ڕاپۆرتێک وردەکاریی ڕۆتینی جەیر بۆلسۆنارۆ لە زیندانی پاپودینیا ئاشکرا دەکات: ڕۆژانە پیاسەکردن، پزیشک و هیچ کتێبێک نەخوێندراوەتەوە

بڕازیل - ئاژانسی هەواڵی ئەخباری

ڕاپۆرتێک وردەکاریی ڕۆتینی جەیر بۆلسۆنارۆ لە زیندانی پاپودینیا ئاشکرا دەکات: ڕۆژانە پیاسەکردن، پزیشک و هیچ کتێبێک نەخوێندراوەتەوە

ڕاپۆرتێکی فەرمی و چاودێرکراو کە لەلایەن پۆلیسی سەربازیی ناوچەی فیدراڵی بڕازیلەوە ئامادەکراوە و بۆ دادگای باڵای فیدراڵی (STF) نێردراوە، وردەکاریی ڕۆتینی سەرۆکی پێشووی بڕازیل، جەیر بۆلسۆنارۆ، لە گرتووخانەی پاپودینیا دەخاتەڕوو. ئەم دۆکیومێنتە، کە بە داوای وەزیری ئەلێکساندرێ دێ مۆراێس، ڕاپۆرتدەری جێبەجێکردنی سزاکان، ئامادەکراوە، تیشک دەخاتە سەر لایەنە جیاوازەکانی ژیانی ڕۆژانەی بۆلسۆنارۆ لە ماوەی دەستبەسەرکردنیدا، لەوانە چالاکییە جەستەییەکانی، سەردانەکانی، خزمەتگوزارییە پزیشکییەکان و تەنانەت نەخوێندنەوەی هیچ کتێبێک، کە ئەمەش دەتوانێت کاریگەریی لەسەر مافی کەمکردنەوەی سزاکەی هەبێت.

ڕاپۆرتەکە، کە ماوەی چاودێریکردنی نێوان ١٥ بۆ ٢٧ی کانوونی دووەمی ڕابردوو دەگرێتەوە، بە وریاییەوە داتاکانی لە تۆمارە کارگێڕی و کارگوزارییەکانی ناوەندی گرتووخانەی پۆلیسی سەربازیی کۆکردووەتەوە. ئەم داتایانە وێنەیەکی گشتگیر لەسەر ژیانی ڕۆژانەی سەرۆکی پێشوو لە زینداندا پێشکەش دەکەن. یەکێک لە خاڵە سەرەکییەکان چالاکییە جەستەییەکانیەتی، بەتایبەتی پیاسەکردن. بەپێی ڕاپۆرتەکە، بۆلسۆنارۆ لەم ماوەیەدا زیاتر لە پێنج کاتژمێر پیاسەی کردووە، کە کورتترین پیاسەی نۆ خولەک بووە و درێژترینی کاتژمێرێک و پازدە خولەک بووە، هەردووکیان لە ڕۆژی ١٧ی کانوونی دووەمدا تۆمارکراون. ئەم پیاسەکردنانە نیشانەی پابەندبوونی ناوبراو بە پاراستنی تەندروستی جەستەیی خۆیەتی لە ناو ژینگەی گرتووخانەدا.

جگە لە پیاسەکردن، بۆلسۆنارۆ پێنج جار سێشنی چارەسەری سروشتی (فیزۆتێراپی) ئەنجامداوە، لە ڕۆژانی ١٧، ١٩، ٢٢، ٢٤ و ٢٦ی کانوونی دووەم. ئەم خزمەتگوزارییانە ئاماژە بەوە دەکەن کە سەرۆکی پێشوو پێویستی بە چاودێری پزیشکی تایبەت هەیە یان بەردەوامە لەسەر چارەسەرێکی تایبەت. هەروەها، دوو جار خزمەتگوزاریی ئایینی پێشکەش کراوە، کە قەشە تیاگۆ مانزۆنی، پەرلەمانتاری ناوچەی فیدراڵی لە پارتی PL، لە ڕۆژانی ٢٠ و ٢٧ی کانوونی دووەمدا ئەنجامیداوە. ئەمەش نیشانەی گرنگیدانی بە لایەنی ڕۆحی و ئایینییەتی لە کاتی دەستبەسەرکردنیدا.

سەبارەت بە سەردانیکاران، ڕاپۆرتەکە ئاماژە بەوە دەکات کە جگە لە پزیشکان و پارێزەران کە ئازادن لە سەردانیکردنی، تەنها هاوسەرەکەی، میشێل بۆلسۆنارۆ، و کوڕەکەی، کارلۆس بۆلسۆنارۆ، لەو ماوەیەدا سەردانیان کردووە. ئەمەش نیشانەی ئەوەیە کە پەیوەندییەکانی ناوبراو لە گرتووخانەدا زۆر سنووردارن و زیاتر لەسەر خێزانە نزیکەکانی و تیمی یاساییەکەی چڕبوونەتەوە. ئەم سنووردارکردنەی پەیوەندییە کۆمەڵایەتییەکان بەشێکی دانەبڕاوە لە ژیانی زیندانی، بەتایبەتی بۆ کەسایەتییە گشتییەکان.

