Verborgen gruwelen onthuld: Oklahoma gevangenisonderzoek legt systemische mislukking voor overlevenden van huiselijk geweld bloot

Verenigde Staten - Ekhbary Nieuwsagentschap

Verborgen gruwelen onthuld: Oklahoma gevangenisonderzoek legt systemische mislukking voor overlevenden van huiselijk geweld bloot

In een moedige daad die lagen van ongehoord lijden binnen het Amerikaanse strafrechtelijk systeem blootlegde, heeft een clandestiene enquête, uitgevoerd in de grootste vrouwengevangenis van Oklahoma, het Mabel Bassett Correctional Center, hartverscheurende verhalen aan het licht gebracht van overlevenden van huiselijk geweld die achter de tralies belandden. Deze baanbrekende inspanning, geleid door een gevangene genaamd April Wilkens, verhelderde niet alleen de omvang van het probleem, maar werd ook een cruciale katalysator voor een historische wetgevende hervorming in Oklahoma.

April Wilkens, meer dan een kwart eeuw opgesloten voor de schietdood van haar ex-verloofde in 1998, leefde een leven waarin rechtvaardigheid haar lang werd ontzegd. Na herhaaldelijke mishandeling, verkrachting en stalking door haar verloofde, werden haar consistente hulpkreten aan de wetshandhaving met onverschilligheid beantwoord, volgens getuigenissen in de rechtszaal. Haar veroordeling voor moord met voorbedachten rade leidde tot een levenslange gevangenisstraf, kenmerkend voor een systeem dat haar complexe omstandigheden niet erkende.

Meer dan twee decennia later trok de zaak van Wilkens hernieuwde aandacht, waardoor zij een centrale figuur werd in een wetgevende poging om overlevenden van huiselijk geweld in staat te stellen strafvermindering te vragen wanneer hun misdaden voortkwamen uit het misbruik dat zij hadden ondergaan. De advocaten uit Tulsa, Colleen McCarty en Leslie Briggs, grepen de hoge opsluitingsgraad van Oklahoma en de stijgende menselijke en financiële kosten van het achter de tralies houden van zoveel individuen aan als een kans. Oklahoma, uniek en helaas onderscheiden als een staat met consequent hoge percentages zowel vrouwelijke opsluiting als huiselijk geweld, was een vruchtbare bodem voor dergelijke hervormingen.

In 2022 ontmoetten McCarty en Briggs Wilkens in de gevangenis en schetsten hun plan om wetgeving aan te nemen die de zware straffen die overlevenden van huiselijk geweld te wachten staan, zou kunnen verzachten. Na twee jaar van ijverige belangenbehartiging werd de Oklahoma Survivors' Act in 2024 wet. Deze wet vermindert straffen niet automatisch, maar creëert een mechanisme voor overlevenden om om hulp te verzoeken, waarbij zij moeten aantonen dat huiselijk geweld een 'substantiële bijdragende factor' was in hun overtreding, waarbij de uiteindelijke beslissing bij een rechter berust.

Voor waarnemers van het strafrecht was de opkomst van zo'n ambitieuze strafhervorming uit een diep conservatieve staat als Oklahoma verbazingwekkend. Oklahoma, bekend om zijn strenge houding ten aanzien van straf, heeft sinds de hervatting van de doodstraf in 1976 130 mensen geëxecuteerd en heeft de hoogste executies per hoofd van de bevolking in het land. Deze context maakt de aanname van de Survivors' Act een bewijs van een mogelijke verschuiving in het denken, aangewakkerd door de dringende noodzaak om problemen van massale opsluiting en slachtofferbehartiging aan te pakken.

Een cruciale vraag voor McCarty en Briggs was om vast te stellen hoeveel vrouwen waren opgesloten voor misdaden die onlosmakelijk verbonden waren met hun eigen misbruik. Na haar ontmoeting met de advocaten bedacht Wilkens een ingenieuze oplossing: ze stelde een vertrouwelijke vragenlijst op om onder medegevangenen te verspreiden, waarin ze informeerde naar het misbruik dat zij hadden ondergaan. Ze wilde weten hoeveel vrouwen in Mabel Bassett zaken hadden die overeenkwamen met die van haarzelf.

Tijdens een herfstweekend verspreidde Wilkens discreet de vragenlijst, sprak ze met gedetineerden op de recreatieplaats, in de bibliotheek en in de eetzaal. Hoewel het uitvoeren van een ongeautoriseerde enquête het risico van disciplinaire maatregelen met zich meebracht, achtte Wilkens, die een bijna vlekkeloos dossier had, het een noodzakelijk risico. Jarenlang had ze naar vrouwen geluisterd die vertelden over het geweld dat ze hadden meegemaakt – verhalen die nauwelijks, of zelfs nooit, in de rechtbanken waren verschenen. Ze herkende de diepe intersectie tussen hun misbruik en de misdaden die ze vervolgens hadden gepleegd, variërend van het niet beschermen van hun kinderen tot het plegen van misdaden samen met hun misbruikers onder dwang.

Wilkens, een gerespecteerde en geliefde leider onder de levenslang gestraften van Mabel Bassett, genoot vertrouwen. Er was geen directe stimulans voor vrouwen om de enquête in te vullen, omdat er nog geen wet bestond om overlevenden specifiek te helpen, alleen haar overtuigende persoonlijkheid en een eenvoudig, oprecht verzoek: 'Als u huiselijk geweld heeft ervaren en dat verband houdt met waarom u hier bent, wilt u dit dan invullen?'

Honderdzesenvijftig vrouwen reageerden en onthulden een verbazingwekkende verzameling verhalen. Colleen McCarty, die later Wilkens' advocaat zou worden, beschreef het lezen van de enquêtes in één keer, zo diep geraakt en onthutst door de verhalen van de vrouwen dat ze daarna moest gaan liggen. Deze korte fragmenten uit de antwoorden documenteren meer dan alleen individueel lijden; ze leggen krachtig de 'systemische blinde vlekken' bloot die ervoor zorgden dat zoveel van de geschiedenissen van deze vrouwen ongehoord bleven in politierapporten, rechtszalen en strafbeslissingen.

Angst en terreur kwamen naar voren als de overheersende thema's. Getuigenissen omvatten verslagen van escalatie van misbruik van emotioneel naar verbaal, fysiek en seksueel, moordbedreigingen, gebroken botten, bedreigingen om kinderen te doden en blijvende lichamelijke verwondingen. Een fractie van de respondenten gaf toe hun misbruikers te hebben gedood, waarbij ze momenten van 'knappen' en wanhoop beschreven. Velen beschreven een systeem dat hen in de steek had gelaten, met verhalen over advocaten die tijdens processen werden gearresteerd of het gevoel hadden dat ze 'nooit een kans kregen'. Deze collectieve getuigenissen benadrukken niet alleen individueel lijden, maar presenteren ook een overtuigend argument voor de noodzaak van een alomvattende hervorming van een strafrechtelijk systeem dat vaak de impact van trauma en misbruik op personen die van misdaden worden beschuldigd, niet erkent.

Ekhbary Nieuwsagentschap