Google بە گرنگییەوە دەچێتە ناو وزەی گەرمایی زەوی بۆ فراوانکردنی AI بە ڕێککەوتننامەی ١٥٠ مێگاوات

ئەمریکا - ئاژانسی هەواڵی ئەخباری

گووگڵ بە گرنگییەوە دەچێتە ناو وزەی گەرمایی زەوی بۆ فراوانکردنی AI بە ڕێککەوتننامەی ١٥٠ مێگاوات

داواکاری بێ وچانی وزەی پێویست بۆ پشتبەستن بە شۆڕشی زیرەکی دەستکرد (AI)، گوشارێکی زەبەلاحی خستووەتە سەر ژێرخانی ناوەندەکانی داتاکان. لەگەڵ ئاڵۆزتربوونی مۆدێلەکانی AI و چڕتربوونی پرۆسێسکردنی داتا، بەکارهێنانی وزەی ئەم دامەزراوانە گرنگە بەرزبووەتەوە، ئەمەش ناچار دەکات کە ئۆپەراتۆرەکان بەدوای چارەسەرە نوێکارانە و بەردەوامدا بگەڕێن. لەم نێوەندەدا، وەڵامێکی دڵخۆشکەر لە قووڵایی زەویەوە دەرکەوتووە: وزەی گەرمایی زەوی.

لە گەشەسەندنێکی گرنگدا، کۆمپانیای Ormat Technologies، کە بە شارەزاییەکەی لە بەرھەمھێنانی وزەی گەرمایی زەوی ناسراوە، ڕایگەیاندووە کە ڕێککەوتننامەیەکی نوێی لەگەڵ NV Energy لە ویلایەتی نیڤادا واژوو کردووە. ئەم گرێبەستە ١٥٠ میگاوات (MW) وزەی زیاتر بۆ تۆڕەکە دابین دەکات، کە بە تایبەتی بۆ پشتگیریکردنی فراوانبوونی بەردەوامی ناوەندەکانی داتاکانی گووگڵ لە ناوچەکەدا تەرخان کراوە. ئەم ھەنگاوە ڕۆڵی گرنگی وزەی نوێبووەوە لە پشتبەستن بە داھاتووی AI نیشان دەدات.

گووگڵ، کە زۆرجار بە "کارگەی شوکولاتە" ناودەبرێت، ماوەیەکی زۆرە لە نێوان کۆمپانیا گەورەکانی تەکنەلۆژیا لە ئەمریکا (hyperscalers) کە وزەی گەرمایی زەوی بەکار دەھێنن، پێشەنگ بووە. پابەندبوونی کۆمپانیاکە بۆ قەرەبووکردنەوەی کاریگەری کاربۆنی ناوەندەکانی داتا بە بەکارھێنانی ئەم سەرچاوە وزە پاکە، دەگەڕێتەوە بۆ ساڵی ٢٠٠٨، کە نیشانەی لێدوانێکی چالاکانەیە بۆ بەرپرسیارێتی ژینگەیی لەبەرامبەر پێشکەوتنی خێرای تەکنەلۆژیدا.

یەکێک لە ھۆکارە سەرەکییەکانی ئەم پەرەسەندنی وزەی گەرمایی زەوی، ھاوبەشی گووگڵ بووە لەگەڵ Fervo Energy. لە ساڵی ٢٠٢٣، Fervo سەرکەوتووانە یەکەم "وێستگەی وزەی گەرمایی زەوی پەرەسەندووی" (enhanced geothermal plant) لە نیڤادا خستە کار. ئەم وێستگەیە نوێیە، گەرمای سروشتی زەوی بەکاردەھێنێت بۆ گۆڕینی ئاو بۆ ھەڵم، کە دواتر تورباینەکان دەجوڵێنێت بۆ بەرھەمھێنانی کارەبا، ئەمەش ڕەنگدانەوەی بنەما سەرەکییەکانی وێستگە تەقلیدییەکانە بەڵام بە بەکارھێنانی سەرچاوەیەکی گەرمیی بەردەوام و ژێر زەوی.

کێشەی سەرەکی لە سیستەمەکانی گەرمایی زەوی پەرەسەندوودا بریتییە لە دەستگەیشتن بە یەدەگە گەرمییە پێویستەکان لە قووڵایی توێکڵی زەویدا. پڕۆژەی تاقیکاری سەرەتایی Fervo، تەکنەلۆژیای پێشکەوتووی لێدەرھاتووی لە پیشەسازی نەوت و گاز وەرگرتووە، بۆ ھەڵکەندنی دوو بیرتیژاڵی قوڵایی نزیکەی ٨٠٠٠ پێ (٢٤٣٨ مەتر). دواتر، بەردەکانی دەوروبەر بە مەبەست شکێنراون بۆ ئاسانکردنی ڕێڕەوی ئاو لە نێوان دوو بیرەکەدا، کە لەوێدا گەرم دەکرێت بۆ پلەی گەرمی سەرووی ١٩٠ پلەی سەدی، ئەمەش ھەڵمی زۆر گەرم دروست دەکات کە بۆ بەرھەمھێنانی وزە پێویستە.

