەیەکی بێ کۆنترۆڵ لە کاتی گەڕانەوە بۆ بەرگەهەوا. سووتاندنی دواکەوتن بۆ دیاریکردنی خاڵی گەڕانەوە گرنگە، بە شێوەیەکی گشتی بەسەر ناوچە ئاوییە چۆڵەکاندا. لەبەر نەبوونی ئەم سووتاندنە، قۆناغی بەکارهاتوو بەیانیی ڕۆژی دواتر گەڕایەوە بۆ بەرگەهەوای زەوی، وەک لەلایەن فەلەکناسی جۆناسان ماکدۆوێڵەوە چاودێری کرا، کە ماوەی گەڕانەوەی لە نێوان 01:30 و 03:30 UTC خەمڵاند.

لە نوێکردنەوەیەکی فەرمیدا، SpaceX ڕایگەیاند: "تیمەکان داتاکان لێکۆڵینەوە دەکەن بۆ دیاریکردنی هۆکاری سەرەکی و ڕێوشوێنی چاکسازی پێش گەڕانەوە بۆ فڕین." ئەم ڕووداوە یەکەمجار نییە کە قۆناغی دووەمی Falcon 9 کێشەی دروست کردبێت. شکستی بەرچاو لە تەمموزی 2024 ڕوویدا، کە بووە هۆی لەدەستدانی باری Starlink بەهۆی تەقینەوە. هەروەها، لە شوباتی 2025، سووتاندنی دواکەوتنی شکستی بووە هۆی گەڕانەوەیەکی بێ کۆنترۆڵ، کە بووە هۆی بڵاوبوونەوەی پارچە شکاوەکان بەسەر پۆڵەندادا.

SpaceX تا ئێستا هیچ وادەیەکی دیاریکراوی بۆ دەستپێکردنەوەی فڕینەکانی Falcon 9 ڕانەگەیاندووە. بەڵام، ئەم وەستانە ناچاری کردووە گۆڕانکاری لە لیستی فڕینی کۆمپانیاکەدا بکرێت. فڕینی دواتری Starlink، کە سەرەتا بۆ 6ی شوبات لە فلۆریدا پلانی بۆ دانرابوو، ئێستا بۆ 14ی شوبات دواخراوە. لە هەموو گرنگتر، کاریگەرییەکان دەگەنە ئەرکی Crew-12 بۆ وێستگەی بۆشایی ئاسمانی نێودەوڵەتی (ISS)، کە بۆ 11ی شوبات پلانی بۆ دانرابوو. وێستگەی ISS ئێستا بە تیمی کەمکراوەوە کاردەکات بەهۆی گەڕانەوەی پێشوەختی تیمی Crew-11، ئەمەش هەر دواکەوتنێک لە گۆڕینی تیمی بچێتە دەرهاتوو ناخۆش دەکات.

لە ماوەی بریفینگییەکی نوێدا سەبارەت بە پاشماوەی پشکنینی تەڕ (Wet Dress Rehearsal) بۆ ئەرکی Artemis II، بەرپرسانی NASA دان بەوەدا دەنێن کە لێکۆڵینەوەکان بەردەوامن. سەرچاوەیەک لە ناوەندی بۆشایی ئاسماندا بە The Register ڕاگەیاند کە SpaceX گەشبینی خۆی دەربڕیوە سەبارەت بە چارەسەرکردنی کێشەکە لە کاتی گونجاودا بۆ فڕینی Crew-12. لەگەڵ ئەوەشدا، هەمان سەرچاوە هۆشداری دا کە بەڵگەی ئەوەی کە پێویستە لایەنی کەم یەک فڕینی نمایشی سەرکەوتووانە تەواو بکرێت پێش ئەوەی فڕۆکەوانەکان بە سەلامەتی بنێردرێن بۆ فڕینێک.

NASA پشتڕاستی کردووەتەوە کە فیدراڵی فڕینەکانی ئیدارە (FAA) بە چالاکانە بەشدارە لە لێکۆڵینەوەکەدا. وتەبێژێک بۆ FAA بە The Register وت: "سەلامەتی یەکەم ئامانجی ئێمەیە. SpaceX ناچارە لێکۆڵینەوە لە ڕووداوەکە بکات. FAA چاودێری هەموو هەنگاوەکانی لێکۆڵینەوە دەکات، ڕاپۆرتی کۆتایی و هەر ڕێوشوێنێکی چاکسازی پەسەند دەکات." ئەم دۆخە جەخت لەسەر مەترسییە بنەڕەتییەکانی گەڕان بەدوای بۆشایی ئاسمان و ڕێکارە سەلامەتییە توندەکان دەکاتەوە کە دەبێت ڕێزیان لێ بگیرێت، بە تایبەت بۆ ئەرکە مرۆڤایەتییەکان.

ئاژانسی هەواڵی ئەخباری