یەکێک لە خاڵە هەرە سەرنجڕاکێشەکانی ڕاپۆرتەکە بریتییە لە نەخوێندنەوەی هیچ کتێبێک لەلایەن بۆلسۆنارۆوە لەو ماوەیەدا. بەپێی یاساکانی بڕازیل، خوێندنەوەی کتێب و نووسینی کورتەیان، مافی کەمکردنەوەی سزای بۆ زیندانیان دەستەبەر دەکات. بۆلسۆنارۆ بە سزای ٢٧ ساڵ و سێ مانگ زیندانیکردن سزادراوە، و نەخوێندنەوەی کتێب دەتوانێت کاریگەریی ڕاستەوخۆی لەسەر مافی کەمکردنەوەی سزاکەی هەبێت. ئەم کردارە دەتوانێت پرسیار دروست بکات سەبارەت بە ستراتیژیی یاسایی یان هەڵوێستی تایبەتی ناوبراو لە گرتووخانەدا، بە تایبەت کە ئەم یاسایە هاندەرێکی گرنگە بۆ زیندانیان بۆ ئەوەی چالاکییە فیکرییەکان ئەنجام بدەن و سوود لە کاتەکانیان وەربگرن.

سەبارەت بە چاودێریی پزیشکی، ڕاپۆرتەکە پشتڕاستی دەکاتەوە کە بۆلسۆنارۆ ڕۆژانە چاودێریی پزیشکی پێشکەش کراوە، هەردووکیان لەلایەن پزیشکانی سکرتاریەتی تەندروستی ناوچەی فیدراڵی و تیمی تایبەتی ناوبراو. پۆلیس ئاماژە بەوە دەکات کە ئەم خزمەتگوزارییانە پشکنینی ڕۆتینین، کە ئامانجیان چاودێریکردنی گشتیی باری تەندروستیی گرتووخانەکەیە، بەتایبەتی پێوانەکردنی نیشانە گرنگەکان وەک پەستانی خوێن، لێدانی دڵ و تێربوونی ئۆکسجینی خوێن. ئەمەش نیشانەی گرنگیدانێکی زۆرە بە تەندروستیی سەرۆکی پێشووی وڵات، بەتایبەتی کە ناوبراو لە دۆخێکی هەستیاری سیاسی و یاساییدایە.

بۆلسۆنارۆ لە ١٥ی کانوونی دووەمدا لە بەڕێوەبەرایەتی پۆلیسی فیدراڵی لە بڕازیلییاوە گواسترایەوە بۆ پاپودینیا. ئەو ئێستا لە ژوورێکی گرتووخانەدا دەستبەسەرە کە ڕووبەرەکەی ٦٤.٨٣ مەتری دووجایە، و پێکدێت لە گەرماو، چێشتخانە، جلشۆرخانە، ژووری نووستن، هۆڵ و شوێنێکی دەرەوە. ئەمەش ئاماژە بەوە دەکات کە ژوورەکەی گرتووخانەی ناوبراو ستانداردێکی باشی هەیە و ڕووبەرێکی فراوانی هەیە، کە جیاوازە لە ژوورەکانی تری زیندانە ئاساییەکان.

جگە لەم وردەکارییانە، ڕاپۆرتەکە ئاماژە بەوە دەکات کە بۆلسۆنارۆ لە ٢٠ی کانوونی دووەمدا لەلایەن پۆلیسی فیدراڵییەوە پشکنینی پسپۆڕی بۆ کراوە. بەڵام، ڕاپۆرتەکە، کە بڕیارەکەی وەزیر مۆراێس لەسەر داوای ماڵی دەستبەسەرکردنی ناوبراو پشتڕاست دەکاتەوە، هێشتا نەخراوەتە ناو دۆسیەکەوە. ئەمەش بابەتێکی گرنگە، چونکە بڕیاری مانەوەی لە زیندان یان گواستنەوەی بۆ ماڵی خۆی، پەیوەستە بە ئەنجامی ئەم پشکنینەوە.

لە ڕۆژی پێنجشەممە، ٢٩ی کانوونی دووەم، بۆلسۆنارۆ سەردانی پارێزگاری ساو پاولۆ، تارسیسیۆ دێ فرێیتاس،ی وەرگرت. ئەم سەردانە وەک هەوڵێک بۆ نزیککردنەوەی زیاتری لە خێزانەکەی دوای دیاریکردنی سیناتۆر فلاڤیۆ بۆلسۆنارۆ (PL-RJ) وەک کاندیدی ڕاستڕەو بۆ هەڵبژاردنەکانی ٢٠٢٦ لێکدەدرێتەوە. ئەمەش نیشانەی ئەوەیە کە سەرۆکی پێشوو، سەرەڕای دەستبەسەرکردنی، هێشتا کاریگەریی سیاسیی خۆی هەیە و لە ناوەندە سیاسییەکاندا باس دەکرێت، بەتایبەتی لەبارەی داهاتووی سیاسیی خێزانەکەی و لایەنە ڕاستڕەوەکان لە بڕازیلدا.

بە شێوەیەکی گشتی، ڕاپۆرتەکەی پۆلیسی سەربازیی ناوچەی فیدراڵی وێنەیەکی ورد و ڕوون لەسەر ڕۆتینی جەیر بۆلسۆنارۆ لە گرتووخانەی پاپودینیا پێشکەش دەکات. لە کاتێکدا کە پیاسەکردن، چارەسەری سروشتی، چاودێری پزیشکی ڕۆژانە و سەردانی خێزانەکەی بەشێکن لە ژیانی ناوبراو، خاڵی سەرنجڕاکێش و یاسایی نەخوێندنەوەی کتێبەکانە، کە دەکرێت کاریگەریی لەسەر داهاتووی سزاکەی هەبێت. ئەم ڕاپۆرتە نەک تەنها دۆخی کەسایەتییەکی سیاسیی گرنگ لە بڕازیلدا دەخاتەڕوو، بەڵکو تیشک دەخاتە سەر لایەنە جیاوازەکانی سیستەمی دادوەری و زیندانیکردن لە وڵاتدا.

ئاژانسی هەواڵی ئەخباری