سەروەریی ئەوروپای ئینگلتەرا: ئایا پێنجەمین شوێنی چامپیۆنزلیگ حەتمییە؟

Global - ئاژانسی هەواڵی ئەخباری

سەروەریی ئەوروپای ئینگلتەرا: ئایا پێنجەمین شوێنی چامپیۆنزلیگ حەتمییە؟

لە کاتێکدا وەرزی تۆپی پێی ئەوروپا دەچێتە قۆناغی یەکلاکەرەوەی کۆتاییەوە، خەڵاتێکی گرنگ بۆ خولە سەرەکییەکانی کیشوەرەکە لە ئاسۆدایە: شوێنێکی زیادە لە چامپیۆنزلیگی نوێی یەکێتی تۆپی پێی ئەوروپا (UEFA). ئەم وەرزە، سیستمی نوێی شوێنەکانی ئەدای ئەوروپی (EPS) کە لەلایەن یەکێتی تۆپی پێی ئەوروپا (UEFA)ەوە دابین کراوە، دوو شوێنی زیادەی چامپیۆنزلیگ دەبەخشێت بەو وڵاتانەی کە یانەکانیان بە گشتی باشترین ئاست لە چامپیۆنزلیگ، یۆرۆپا لیگ، و کۆنفرانس لیگدا پێشکەش دەکەن. بۆ ئینگلتەرا، کە لە ئێستادا پێشەنگی ئەم ڕکابەرییە گرنگە دەکات، ئەگەری ئەوەی پێنجەمین تیپی پرێمەرلیگ بتوانێت سەرکەوێت بۆ بەرزترین پێشبڕکێی یانەکانی ئەوروپا، زیاتر دەبێتە ڕاستییەکی بەرچاو، کە دیمەنی ئامانجە ناوخۆییەکان دەگۆڕێت.

حسابکردنی ئەم شوێنە EPSە بەنرخانە پشت بە سیستمێکی ئاڵۆزی کۆفیفیشنت دەبەستێت. یەکێتی تۆپی پێی ئەوروپا کۆی گشتی نمرەی کۆفیفیشنت بۆ سەرجەم یانەکانی وڵاتێکی دیاریکراو کە بەشداری پێشبڕکێ ئەوروپییەکان دەکەن کۆدەکاتەوە و دابەشی دەکات بەسەر ژمارەی ئەو یانانەی کە وەرزیان لە ئەوروپا دەستپێکردووە. هەر بردنەوەیەک دوو خاڵی هەیە، یەکسانبوونیش یەک خاڵ، بەبێ گوێدانە جۆری پێشبڕکێکە. بەڵام، جیاکەرەوەی ڕاستەقینە لە خاڵە زیادەکاندا (bonus points)دایە، کە لە چامپیۆنزلیگدا زۆر بەرزترن. بۆ نموونە، ئەو تیپانەی لە پلەی 25 بۆ 36 لە قۆناغی گرووپەکانی چامپیۆنزلیگدا کۆتایی دێن، شەش خاڵی زیادە وەردەگرن، لە کاتێکدا باشترین تیپ لە قۆناغی گرووپەکانی کۆنفرانس لیگدا تەنها چوار خاڵ بەدەست دەهێنێت. جگە لەوەش، خاڵە زیادەکان بۆ تێپەڕین لە قۆناغەکانی یەکلاکەرەوەدا بەپێی کێش دیاریکراون: 1.5 لە چامپیۆنزلیگ، 1 لە یۆرۆپا لیگ، و 0.5 لە کۆنفرانس لیگ. ئەم پێکهاتەیە بە شێوەیەکی سروشتی پشتیوانی ئەو وڵاتانە دەکات کە ژمارەیەکی زۆری یانەکانیان لە چامپیۆنزلیگدا هەیە، ئەمەش وای لێدەکات ببێتە شەڕێک لە نێوان زلهێزە نەریتییەکانی تۆپی پێی ئەوروپا.

پێگەی ئینگلتەرا لە لووتکەی ڕیزبەندییەکانی کۆفیفیشنت بەهێزە، کە پشتگیری دەکرێت بە هەوڵێکی کۆمەڵایەتی بێ وێنە. بە شێوەیەکی سەرنجڕاکێش، ئینگلتەرا تاکە وڵاتە کە هێشتا هەموو نۆ نوێنەرە ئەوروپییەکەی لە هەر سێ پێشبڕکێکەدا چالاکن، ئەمەش بەڵگەی قووڵایی و هێزی کێبڕکێی پرێمەرلیگ دەدات. ئەم قووڵایی و بەردەوامییەی ئاست پێگەیەکی بەرچاویان دەداتێ بەسەر نزیکترین ڕکابەرەکانیانەوە. لە کاتێکدا یادەوەریی پێگەیەکی هاوشێوەی زاڵبوون لە وەرزی 2023-24، کە لە کۆتاییدا لە قۆناغی چارەکی کۆتاییدا شکستی هێنا، وەک چیرۆکێکی ئاگادارکەر خزمەت دەکات، بەڵام خێرایی ئێستا زۆر گەورە دەردەکەوێت. یانە ئینگلیزییەکان قۆناغەکانی سەرەتایی یەکلاکەرەوەیان بە کاریگەری تێپەڕاندووە، لەگەڵ پێشکەوتنی چەندین تیپ و چەسپاندنی پێشەنگی وڵاتەکە. ئەم هێزە کۆمەڵایەتییە لەگەڵ توندبوونەوەی ڕکابەرییەکەدا زۆر گرنگ دەردەکەوێت.

