تنگه هرمز تحت تنش: بحرانی استراتژیک با پیامدهای جهانی

ایران - خبرگزاری اخباری

تنگه هرمز تحت تنش: بحرانی استراتژیک با پیامدهای جهانی

تنگه هرمز، این آبراه استراتژیک که خلیج فارس را به دریای عمان متصل می‌کند، در حال حاضر صحنه تشدید تنش‌هایی است که تهدید می‌کند عرضه جهانی انرژی را به شدت مختل کند. اقدامات اخیر ایران در این منطقه حیاتی نه تنها ترس از یک درگیری آشکار را دوباره زنده کرده، بلکه آسیب‌پذیری‌های بازار بین‌المللی نفت و گاز را نیز برجسته ساخته است. هدف تهران روشن به نظر می‌رسد: اعمال حداکثر فشار اقتصادی بر قدرت‌های غربی، به ویژه ایالات متحده، با افزایش قیمت نفت و گاز.

این وضعیت با نگرانی فزاینده مصرف‌کنندگان به تصویر کشیده می‌شود. یک کاریکاتور مطبوعاتی که توسط روزنامه بلژیکی Le Soir منتشر شده، زوجی آمریکایی حامی ترامپ را نشان می‌دهد که از افزایش قیمت‌ها سؤال می‌کنند و با طعنه پیشنهاد می‌دهند که رئیس‌جمهور "می‌تواند تنگه هرمز را عریض‌تر کند." این کاریکاتور، که توسط Le Monde مورد توجه قرار گرفته، سرخوردگی عمومی را از تأثیر مستقیم اقتصادی این بحران دوردست برجسته می‌کند. تنگه، با عرض تنها 54 کیلومتر در باریک‌ترین نقطه خود و دارای دو مسیر ناوبری هر کدام به عرض 3.7 کیلومتر برای نفتکش‌ها، یک گلوگاه است که بین 20% تا 25% از نفت و گاز طبیعی مایع تولید شده در جهان از طریق آن عبور می‌کند. با افزایش حملات به کشتی‌ها، ایران به دنبال فلج کردن این شریان حیاتی است، به طوری که عبور از آن بسیار پرخطر شده و هزینه‌های بیمه و حمل‌ونقل به شدت افزایش می‌یابد، که نتیجه آن افزایش ناگزیر قیمت‌ها در پمپ بنزین است.

به گفته لا رپوبلیکا در رم، رویارویی دریایی قبلاً آغاز شده است. پس از آنکه ایالات متحده اعلام کرد شانزده مین‌گذار ایرانی را "خنثی" کرده است، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران، معروف به پاسداران، با حمله به سه کشتی تلافی کرد. تهدیدات آن‌ها صریح است: "هر کشتی یا محموله نفتی متعلق به اسرائیل، ایالات متحده و متحدانشان یک هدف مشروع تلقی خواهد شد. حتی یک لیتر نفت از تنگه عبور نخواهد کرد. آماده باشید تا 200 دلار برای هر بشکه بپردازید." این اظهارات نشان‌دهنده اراده قاطع برای به چالش کشیدن جامعه بین‌المللی و برهم زدن نظم اقتصادی جهانی است.

کارشناسان و فعالان حمل‌ونقل دریایی پیش‌بینی یک بحران طولانی‌مدت را دارند. وال استریت ژورنال گزارش می‌دهد که حمل‌ونقل‌کنندگان برای "بسته شدن طولانی‌مدت" این آبراه آماده می‌شوند. یک مدیر یونانی از یک شرکت متخصص در حمل‌ونقل گاز طبیعی مایع تأکید می‌کند که بازگشت ترافیک حتی پس از پایان خصومت‌ها نیز زمان‌بر خواهد بود. او توضیح می‌دهد: "کافی نیست که خصومت‌ها متوقف شوند؛ صاحبان کشتی باید کاهش قابل توجهی در خطرات برای افراد در کشتی و خود کشتی‌ها مشاهده کنند،" و به مثال دریای سرخ اشاره می‌کند که در آن، شش ماه پس از توقف حملات حوثی‌ها، ترافیک هنوز به حالت عادی بازنگشته است. اعتماد و احساس امنیت از اهمیت بالایی برخوردارند و در تنگه هرمز هنوز از بازیابی آنها فاصله زیادی داریم.

مسئله تأمین امنیت تنگه در کانون نگرانی‌های بین‌المللی قرار دارد. تایمز لندن تنگه هرمز را "جهنمی واقعی" برای ناوبری توصیف می‌کند و هشدار می‌دهد که تأمین امنیت آن بسیار دشوار خواهد بود. ایران دهه‌هاست که برای این امر آماده شده و زرادخانه‌ای شامل بیش از 5000 مین و هزاران شناور کوچک را که قادر به استقرار سریع آن‌ها هستند، گردآوری کرده است. از نظر بسیاری از ناظران، تنها راه‌حل پایدار، در غیاب تغییر رژیم در تهران، در حضور نظامی زمینی نهفته است. خنثی کردن تهدیدات سپاه پاسداران – شامل باتری‌های موشکی ساحلی، عملیات مین‌گذاری دریایی یا سایت‌های پرتاب – نیازمند کنترل زمینی پایدار است. اگرچه فناوری دریایی می‌تواند بحران‌ها را در دریا مدیریت کند، اما امنیت بلندمدت نقاط عبور حیاتی دریایی به نوعی کنترل زمینی، حتی بدون استقرار زمینی متعارف در مقیاس بزرگ، بستگی دارد.

در همین حال، روسیه خود را به عنوان ناظری بدبین و فرصت‌طلب مطرح می‌کند. همانطور که لیبراسیون اشاره می‌کند، افزایش قیمت نفت و گاز کاملاً به نفع مسکو است. این بحران جدید، که منابع قابل توجهی را بسیج کرده و توجه رسانه‌ها را به خود جلب می‌کند، همچنین توجه غرب، به ویژه آمریکا، را از درگیری در اوکراین منحرف می‌سازد. رئیس‌جمهور ولادیمیر پوتین، اگرچه اخیراً متحدان اصلی مانند بشار اسد، نیکلاس مادورو و علی خامنه‌ای را از دست داده است، اما در آستانه تبدیل شدن دوباره به یک بازیگر مرکزی در بازار جهانی انرژی است. فلج شدن تنگه هرمز منابع انرژی روسیه را ناگهان بسیار مطلوب می‌سازد، از جمله برای اروپایی‌ها که تازه تصمیم به پایان واردات گاز روسیه گرفته بودند. در این هرج و مرج جهانی، پوتین به عنوان یکی از معدود رهبرانی ظاهر می‌شود که بی‌تفاوت باقی می‌ماند، در حالی که درآمدهای نفتی و گازی سرازیر می‌شود، و با آنها، امید به ادغام مجدد، حتی جزئی، در بازی بین‌المللی.

خبرگزاری اخباری