هاتنی 'لوکسماکسینگ'ی دڵەڕاوکێ: لە فۆڕەمەکانی ئینسیلەوە بۆ کولتوری گشتی لاوان

جیهانی - ئاژانسی هەواڵی ئەخباری

هاتنی 'لوکسماکسینگ'ی دڵەڕاوکێ: لە فۆڕەمەکانی ئینسیلەوە بۆ کولتوری گشتی لاوان

لە گەشەسەندنێکی جێی نیگەرانیدا بۆ کولتوری لاوان و خۆشگوزەرانی دیجیتاڵی، زاراوەی 'لوکسماکسینگ' — کردارێک کە جارێک تەنها لە گۆشە تاریکەکانی فۆڕەمە ئۆنلاینەکانی ئینسیل (بێ هاوسەری ناڕازی) دا بوو — بە شێوەیەکی توند گەیشتووەتە ناو هۆشیاری گشتی، بەتایبەتی لەنێوان کوڕانی هەرزەکاردا. ئەم ترێندە خراپەکارە داوای ڕێوشوێنی توند دەکات، کە لە نەشتەرگەری جوانکاریی قورسی وەک دروستکردنەوەی شەویلگە تا کردارە مەترسیدارەکانی وەک 'شکاندنی ئێسک' دەگرێتەوە، هەمووی بۆ بەدەستهێنانی ئاستێکی نموونەیی، زۆرجار بە شێوەی ماتماتیکی دیاریکراو، لە سەرنجڕاکێشی جەستەیی. ئەوەی وەک ژێرکولتورێکی تایبەت، هەرچەندە ژەهراوی، دەستی پێکرد، ئێستا کاریگەری لەسەر ئەوە هەیە کە نەوەیەکی گەنج چۆن بەهای خۆیان دەبینن و نێرینەیی پێناسە دەکەن، ئەمەش زەنگی ئاگاداری لەنێوان پسپۆڕانی تەندروستی دەروونی و چاودێرانی کولتوریدا لێدەدات.

بنەچەی لوکسماکسینگ بە قووڵی لەگەڵ بزووتنەوەی ئینسیلدا تێکەڵاوە، کە کۆمەڵگایەکی ئۆنلاینە دژە ژنانە و بە هەستەکانی نائومێدی سێکسی و ڕق لێبوونەوە بەرامبەر ژنان و کۆمەڵگا ناسراوە. لەناو ئەم فۆڕەمانەدا، 'ڕوخسار' زۆرجار وەک دیاریکەری سەرەکی سەرکەوتن ناودەبرا، ئەمەش بووە هۆی تیشکخستنێکی زۆر لەسەر دەرکەوتنی جەستەیی وەک ڕێگەیەک بۆ تێپەڕاندنی شکستە کۆمەڵایەتی و ڕۆمانسییە پێشبینیکراوەکان. بەڵام، ئەم دیاردەیە لە ڕێگەی هەوڵەکانی دروستکەرانی ناوەڕۆک و کاریگەرانی تایبەتی ئۆنلاینەوە، وەک کەسێک کە بە 'کلاڤیکولار' ناسراوە، کە بە لێهاتوویی ئەم ئایدیاڵە توندانەی بۆ بینەرێکی فراوانتر و کاریگەرتر لەسەر پلاتفۆڕمە بەناوبانگەکانی سۆشیال میدیا دووبارە پۆشاندەوە، سەرنجێکی زیاتری بەدەستهێنا. ئەم گواستنەوەیە وتارێکی ئاسایی کردووەتەوە کە جارێک وەک پەراوێزخراو دادەنرا، وای لێکردووە کە بۆ گەنجانێک کە لەگەڵ ناسنامە و متمانە بەخۆبوونیاندا کێشەیان هەیە، دەستڕاگەیشتن و وەک ئارەزوو دەربکەوێت.

لە بنەڕەتدا، لوکسماکسینگ ستانداردێکی جوانی ڕەق و زۆرجار دەستپێنەگەیشتوو بۆ پیاوان پەرەپێدەدات، کە دەستنیشان دەکات سەرکەوتنی ژیان —جا کۆمەڵایەتی بێت یان ڕۆمانسی یان پیشەیی— ڕاستەوخۆ پەیوەندی بە تایبەتمەندییە دیاریکراوەکانی ڕوخسار و جەستەوە هەیە. لایەنگرانی ئەم ترێندە لەسەر وردەکارییە بچووکەکان دەوەستن، وەک پانی ئێسکە خێوەکان، لاری چاوەکانیان، یان گۆشەی شەویلگەیان، وەک ئاماژەی هەڕەمەکی بۆ باڵادەستی بۆماوەیی و سەرنجڕاکێشی. شێوازە دیاریکراوەکانی بەدەستهێنانی ئەم تایبەتمەندییانە جێی نیگەرانین: ئەوان نەک تەنها نەشتەرگەرییە گرانبەها و نەگەڕێنراوەکان دەگرنەوە، بەڵکو کردارە 'خۆت بیکە' زۆر گوماناوی و پۆتانسێلی زیانبەخشیش دەگرنەوە. کاریگەریی دەروونی لەسەر ئەو گەنجانەی کە هەوڵدەدەن بۆ گەیشتن بەم ستانداردە مەحاڵانە زۆر گەورەیە، کە دەبێتە هۆی پەرەپێدانی تێکچوونی شێوەی جەستە، دڵەڕاوکێ، و بەدواداچوونێکی بێوچان بۆ پشتڕاستکردنەوەی دەرەکی.