وەک وێنەیەکی پێشەنگی ئینگلتەرا، یانە پورتوگالییەکان بە شێوەیەکی کاریگەر 13 بردنەوە لە دواوەن، لایەنە ئەڵمانییەکان 16 بردنەوە، تیپە ئیتاڵییەکان 19 بردنەوە و یانە ئیسپانییەکان 22 بردنەوە لە دواوەن. ئەم ژمارانە جەخت لە پێگەی بەرچاوی ئینگلتەرا دەکەنەوە، بەڵام هاوکات ڕکابەریی توندوتیژی خولە سەرەکییەکانی دیکەش دەردەخەن.

بوندسلیگای ئەڵمانیا وەک ڕکابەرێکی بەهێز بۆ دووەمین شوێنی EPS دەمێنێتەوە، لەگەڵ پێنج تیپ کە هێشتا لە پێشبڕکێ ئەوروپییەکاندا چالاکن. بەڵام، هەڵمەتەکەیان بەختێکی جیاوازی بەخۆوە بینیوە. دوورخستنەوەی بروسیا دۆرتمۆند لەلایەن ئاتالانتاوە، سەرەڕای ئەوەی لە یاریی چووندا پێشەنگ بوو، پاشەکشەیەک بوو. بەڵام، پێشکەوتنی بایەر لیڤەرکوزن لە یارییەکانی پاڵاوتنی چامپیۆنزلیگ و پێشەنگی شتوتگارت لە یۆرۆپا لیگدا هیوای ئەڵمانییەکان دەهێڵێتەوە. ڕەنگە ئەگەر لیڤەرکوزن لە قۆناغەکانی دواتردا بکەوێتە بەرامبەر ڕکابەری ناوخۆیی بایرن میونشن، ئەوا ئەڵمانیا ڕووبەڕووی ئاستەنگێکی گرنگ ببێتەوە، کە بەمەش ڕەنگە کۆکردنەوەی کۆفیفیشنتەکانیان کەم بکاتەوە.

خولی لالیگای ئیسپانیا، کە بە هەشت تیپ دەستی پێکرد، دوای دوورخستنەوەی ڤیاڕیاڵ و ئەتلەتیک بلباو لە چامپیۆنزلیگ، چانسەکانی زۆر کەم بووەوە. لە کاتێکدا شەش تیپی ئیسپانی هێشتا چالاکن، بەڵام هەر بردنەوەیەکی تاکەکەسی کەمتر بەشداری لە کۆفیفیشنتی گشتییاندا دەکات بە بەراورد لەگەڵ ڕکابەرەکانیان بەهۆی زۆری ژمارەی سەرەتایی یانەکان. ئەتلەتیکۆ مەدرید و ڕیال مەدرید لە چامپیۆنزلیگدا پێشکەوتوون، و سێلتا ڤیگۆش لە یۆرۆپا لیگدا بە ئەنجامی 2-1 لە دەرەوەی یاریگای خۆی لە پاوک (PAOK)ی بردەوە، ئەمەش هەندێک بەشداری ئەرێنی لە مانگی شوباتدا پێشکەش کرد.

خولی سێریا ئەی ئیتاڵیا سەرەتایەکی خاوی هەبوو بەڵام خۆڕاگری نیشاندا، سەرەڕای دەرچوونی ناپۆلی لە چامپیۆنزلیگ لە مانگی یەکدا، هەر لە ڕکابەرییەکەدا مایەوە. لەگەڵ ئەوەی پێنج تیپی ئیتاڵی لە مانگی شوباتدا هێشتا چالاک بوون، پۆتانسێلێکی بەرچاو هەبوو بۆ بەرزکردنەوەی نمرەکانیان. بەڵام، شکستە چاوەڕواننەکراوەکان و دەرچوونەکان گورزێکی گەورە بوون. سەرکەوتنی ئاتالانتا بەرامبەر دۆرتمۆند، لەگەڵ ئەوەی بۆلۆنیا و فیۆرێنتینا لە یارییەکانی ڕۆژی پێنجشەممەدا پێشەنگ بوون، تیشکێکی هیوا بۆ ئیتاڵیا دابین دەکات.