لە کاتێکدا تاقیکاری سەرەتایی Fervo کەم بوو، نزیکەی ٣.٥ میگاوات وزەی بەرھەم ھێنا، بەڵام بنەمای بۆ جێبەجێکردنی گەورەتر دامەزراند. ساڵێک دواتر، ھاوبەشی نێوان Fervo و گووگڵ بە ڕێککەوتننامەیەک بۆ دابینکردنی ١١٥ میگاواتی زیاتر بەھێزتر بوو. سەرەڕای گرنگی ئەم توانایە، بەڵام بە خێرایی لەلایەن پێداویستییەکانی ناوەندەکانی داتای مۆدێرن بۆ AI تێپەڕێنراوە، کە چاوەڕوان دەکرێت لە داھاتوویەکی نزیکدا لە یەک گیگاوات زیاتر توانای پشتبەستنیان ھەبێت.

دوایین ڕێککەوتننامەی نێوان Ormat Technologies و NV Energy، ھەنگاوێکی بەرچاوە، کە ئەگەری زیاتر لە دوو ئەوەندە کردنی دابینکردنی وزەی گەرمایی زەوی بۆ کارەکانی گووگڵ زیاتر دەکات. پڕۆژەکە چاوەڕوانی پەسەندکردنی ڕێنماییەکانە لە لیژنەی خزمەتگوزاری گشتی ویلایەتەکە لە کۆتایی ئەمساڵدا. ئەگەر پەسەند بکرێت، Ormat پێشبینی دەکات کە ئەم وێستەگە نوێیانەی گەرمایی زەوی لە نێوان ساڵانی ٢٠٢٨ بۆ ٢٠٣٠ دەست بە بەرھەمھێنانی وزە بکەن، و بۆ ماوەی ١٥ ساڵی دیکەش بەردەوام بن.

گووگڵ تاکە کۆمپانیای تەکنەلۆژی نییە کە گرنگی وزەی گەرمایی زەوی دەزانێت. کۆمپانیا گەورەکانی تری تەکنەلۆژیاش ئەم سەرچاوەیە لێکدەکەنەوە. بۆ نموونە، Meta ھاوبەشی لەگەڵ Sage Geosystems کردووە، و لە ساڵی ٢٠٢٤ گرێبەستێکی واژوو کردووە بۆ دابینکردنی ١٥٠ میگاوات وزە کە لە گەرمای زەویەوە وەرگیراوە. ئەم گرنگییە ھاوبەشەی لەلایەن سەرکردەکانی پیشەسازییەوە، ئاماژەیە بۆ ئاراستەیەکی زیاتربوونی جیاوازکردنی سەرچاوەکانی وزە بۆ ژێرخانی دیجیتاڵی گەورە.

سەرەڕای کێشە تەکنیکییەکان، پسپۆڕانی پیشەسازی گەشبینن لەسەر ئەو ڕۆڵەی کە وزەی گەرمایی زەوی دەتوانێت لە پڕکردنەوەی داواکارییەکانی داھاتووی ناوەندەکانی داتاکاندا ببینێت. ڕاپۆرتێک لەلایەن گروپی ڕھۆدیۆم (Rhodium Group) ەوە، کە ناوەندێکی لێکۆڵینەوەیە، پێشبینی دەکات کە وزەی گەرمایی زەوی بتوانێت تا سەرەتای ساڵانی ٢٠٣٠، ٦٤% ی گەشەی چاوەڕوانکراوی داواکاری وزەی ناوەندەکانی داتا پڕ بکاتەوە. لەگەڵ ئەوەشدا، ئەم توانایە بەردەستە بۆ باشترکردنی ئابووری. ئۆپەراتۆرەکانی ناوەندەکانی داتا دەبێت ئامادە بن نرخێکی زیاتری نزیکەی ٢٠% لەسەر نرخی سەرچاوە ناوچەییەکانی وزە بدەن، و ھیوادار بن کە پاڵپشتییە داراییەکانی وزەی گەرمایی زەوی بەردەوام بن بۆ فراوانبوونی گشتگیر.

ئاژانسی هەواڵی ئەخباری