Neonazi's tegen Journalisten: Proces in Duitsland hervat na brute aanval uit 2016

Duitsland - Ekhbary Nieuwsagentschap

Neonazi's tegen Journalisten: Proces in Duitsland hervat na brute aanval uit 2016

Acht jaar nadat twee journalisten ernstig gewond raakten bij een gewelddadige aanval door neonazi's in de Duitse deelstaat Thüringen, is hun zaak terug in de rechtbank. Het Federale Hof van Justitie (BGH) heeft onlangs een eerdere uitspraak uit september 2022 vernietigd, die als "fundamenteel juridisch gebrekkig" werd beschouwd, met name omdat het incident niet werd geclassificeerd als zware mishandeling met diefstal.

De journalisten waren naar het dorp Fretterode in het district Eichsfeld, Thüringen, ongeveer 40 kilometer van Mühlhausen, gereisd om een bijeenkomst van rechtsextremisten te documenteren. De bijeenkomst zou plaatsvinden op het landgoed van Thorsten Heise, een bekende neonazi en destijds plaatsvervangend leider van de extreemrechtse NPD-partij. De journalisten werden echter ontdekt door personen die ze observeerden.

Toen ze probeerden te vluchten met hun auto, werden ze achtervolgd door twee extreemrechtse extremisten, Gianluca K. en Nordulf H. (destijds 24 en 19 jaar oud). Een van de journalisten, Milan M., omschreef de achtervolging als een "bumper-tot-bumper"-race. De achtervolging eindigde tragisch toen de auto van de journalisten van de weg raakte en in een greppel terechtkwam. De aanvallers maakten vervolgens van de gelegenheid gebruik om hun aanval te intensiveren.

Volgens getuigenissen sloegen de aanvallers de autoruiten in voordat ze de journalisten aanvielen met pepperspray, een honkbalknuppel, een mes en een metalen moersleutel. Het geweld resulteerde in ernstige verwondingen. Henning R. liep een hoofdwond en schedelbreuk op door een klap met de moersleutel, die een permanente litteken boven zijn rechteroog achterliet. Milan M. werd in zijn dijbeen gestoken door een van de aanvallers terwijl hij nog in de auto zat.

Hoewel de fysieke wonden zijn genezen, blijft het psychologisch trauma voortduren. Milan M. getuigde dat hij lijdt aan slaapstoornissen en flashbacks ervaart wanneer voertuigen hem naderen. Hij beschreef "doodsangst" te hebben gevoeld tijdens de aanval, uit vrees dat de aanvallers zouden terugkeren om hem en zijn collega te doden nadat ze de banden van hun auto hadden lekgestoken. Tijdens de aanval zouden de daders ook de professionele DSLR-camera van Milan M., ter waarde van €1.500, hebben gestolen.

De Controversiële Eerste Uitspraak

Het eerste proces, dat drieënhalf jaar na de aanval plaatsvond, eindigde in september 2022 met een vonnis dat brede verontwaardiging opriep. Het regionaal gerechtshof van Mühlhausen veroordeelde Gianluca K. tot een jaar voorwaardelijke gevangenisstraf en Nordulf H., die destijds minderjarig was, tot 200 uur gemeenschapsdienst. Het hof beschuldigde hen enkel van materiële schade in samenhang met gevaarlijke lichamelijke letsel, waarbij beweringen van politieke motieven, poging tot moord of zware mishandeling met diefstal expliciet werden verworpen. De gestolen camera werd in de eerste veroordeling ook grotendeels genegeerd.

Het Openbaar Ministerie had een gevangenisstraf van drie jaar en vier maanden geëist voor Gianluca K., waarbij de ernst van de aanval werd benadrukt. De clementie van de uitspraak van het regionaal hof werd breed veroordeeld door juridische experts, journalisten en belangenorganisaties voor slachtoffers.

Interventie van het Federale Hof en Nieuw Proces

In maart 2024 greep het Federale Hof van Justitie (BGH) in na beroepen van het Openbaar Ministerie en de medeaanklagers (Nebenkläger). De BGH oordeelde dat de beoordeling van het bewijs door het regionaal hof "fundamenteel gebrekkig" was, met name met betrekking tot de classificatie van de diefstal. Dientengevolge verwees het hof de zaak terug naar een andere kamer van hetzelfde hof voor een nieuw proces. Het tweede Fretterode-proces begon op 22 december in Mühlhausen.

Focus op Zware Mishandeling met Diefstal en Juridische Nuances

Een cruciaal aspect van het nieuwe proces, zoals bevolen door de BGH, is het bepalen of de vermeende diefstal van de camera een misdrijf van zware mishandeling met diefstal vormt. Een dergelijke classificatie kan leiden tot aanzienlijk zwaardere gevangenisstraffen. De Duitse wet voorziet in een minimumstraf van drie jaar gevangenisstraf voor zware mishandeling met diefstal bij wapenbezit en vijf jaar in geval van wapengebruik. In minder ernstige gevallen varieert de straf van één tot tien jaar, met de mogelijkheid van voorwaardelijke straffen voor straffen van minder dan twee jaar.

"Als hier een minder ernstig geval zou worden vastgesteld, dan is dat zeker niet wat de wetgever ermee bedoeld heeft", aldus Sven Adam, advocaat van de medeaanklagers, tegenover de FAZ, waarbij hij de mogelijke discrepantie tussen de oorspronkelijke uitspraak en de ernst van het misdrijf benadrukte.

Tijdens de recente zitting ondervroeg voorzittende rechter Gerhild Jumpertz getuige Milan M. nauwgezet, confronteerde hem met eerdere verklaringen en onderzocht eventuele inconsistenties. M. gaf toe dat het moeilijk was om alle details te herinneren na acht jaar.

Verdedigingsadvocaat Nicole Schneiders suggereerde dat de journalisten mogelijk informatie probeerden te verzamelen voor gebruik door extreemlinkse extremistische groepen, zoals de "Hammerbande", wiens leden momenteel elders terechtstaan. Het hof vond echter geen bewijs ter ondersteuning van deze theorie en verwierp verzoeken om onderzoekers of getuigen uit gerelateerde procedures op te roepen. Toen rechter Jumpertz Milan M. vroeg of hij lid was van Antifa, antwoordde hij: "Antifa bestaat niet", en verduidelijkte dat hij geen lid was van antifascistische groeperingen, maar zichzelf definieerde als antifascist, wat volgens hem elke democraat zou moeten doen.

Nog zes zittingen zijn gepland voor het proces, dat blijft de aanhoudende uitdagingen belichten bij het waarborgen van gerechtigheid en het bestrijden van extreemrechts extremisme in Duitsland.

Ekhbary Nieuwsagentschap