ئاواتەکانی پورتوگال بۆ بەدەستهێنانی یەکێک لە دوو پلەی یەکەم، دوای ئەوەی سانتا کلارا لە قۆناغەکانی پاڵاوتنی کۆنفرانس لیگدا دەرکرا، نادروست دەردەکەوتن. سەرەڕای ئەوەی چوار تیپی پورتوگالی گەیشتنە قۆناغەکانی کۆتایی، بەڵام دەرچوونی بێنفیکا لە چامپیۆنزلیگ لە مانگی شوباتدا بەبێ بەدەستهێنانی هیچ خاڵێک، ڕێگاکەیانی زیاتر ئاڵۆز کرد. بۆ ئەوەی پورتوگال ڕکابەری بکات، پێویستە یانە ماوەکانیان زۆر قووڵ بچنە پێشەوە، کە ئێستا زۆر دوور لە چاوەڕوانی دەردەکەوێت.

لیگ 1 لە فەڕەنسا هەڵمەتێکی ئەوروپی نائومێدکەری بەسەر برد. شکستی نیس لە گەیشتن بە چامپیۆنزلیگ، دواتر دەرچوونیان لە یۆرۆپا لیگ، کەشێکی نەرێنی دروست کرد. کەمکردنەوەی زیاتری کۆفیفیشنتی فەڕەنسا بەهۆی دەرکردنی مۆناکۆ لەلایەن پاریس سان جێرمانەوە، و هەروەها دۆڕاندنی لیل لە یاریگای خۆی بەرامبەر ڕید ستار لە یۆرۆپا لیگدا بوو. چانسەکانیان بۆ بەدەستهێنانی شوێنێکی EPS ئێستا زۆر کەمە.

بە شێوەیەکی سەرسوڕهێنەر، وڵاتانی وەک پۆڵەندا و قوبرس بە شێوەیەکی کاتی لە پلە بەرزەکانی خشتەی کۆفیفیشنتدا دەرکەوتن. پۆڵەندا، کە هەموو چوار تیپەکەی لە کۆنفرانس لیگدا بوون و سێیەکی خاڵەکانیشی لە قۆناغەکانی پاڵاوتندا بەدەستهێنا، سەرەتایەکی بەهێزی هەبوو بەڵام لەگەڵ پێشکەوتنی پێشبڕکێکەدا، ئەگەری مانەوەی لەو پێگەیەدا کەمە. قوبرسیش، سەرەڕای هەندێک پاڵپشتی سەرەتایی، بە هەمان شێوە قووڵایی پێویستی نییە تەنها بە دوو تیپی کۆنفرانس لیگەوە بۆ ئەوەی ببێتە ڕکابەرێکی ڕاستەقینە. دانیمارک، کە تەنها یانەی ئێف سی میتجیولاند (FC Midtjylland)ی ماوە، لە ڕووی بیرکارییەوە لە ڕکابەرییەکە دەرچووە.

پشتڕاستکردنەوەی شوێنە زیادەکانی چامپیۆنزلیگ ڕەنگە لە سەرەتای مانگی نیساندا بێت، وەک چۆن لە وەرزی ڕابردوودا لە 8ی نیساندا بوو. ڕێکەوتە سەرەکییەکان لە هەفتەکانی داهاتوودا بریتین لە یارییەکانی گەڕانەوەی قۆناغی پاشکۆی یەکلاکەرەوە (24-26ی شوبات)، دواتر تیروپشکی یەکلاکەرەوە بۆ هەشت تیپە سەرەکییەکە (27ی شوبات)، کە ڕێگاکانی ئەگەری و کۆی گشتی کۆفیفیشنتەکان دیاری دەکات. یارییەکانی گەڕانەوەی قۆناغی 16 (17-19ی ئازار) و یارییەکانی چارەکی کۆتایی (14-16ی نیسان) خاڵی وەرچەرخانی گرنگن کە لەوانەیە شوێنەکانی EPS تێیدا پشتڕاست بکرێنەوە. یارییەکانی گەڕانەوەی قۆناغی پێش کۆتایی (5-7ی ئایار) پێش یارییە کۆتاییەکان دێن کە لە کۆتایی مانگدا بەڕێوەدەچن.

لە ئاستی ناوخۆییدا، کاریگەریی پێنجەمین شوێنی چامپیۆنزلیگ بۆ پرێمەرلیگ قووڵە. لە ئێستادا، ئارسناڵ بە 61 خاڵ پێشەنگی خولەکە دەکات، بەدوایدا مانچستەر سیتی (56) و ئەستۆن ڤێلا (51) دێن. مانچستەر یونایتد بە 48 خاڵ لە پلەی چوارەمدایە. ئەگەر EPS ئەمڕۆ پشتڕاست بکرێتەوە، پێنجەمین شوێنی چامپیۆنزلیگ دەچێت بۆ چێڵسی، کە لە ئێستادا 45 خاڵی هەیە، تەنها لە پێش لیڤەرپوڵەوەیە کە ئەویش 45 خاڵی هەیە. ئەم هاندانە زیادەیە ڕکابەریی توندوتیژی ئێستای بەدەستهێنانی شوێنی ئەوروپی لەناو پرێمەرلیگدا زیاتر دەکات، کە ئەمەش هەموو یارییەک بۆ ئەو یانانەی کە ئامانجیان گەیشتن بە تۆپی پێی ئەوروپی سەرەکییە، گرنگتر دەکات.

ئاژانسی هەواڵی ئەخباری