جگە لە بەدواداچوونی ڕووکەش بۆ جوانی، لوکسماکسینگ بارێکی ئایدۆلۆژی زۆر خراپتری هەیە. شیکەرەوە کولتورییەکان و ڕۆژنامەنووسان، وەک کەیتی لیندسای و چارلی سۆسنیک، کە لێکۆڵینەوەیان لەم دیاردەیە کردووە، ئاماژە بە ڕەگ و ڕیشەی دەکەن لە ڕەگەزپەرستی و یۆجینیکدا. زۆرێک لە تایبەتمەندییە 'نموونەییەکان' کە لەناو کۆمەڵگاکانی لوکسماکسینگدا پەرەپێدەدرێن، بە شێوەیەکی ناڕاستەوخۆ یان ڕاستەوخۆ لەگەڵ ستانداردەکانی جوانی ئەوروپیادا هاوتان، زۆرجار تایبەتمەندییە نا-سپییەکان کەم دەکەنەوە. ئەم لایەنگرییە ڕەگەزپەرستییە بنەڕەتییە، لەگەڵ تێگەیشتنی یۆجینیکدا کە تایبەتمەندییە جەستەییە دیاریکراوەکان مانای باڵادەستی بنەڕەتی دەگەیەنن، مەترسیی ئاساییکردنەوەی دیدگای زۆر کێشەدار و نامرۆڤانە لەسەر دەرکەوتن و بەهای مرۆڤ دروست دەکات. بە چالاکی سیستەمێکی پلەبەندی سەرنجڕاکێشی پەرەپێدەدات کە نەک تەنها جیاکارییە بەڵکو لە بنەڕەتدا دژە مرۆڤایەتییە، تاکەکان بۆ کۆمەڵێک تایبەتمەندی جەستەیی پێوانەیی و 'باشترین' کەم دەکاتەوە.

گشتیبوونی لوکسماکسینگ نیشانەی ترێندێکی گەورەتر و تاریکترە لەناو کولتوری دیجیتاڵیدا: بڵاوبوونەوەی خێرای ئایدۆلۆژیا توندڕەوەکان و ناوەڕۆکی زیانبەخش، کە زۆرجار بە ناوی خۆ-باشترکردن یان ئامۆژگاری شێوازی ژیانەوە داپۆشراون. ئەلگۆریتمەکانی سۆشیال میدیا، کە بۆ زیادکردنی بەشداری دیزاین کراون، بە بێ ئاگایی ئەم جۆرە ناوەڕۆکە بەرز دەکەنەوە، و پاڵیان دەنێنە ناو فیدەکانی گەنجانی لاواز. ئەمەش ژوورێکی دەنگدانەوە دروست دەکات کە تێیدا بۆچوونە توندڕەوەکان بەهێز دەکرێن، و بەدواداچوونی جوانییەکی 'کامل' دەبێتە خولیا و ئارەزوویەکی هەموو کات. فشاری گونجاندن لەگەڵ ئەم ستانداردە دروستکراوانە دەتوانێت لێکەوتەی وێرانکەری بۆ تەندروستی دەروونی هەبێت، کە بە پۆتانسێلەوە دەبێتە هۆی کێشەی جددی شێوەی جەستە، خەمۆکی، و تەنانەت خۆ-زیان گەیاندن.

چارەسەرکردنی ئەم قەیرانە گەشەسەندووە پێویستی بە ڕێبازێکی فرە لایەنە هەیە. دایک و باوکان و پەروەردەکاران دەبێت زیاتر ئاگاداری ئەو دیمەنە دیجیتاڵیانە بن کە منداڵەکانیان تێیدا دەژین، و گفتوگۆی کراوە دەربارەی کاریگەرییە ئۆنلاینەکان و تێگەیشتنێکی تەندروست لە خۆیان پەرەپێبدەن. پلاتفۆڕمە تەکنەلۆژییەکان بەرپرسیارێتییەکی گەورەیان هەیە بۆ مامەڵەکردن بە ناوەڕۆک بە شێوەیەکی کاریگەرتر، و ڕێگریکردن لە بڵاوبوونەوەی گێڕانەوە زیانبەخشەکان کە کردارە زانستییە ناڕاستەقینەکان، جیاکارییەکان، و مەترسیدارەکان پەرەپێدەدەن. لە کۆتاییدا، بەرەنگاربوونەوەی دیاردەی لوکسماکسینگ واتای هەڵسەنگاندنەوەی ستانداردەکانی جوانی کۆمەڵایەتی، پەرەپێدانی نوێنەرایەتی جۆراوجۆری نێرینەیی، و جەختکردنەوە لەسەر ئەوەی کە بەهای ڕاستەقینەی خۆ بەدەستهاتوو لە کاراکتەر، بەزەیی، و گەشەی کەسییەوەیە، نەک لە پێوانە جەستەییە هەڕەمەکییەکان. ئاساییکردنەوەی بزووتنەوەکە بۆ نێرینەییەک کە 'تەنانەت مرۆڤیش نییە' پێویستی بە پەلەکردن و وتووێژی ڕەخنەگرانە بۆ پاراستنی نەوەی داهاتوو لە دەستی ژەهراوی ئەم بزووتنەوەیە دووپات دەکاتەوە.

ئاژانسی هەواڵی ئەخباری